KWALIFIKACJA SPO2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 4.
Podopieczny w zakresie poruszania się po powierzchniach płaskich otrzymał 10 punktów w skali Barthel.
Oznacza to, że
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W skali Barthel wynik 10 pkt w pozycji dotyczącej poruszania się po powierzchniach płaskich oznacza, że podopieczny chodzi na dystans ponad 50 m z pomocą jednej osoby. Niższe wyniki dotyczą braku chodu lub krótszego dystansu albo poruszania się na wózku, a wyższy wynik odnosi się do samodzielnego chodu.

Pełne wyjaśnienie:

Skala (Indeks) Barthel służy do oceny samodzielności w czynnościach dnia codziennego (ADL). Jedną z ocenianych pozycji jest poruszanie się po powierzchniach płaskich (chód), gdzie punkty odzwierciedlają poziom niezależności oraz to, czy osoba wymaga pomocy drugiego człowieka lub korzysta z wózka.

Opis odpowiadający wynikowi 10 punktów wskazuje na sytuację, w której podopieczny jest w stanie przejść funkcjonalny dystans (tu: powyżej 50 m), ale wymaga pomocy lub asekuracji jednej osoby. W praktyce opiekuńczej oznacza to konieczność towarzyszenia w spacerze, zabezpieczenia przed upadkiem, pomocy w utrzymaniu równowagi lub w organizacji przemieszczania (np. prowadzenie pod rękę).

Pozostałe odpowiedzi opisują inne poziomy sprawności:

  • "nie porusza się lub może pokonać odległość poniżej 50 m." – to charakterystyka stanu znacznie bardziej ograniczonego, typowa dla najniższej punktacji w tej pozycji. Obejmuje brak zdolności chodu lub chód jedynie na bardzo krótki dystans.
  • "porusza się na wózku pokonując dystans powyżej 50 m." – wskazuje na alternatywny sposób lokomocji: niezależność w przemieszczaniu się na wózku, a nie chód z pomocą. W skali Barthel jest to odrębny opis i nie jest równoważny z chodzeniem.
  • "jest samodzielny, ale może potrzebować kuli do pokonania dystansu powyżej 50 m." – to opis większej samodzielności: osoba nie potrzebuje pomocy drugiego człowieka, jedynie ewentualnie używa sprzętu pomocniczego. To odpowiada wyższemu progowi punktowemu niż 10 pkt.

Wskazówka egzaminacyjna: w tej pozycji kluczowe są dwa elementy – dystans oraz czy potrzebna jest pomoc osoby. Sprzęt pomocniczy (np. kula) nie musi oznaczać zależności od opiekuna; zależy od tego, czy konieczna jest realna pomoc człowieka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Barthel to narzędzie oceny samodzielności w czynnościach dnia codziennego (ADL), m.in. jedzeniu, higienie, toalecie i mobilności. W opiece nad seniorem pomaga określić, jakiego wsparcia wymaga podopieczny oraz jak monitorować zmiany sprawności w czasie.
10 punktów w tej pozycji oznacza, że osoba potrafi przejść dystans funkcjonalny (np. ponad 50 m), ale potrzebuje pomocy lub asekuracji jednej osoby. Nie jest to pełna samodzielność, tylko chód możliwy przy wsparciu człowieka.
To dwie różne umiejętności funkcjonalne. Chód wymaga innej równowagi, siły i koordynacji niż samodzielne przemieszczanie się na wózku. Skala Barthel opisuje poziom niezależności, dlatego osobno punktuje sytuację, gdy ktoś nie chodzi, ale sprawnie korzysta z wózka.
Kluczowe jest pytanie: czy podopieczny potrzebuje pomocy drugiej osoby? Przy 10 punktach pomoc/asekuracja jednej osoby jest konieczna. Wyższa punktacja odnosi się do samodzielnego chodu na dany dystans, nawet jeśli osoba używa sprzętu pomocniczego (np. kuli), ale nie wymaga pomocy człowieka.
Nie zawsze. Kula lub laska może być tylko wsparciem technicznym, a senior nadal może być samodzielny, jeśli nie potrzebuje pomocy drugiej osoby. W interpretacji skali Barthel istotniejsze jest, czy wymagana jest pomoc człowieka, a nie sam fakt użycia sprzętu pomocniczego.
Częsty błąd to mylenie sąsiednich progów punktowych (np. 10 i 15) oraz utożsamianie sprzętu pomocniczego z koniecznością pomocy osoby. Pomyłki wynikają też z nieuwzględnienia warunku dystansu i z przenoszenia skojarzeń z innych skal rehabilitacyjnych.
Gdy senior chodzi, ale wymaga pomocy jednej osoby, opiekun powinien towarzyszyć podczas przemieszczania, dbać o bezpieczeństwo (ryzyko upadku), pomagać przy zmianie kierunku, omijaniu przeszkód i w sytuacjach zmęczenia. Zakres pomocy zależy od stabilności chodu.
Warto opisać jakiej pomocy wymaga podopieczny (asekuracja, prowadzenie, podparcie), na jakim dystansie i w jakich warunkach (korytarz, teren, schody), czy używa sprzętu oraz jakie są zagrożenia (zawroty głowy, potknięcia). To ułatwia plan opieki.
Punktacja wskazuje obszary zależności (np. mobilność, toaleta, higiena), co pozwala dobrać czynności opiekuna: wsparcie w spacerach, transferach, higienie czy posiłkach. Ułatwia też monitorowanie efektów rehabilitacji i wczesne wychwycenie pogorszenia funkcjonowania.
Skup się na słowach-kluczach: brak (brak czynności), pomoc osoby (zależność), samodzielnie (niezależność) oraz na warunku dystansu. Pomaga też porównywanie opisów: wózek to inna kategoria niż chód, a sprzęt pomocniczy nie musi oznaczać pomocy człowieka.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W skali Barthel wynik 10 pkt w pozycji dotyczącej poruszania się po powierzchniach płaskich oznacza, że podopieczny chodzi na dystans ponad 50 m z pomocą jednej osoby."

Źródła:

  • Mahoney F.I., Barthel D.W., "Functional Evaluation: The Barthel Index", Maryland State Medical Journal, 1965.
  • Collin C., Wade D.T., Davies S., Horne V., "The Barthel ADL Index: a reliability study", International Disability Studies, 1988.
  • Shah S., Vanclay F., Cooper B., "Improving the sensitivity of the Barthel Index for stroke rehabilitation", Journal of Clinical Epidemiology, 1989.

Materiały:

  • Oryginalny opis Indeksu Barthel oraz tabele punktacji dla pozycji mobilności/chodu
  • Podręczniki z geriatrii i opieki długoterminowej omawiające ocenę ADL
  • Materiały szkoleniowe placówek opiekuńczych dotyczące dokumentowania sprawności funkcjonalnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego