KWALIFIKACJA SPL2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 3.
Podróżny chce dostać się z dworca kolejowego do hotelu. Na planie miasta sporządzonym w skali 1:10 000 odległość ta wynosi 5 cm. Podróżny ma do przebycia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:10 000 oznacza, że 1 cm na planie odpowiada 10 000 cm w terenie, czyli 100 m. Dla 5 cm otrzymujemy 5 × 100 m = 500 m, a więc 0,5 km. Pozostałe wyniki biorą się z pomylenia przeliczenia cm na m lub m na km.

Pełne wyjaśnienie:

Skala liczbowa 1:10 000 mówi, że 1 jednostka na planie odpowiada 10 000 takim samym jednostkom w terenie. Ponieważ na planie odległość podano w centymetrach, liczymy w centymetrach:

1 cm na planie = 10 000 cm w terenie.

Następnie zamieniamy jednostki, aby wynik był czytelny:

  • 10 000 cm = 100 m (bo 100 cm = 1 m),
  • 1000 m = 1 km, więc 100 m = 0,1 km.

Skoro 1 cm na planie to 100 m w terenie, to dla 5 cm:

  • 5 cm × 100 m/cm = 500 m,
  • 500 m = 0,5 km.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "0,5km".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "2,0km" może wynikać z niepoprawnej zamiany centymetrów na metry lub z przypadkowego zaokrąglania bez pełnych obliczeń.
  • "5,0km" to typowa pomyłka polegająca na przeniesieniu liczby "5" z planu do terenu bez uwzględnienia skali (albo na błędnym założeniu, że 1 cm = 1 km).
  • "50,0 km" to błąd rzędu wielkości: pojawia się, gdy ktoś potraktuje 10 000 cm jako 10 000 m lub pominie jeden etap konwersji jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj przeliczenie w dwóch krokach: (1) zastosuj skalę w tych samych jednostkach, (2) dopiero na końcu zamień jednostki na m lub km. To minimalizuje ryzyko błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W skali 1:10 000 1 cm na planie to 10 000 cm w terenie. Najpierw mnożysz liczbę centymetrów z planu przez 10 000, a potem zamieniasz cm na m lub km (100 cm = 1 m, 1000 m = 1 km).
Oznacza, że wszystko na planie jest 10 000 razy "mniejsze" niż w terenie. Dla podróżnego to prosta informacja: 1 cm na mapie = 100 m w rzeczywistości, więc łatwiej ocenić, czy przejście pieszo do hotelu ma sens.
Bo 10 000 w skali jest podane w tych samych jednostkach, czyli w centymetrach. 10 000 cm po zamianie na metry daje 100 m (dzielisz przez 100). Pomyłka bierze się z pomieszania dziesiątek i setek przy konwersji.
Pamiętaj, że 1000 m = 1 km. Żeby zamienić metry na kilometry, dzielisz przez 1000: 500 ÷ 1000 = 0,5 km. W drugą stronę mnożysz przez 1000 (np. 0,5 km = 500 m).
Najczęstsze błędy to: odwrócenie skali (dzielenie zamiast mnożenia), pominięcie zamiany jednostek (cm→m→km) oraz błąd rzędu wielkości, gdy ktoś uzna 10 000 cm za 10 000 m.
Tak. Pracownik informacji pomaga oszacować dystans do hotelu, przystanku, parkingu czy atrakcji. Poprawne przeliczenie skali pozwala realnie ocenić czas dojścia i zaproponować środek transportu (pieszo, autobus, taksówka).
Sprawdź rząd wielkości: w skali 1:10 000 1 cm to 100 m. Jeśli na planie jest kilka centymetrów, wynik powinien być raczej setkami metrów lub pojedynczymi kilometrami, a nie dziesiątkami kilometrów.
Gdy odległość jest poniżej 1000 m, często czytelniej podać ją w metrach (np. 500 m). Dla tras dłuższych niż 1 km wygodniej używać kilometrów (np. 2,3 km). W zadaniach egzaminacyjnych kieruj się jednostką podaną w odpowiedziach.
Najpierw przelicz 1 cm: 1 cm = 100 m. Potem pomnóż: 3,7 × 100 m = 370 m. Jeśli potrzebujesz kilometrów, podziel przez 1000: 370 m = 0,37 km. Kluczowe jest zachowanie kolejności: skala, potem jednostki.
Zapisz krótki łańcuch jednostek: cm (plan) → cm (teren) → m → km. Wstaw liczby i wykonuj po kolei działania. Dzięki temu widzisz, gdzie mnożysz przez 10 000, a gdzie dzielisz przez 100 lub 1000.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:10 000 oznacza, że 1 cm na planie odpowiada 10 000 cm w terenie, czyli 100 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Skala mapy" (definicja skali liczbowej i interpretacja 1:n): https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyklopedia PWN – hasło "skala mapy" (znaczenie skali i przeliczanie odległości): https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/skala-mapy;3980892.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki szkolne z matematyki (dział: skala, proporcje, jednostki długości)
  • Krótkie zestawy zadań: przeliczanie skali mapy i planów
  • Materiały dydaktyczne z geografii: rodzaje skali mapy i praktyczne zastosowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego