KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 29.
Podpórka z zagłębieniem i zakuwnik są narzędziami stosowanymi podczas
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podpórka z zagłębieniem służy do podparcia łba nitu od strony przeciwnej, a zakuwnik do plastycznego uformowania drugiego łba podczas zakuwania. To są typowe narzędzia do wykonywania połączeń nitowych, a nie do skrobania, przecinania czy gwintowania.

Pełne wyjaśnienie:

Nitowanie jest metodą wykonywania połączeń nierozłącznych, w których elementem łączącym jest nit. Podczas wykonywania złącza nitowego jeden z łbów nitu jest gotowy (fabryczny), a drugi powstaje w trakcie montażu przez plastyczne odkształcenie końca trzpienia nitu.

Właśnie do tego etapu służą wskazane w pytaniu narzędzia:

  • Podpórka z zagłębieniem (podpierak) jest używana do stabilnego podparcia istniejącego łba nitu. Zagłębienie ułatwia utrzymanie łba w osi i ogranicza ześlizgiwanie się narzędzia, co poprawia jakość zakucia.
  • Zakuwnik służy do uformowania drugiego łba nitu (zakucia) przez uderzenia (zwykle młotkiem) lub docisk. Kształt końcówki zakuwnika wpływa na kształt uzyskanego łba.

Dlatego odpowiedź "nitowania" jest zgodna z funkcją tych narzędzi: podparcie i zakuwanie to kluczowe czynności w technologii nitowania.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych operacji i innych narzędzi:

  • "skrobania" to obróbka ręczna usuwająca naddatek materiału skrobakiem w celu uzyskania pasowania lub równomiernej powierzchni. Nie wymaga podpórki z zagłębieniem ani zakuwnika.
  • "przecinania" (np. przecinakiem) polega na rozdzielaniu materiału. Narzędzia do przecinania mają inną geometrię i przeznaczenie niż narzędzia do kształtowania łba nitu.
  • "gwintowania" wykonuje się gwintownikami i narzynkami (lub narzędziami maszynowymi) w celu uzyskania gwintu. Tu także nie stosuje się podpórek i zakuwników.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się procesy "skrawające" (skrobanie, przecinanie, gwintowanie), a w pytaniu są narzędzia kojarzone z kształtowaniem plastycznym elementu złącznego i podparciem łba, to najczęściej chodzi o nitowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zakuwnik to narzędzie do kształtowania (zakuwania) łba nitu podczas wykonywania połączenia nitowego. Przenosi uderzenia lub nacisk na koniec trzpienia nitu, aby utworzyć drugi łeb o wymaganym kształcie i dobrze docisnąć łączone elementy.
Podpórka z zagłębieniem (podpierak) służy do podparcia gotowego łba nitu od strony przeciwnej do zakuwania. Zagłębienie stabilizuje łeb, ogranicza przesuwanie i pomaga utrzymać oś nitu, co zmniejsza ryzyko wad złącza.
Podparcie jest konieczne, bo podczas zakuwania działają duże siły. Bez podparcia nit i łączone elementy mogą się przemieszczać, a złącze wyjdzie luźne lub zdeformowane. Podpórka zapewnia stabilność i umożliwia poprawne uformowanie drugiego łba.
W nitowaniu ręcznym spotyka się m.in. podpieraki/podpórki do podtrzymania łba, zakuwniki do formowania zakucia, młotki oraz przyrządy do przygotowania otworów. Dobór zależy od rodzaju nitu i dostępu do miejsca łączenia.
Tak, bo oba narzędzia bywają metalowe i uderza się w nie młotkiem. Różnica jest funkcjonalna: zakuwnik ma końcówkę dopasowaną do formowania łba nitu, a przecinak ma ostrze do rozdzielania materiału. Warto kojarzyć zakuwnik z "zakuwaniem", nie z cięciem.
Jeśli pojawiają się narzędzia do kształtowania łba i podparcia (np. zakuwnik, podpórka), to chodzi o nitowanie. Gwintowanie rozpoznasz po gwintownikach, narzynkach, pokrętłach i wiórach powstających przy nacinaniu gwintu.
Połączenia nitowe stosuje się m.in. przy łączeniu blach, osłon i obudów, gdy zależy na trwałym złączu bez spawania (np. z powodu ryzyka odkształceń cieplnych). Wybór zależy od materiału, obciążeń i dostępności miejsca montażu.
Częste błędy to brak odpowiedniego podparcia, uderzanie pod kątem (powstaje krzywy łeb), zbyt mały lub zbyt duży docisk oraz uszkodzenie powierzchni elementów. Skutkiem bywa luźne złącze, pęknięcia łba lub odkształcenia blachy.
Skrobanie to obróbka wykańczająca powierzchnię przez zdejmowanie bardzo cienkich warstw materiału skrobakiem. Nie formuje się tam łbów elementów złącznych i nie ma potrzeby podparcia "łba" jak w nitowaniu, więc te narzędzia nie są typowe dla skrobania.
Ucz się przez skojarzenia: narzędzie → czynność → efekt. Pomaga też przegląd zdjęć i opisów narzędzi oraz ćwiczenia warsztatowe. Na egzaminie czytaj nazwę narzędzia i od razu przypisz ją do procesu (np. zakuwnik → zakuwanie → nitowanie).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Podpórka z zagłębieniem służy do podparcia łba nitu od strony przeciwnej, a zakuwnik do plastycznego uformowania drugiego łba podczas zakuwania."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Nitowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Nitowanie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Nit" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Nit (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii mechanicznej/obróbki ręcznej (dział: połączenia nitowe)
  • Instrukcje stanowiskowe BHP i technologiczne dla prac montażowych z użyciem narzędzi ręcznych
  • Karty katalogowe i opisy narzędzi do nitowania (zakuwniki, podpieraki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego