KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 18.
Podopieczny od kilku lat choruje na padaczkę i ma napady drgawek toniczno-klonicznych. W jaki sposób należy podopiecznemu udzielić pierwszej pomocy w czasie napadu drgawek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W trakcie napadu toniczno-klonicznego najważniejsze jest zapobieganie urazom.
Dlatego należy zabezpieczyć otoczenie i chronić głowę (np. podłożyć coś miękkiego), nie wkładać nic do ust i nie przytrzymywać na siłę ciała. Po napadzie trzeba ocenić oddech i obserwować poszkodowanego.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas napadu drgawek toniczno-klonicznych opiekun nie "zatrzymuje" drgawek, tylko chroni osobę przed urazem i dba o bezpieczeństwo.

Dlaczego poprawne jest: "Chronić głowę przed obrażeniami"?
W fazie drgawek łatwo o uderzenie głową o podłoże lub meble. Najbardziej właściwe działanie w trakcie napadu to odsunięcie niebezpiecznych przedmiotów i osłona głowy (np. zwinięta odzież pod głową), tak aby zmniejszyć ryzyko urazu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Rozchylić usta… długopisem" – to działanie grozi wybiciem zębów, uszkodzeniem jamy ustnej, zadławieniem oraz urazem u osoby udzielającej pomocy (odruchowe zaciskanie szczęk). Do ust nie wkłada się żadnych przedmiotów.
  • "Wezwać natychmiast Pogotowie Ratunkowe" – wezwanie pomocy bywa konieczne, ale nie zawsze "natychmiast" w każdym napadzie u osoby z rozpoznaną padaczką. O pilnym wezwaniu decydują okoliczności (np. bardzo długi napad, seria napadów, uraz, problemy z oddychaniem, pierwszy w życiu napad). Sama w trakcie typowego napadu priorytetem jest zabezpieczenie przed urazem i obserwacja czasu trwania.
  • "Chronić ciało… silnie utrzymując przy podłożu" – unieruchamianie nie zatrzymuje napadu, a może spowodować urazy stawów, mięśni lub złamania. Zamiast przytrzymywania należy zapewnić przestrzeń i łagodnie asekurować.

Co dodatkowo warto zrobić w praktyce?

  • Sprawdzić bezpieczeństwo miejsca, usunąć ostre/ciężkie przedmioty.
  • Rozluźnić uciskające ubranie przy szyi.
  • Mierzyć czas trwania napadu i obserwować przebieg.
  • Po ustaniu drgawek: ocenić oddech, ułożyć w pozycji bezpiecznej, zapewnić spokój i dyskrecję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest bezpieczeństwo: usuń z otoczenia twarde i ostre przedmioty, chroń głowę (np. podłóż coś miękkiego) i nie ograniczaj na siłę ruchów. Niczego nie wkładaj do ust. Po napadzie sprawdź oddech i obserwuj.
Wkładanie przedmiotów do ust grozi wybiciem zębów, urazem jamy ustnej i zadławieniem. Może też spowodować uraz u osoby pomagającej, bo szczęki zaciskają się odruchowo. Zamiast tego zabezpiecza się głowę i otoczenie.
Nie. Silne przytrzymywanie nie przerywa napadu, a zwiększa ryzyko urazów (skręcenia, zwichnięcia, złamania) oraz może utrudnić oddychanie. Prawidłowo: zapewnij przestrzeń, usuń zagrożenia i łagodnie asekuruj przed uderzeniami.
Wezwij pomoc, gdy to pierwszy napad w życiu, napad trwa długo lub powtarza się jeden po drugim, doszło do urazu, poszkodowany ma problemy z oddychaniem po napadzie, jest w ciąży lub masz wątpliwości co do stanu. W typowym, krótkim napadzie priorytetem jest zabezpieczenie.
Odsuń meble i twarde przedmioty w pobliżu, a pod głowę podłóż coś miękkiego (np. zwiniętą kurtkę lub koc). Jeśli to możliwe, poluzuj uciskającą odzież przy szyi. Nie próbuj na siłę przestawiać osoby, jeśli to stwarza ryzyko.
Po ustaniu drgawek sprawdź, czy osoba oddycha prawidłowo. Jeśli oddycha, ułóż ją w pozycji bezpiecznej i obserwuj, aż odzyska pełną orientację. Zapewnij spokój, okryj, jeśli jest zimno, i zanotuj czas trwania napadu do przekazania personelowi medycznemu.
Czas trwania pomaga ocenić, czy sytuacja jest typowa, czy wymaga pilnej pomocy. Dłuższy napad lub seria napadów zwiększa ryzyko powikłań. W praktyce opiekunki środowiskowej zapis czasu (początek/koniec, objawy, urazy) ułatwia dalszą opiekę i decyzje medyczne.
Nie podaje się nic do picia ani jedzenia w trakcie napadu i bezpośrednio po nim, bo rośnie ryzyko zachłyśnięcia. Leki doraźne podaje się tylko wtedy, gdy są zalecone przez lekarza dla danej osoby i opiekun jest przeszkolony w ich podawaniu.
Najczęstsze błędy to: wkładanie przedmiotów do ust, próby siłowego unieruchamiania, panika i brak obserwacji czasu, oraz zbyt późna ocena oddechu po napadzie. Prawidłowo: zabezpieczenie przed urazem, spokój, obserwacja i właściwa reakcja po drgawkach.
Jeśli po napadzie oddech jest nieprawidłowy, bardzo płytki lub go nie ma, trzeba działać zgodnie z zasadami pierwszej pomocy: udrożnić drogi oddechowe, wezwać pomoc i postępować adekwatnie do oceny oddechu. Gdy oddech jest prawidłowy, układa się w pozycji bezpiecznej i obserwuje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Po napadzie trzeba ocenić oddech i obserwować poszkodowanego."

Źródła:

  • Epilepsy Action (UK), "First aid for seizures" – https://www.epilepsy.org.uk/info/first-aid (dostęp: 2026-02-18)
  • NHS (UK), "What to do if someone has a seizure (fit)" – https://www.nhs.uk/conditions/epilepsy/what-to-do-if-someone-has-a-seizure-fit/ (dostęp: 2026-02-18)
  • European Resuscitation Council (ERC), "ERC Guidelines 2021" (First aid – część dotycząca napadów/uratów i postępowania ogólnego) – https://erc.edu/guidelines (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy (kursy pierwszej pomocy, materiały organizacji ratowniczych)
  • Materiały edukacyjne o padaczce i pierwszej pomocy przy napadach (organizacje pacjenckie, poradniki medyczne)
  • Zajęcia praktyczne z pozycji bezpiecznej i oceny oddechu po utracie przytomności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego