KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 17.
Urojenia należą do zaburzeń
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urojenia to fałszywe, niekorygowalne przekonania, utrzymywane mimo dowodów przeciwnych. W klasycznym ujęciu psychopatologii zalicza się je do zaburzeń myślenia, dokładniej do zaburzeń treści myślenia. Zaburzenia nastroju, pamięci i spostrzegania dotyczą innych typów objawów.

Pełne wyjaśnienie:

Urojenia (delusions) to patologiczne przekonania lub sądy, które nie wynikają z realnych faktów, a mimo to są podtrzymywane z dużą pewnością i nie poddają się korekcie w rozmowie. Z punktu widzenia psychopatologii opisuje się je przede wszystkim jako zaburzenia treści myślenia, dlatego w uproszczonych podziałach egzaminacyjnych klasyfikuje się je do zaburzeń myślenia.

Dlaczego nie są to zaburzenia spostrzegania? Zaburzenia spostrzegania dotyczą głównie tego, co i jak osoba postrzega (np. omamy, złudzenia). Urojenie nie musi wiązać się z "widzeniem" lub "słyszeniem" bodźców, tylko z ich interpretacją i zbudowaniem fałszywego systemu przekonań.

Dlaczego nie są to zaburzenia nastroju? Nastrój dotyczy dominującego stanu emocjonalnego (np. depresyjnego lub maniakalnego). Urojenia mogą współwystępować z zaburzeniami nastroju, ale same w sobie nie są objawem afektywnym.

Dlaczego nie są to zaburzenia pamięci? Zaburzenia pamięci dotyczą zapamiętywania, odtwarzania i orientacji (np. w otępieniach). Osoba może mieć prawidłową pamięć, a jednocześnie prezentować urojenia.

W praktyce opiekuna DPS ważne jest, by umieć nazwać i opisać objaw: podopieczny może np. być przekonany, że jest okradany lub śledzony. Zwykle nie pomaga "udowadnianie", że to nieprawda; bezpieczniej jest zachować spokój, zadbać o poczucie bezpieczeństwa chorego, obserwować nasilenie i przekazać informacje personelowi medycznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urojenia to fałszywe, utrwalone przekonania (np. o byciu prześladowanym), które nie wynikają z rzeczywistości i nie poddają się korekcie mimo racjonalnych argumentów. Są typowym objawem psychotycznym i w klasycznym ujęciu zalicza się je do zaburzeń treści myślenia.
Omamy dotyczą spostrzegania (np. słyszenie głosów bez bodźca), a urojenia dotyczą myślenia – są przekonaniem lub interpretacją (np. "sąsiad mnie truje"). W praktyce można zapytać: czy osoba coś postrzega zmysłami, czy raczej w coś jest przekonana.
Ponieważ istotą urojenia jest błędny sąd i treść przekonań, a nie samo odbieranie bodźców. To, co jest "zepsute", to sposób wnioskowania i interpretowania zdarzeń, czyli proces/treść myślenia. Zaburzenia spostrzegania odnoszą się natomiast do percepcji (np. omamy).
Tak, u części osób z otępieniem mogą pojawiać się objawy psychotyczne, w tym urojenia (np. podejrzenia kradzieży). Opiekun powinien obserwować częstotliwość i konsekwencje zachowania, dbać o bezpieczeństwo oraz przekazywać informacje pielęgniarce lub lekarzowi prowadzącemu.
Najczęściej pomaga spokojna, wspierająca komunikacja: nie wyśmiewać, nie eskalować sporu, nie "udowadniać na siłę", że to nieprawda. Warto nazwać emocje (np. lęk), zapewnić o bezpieczeństwie, ograniczyć bodźce stresujące i zgłosić obserwacje personelowi medycznemu.
Nie. Urojenia mogą występować w różnych zaburzeniach psychicznych i stanach somatycznych (np. w niektórych zespołach urojeniowych, epizodach psychotycznych, a czasem w otępieniu). Rozpoznanie stawia lekarz; zadaniem opiekuna jest rzetelny opis objawów i ich wpływu na funkcjonowanie.
Częste są urojenia okradania ("zabrali mi pieniądze"), prześladowcze ("chcą mi zrobić krzywdę") lub zazdrości. Kluczowe jest rozpoznanie, że to nie jest zwykła skarga, lecz utrwalone przekonanie, oraz ocena ryzyka: pobudzenie, agresja, odmowa posiłków czy leków.
Nie. Zaburzenia nastroju dotyczą dominującego stanu emocjonalnego (np. depresja, mania). Urojenia są objawem z obszaru myślenia (treści przekonań), choć mogą współwystępować z zaburzeniami nastroju. W pytaniach testowych ważne jest rozróżnienie: emocje vs przekonania.
Pilność rośnie, gdy urojenia prowadzą do realnego zagrożenia: agresji, autoagresji, ucieczek, odmowy jedzenia/picia lub leczenia, silnego lęku i bezsenności. Ważne są też nagłe zmiany zachowania (np. po infekcji lub zmianie leków) – mogą wskazywać na przyczynę somatyczną.
Najczęstszy błąd to mylenie urojeń z omamami: skoro objaw jest "psychotyczny", zdający wybiera spostrzeganie. Drugi błąd to kierowanie się skojarzeniem z emocjami (nastrojem) zamiast definicją. Pomaga zapamiętać: omamy = zmysły, urojenia = przekonania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Urojenia to fałszywe, niekorygowalne przekonania, utrzymywane mimo dowodów przeciwnych."

Źródła:

  • WHO ICD-11 Browser – hasło/pojęcie: Delusion (wyszukiwarka w ICD-11), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-02-27)
  • Medycyna Praktyczna (mp.pl) – wyszukiwanie hasła: "urojenia" (opis pojęcia i różnicowanie z omamami), https://www.mp.pl (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z psychopatologii dla kierunków opiekuńczych/medycznych (rozdziały: zaburzenia myślenia, omamy i urojenia)
  • Materiały szkoleniowe DPS dotyczące opieki nad osobą z zaburzeniami psychicznymi
  • Wiarygodne opisy medyczne objawów psychotycznych (hasła: urojenia, omamy) w serwisach edukacyjnych dla praktyków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego