W opisanej sytuacji kluczowe jest, na jaki bodziec podopieczny nie reaguje. Opiekunka kieruje do niego komunikat głosowy (bodziec dźwiękowy), a podopieczny czyta gazetę, czyli wykonuje czynność angażującą wzrok, uwagę i rozumienie treści. Taki zestaw obserwacji jest w opiece długoterminowej typowym sygnałem, że problem dotyczy przede wszystkim słuchu.
Odpowiedź "ze słuchem." jest właściwa, ponieważ brak reakcji na wypowiedź opiekunki przy jednocześnie zachowanej aktywności (czytanie) sugeruje, że komunikat mógł nie zostać usłyszany albo został usłyszany niewyraźnie. W geriatrii często spotyka się niedosłuch związany z wiekiem, który bywa długo nierozpoznany w codziennej opiece i ujawnia się właśnie w takich sytuacjach.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:
- "ze snem." – osoba pogrążona we śnie zwykle nie czyta gazety; czytanie wskazuje na przytomność i aktywność.
- "z pamięcią." – problem pamięci dotyczy raczej zapamiętywania informacji, a tu opisano brak natychmiastowej reakcji na bieżący bodziec słuchowy. Sam fakt czytania może też świadczyć o zachowanych funkcjach poznawczych w tym momencie.
- "z mową." – zaburzenia mowy dotyczą formułowania wypowiedzi, a do zareagowania nie trzeba mówić; wystarczy odwrócić głowę, spojrzeć na opiekunkę lub przerwać czytanie.
Wskazówka praktyczna dla opiekuna: aby ograniczyć ryzyko pomyłki wynikającej z samej koncentracji na czytaniu, warto podejść w pole widzenia, zwrócić się wyraźnie (np. po imieniu), mówić w spokojnym tempie i upewnić się, że w tle nie ma nadmiernego hałasu. Jeśli brak reakcji się powtarza, jest to sygnał do zgłoszenia potrzeby pogłębionej oceny słuchu.
