KWALIFIKACJA SPL2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 2.
Podróżny musi jechać z lotniska Luton do lotniska Stansted. Na mapie sporządzonej w skali 1: 250 000 odległość ta wynosi 10 cm. Ile kilometrów w rzeczywistości musi przejechać podróżny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:250 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 250 000 cm w terenie, czyli 2,5 km. Dla 10 cm: 10 × 2,5 km = 25,0 km. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnej zamiany cm na km lub z pomylenia proporcji skali.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy 1:250 000 mówi, że 1 jednostka na mapie odpowiada 250 000 takich samych jednostek w rzeczywistości. Najwygodniej liczyć w centymetrach, bo odległość na mapie podano w cm.

Krok 1: przeliczenie 1 cm z mapy na teren
1 cm na mapie = 250 000 cm w terenie.

Krok 2: zamiana centymetrów na kilometry
Wiemy, że 100 cm = 1 m, a 1000 m = 1 km, więc 1 km = 100 000 cm.
Zatem 250 000 cm ÷ 100 000 = 2,5 km.

Krok 3: uwzględnienie 10 cm z zadania
Jeśli 1 cm odpowiada 2,5 km, to 10 cm odpowiada 10 × 2,5 km = 25,0 km.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 4,0 km – to typowy skutek nieprawidłowej konwersji jednostek (np. potraktowania 250 000 cm jak 2500 m bez pełnej zamiany) albo błędu w przesuwaniu przecinka.
  • 2,5 km – to wynik dla 1 cm na mapie, a nie dla 10 cm; pominięto mnożenie przez 10.
  • 0,4 km – to rezultat odwrócenia sensu skali lub bardzo dużego błędu w zamianie cm → km (np. przyjęcia, że 1 km = 1 000 000 cm).

Wskazówka egzaminacyjna: przy skali 1:250 000 warto zapamiętać skrót: 1 cm = 2,5 km, bo 250 000 cm to 2,5 km. Potem tylko mnożysz przez liczbę centymetrów z mapy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:250 000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 250 000 cm w terenie. Po zamianie jednostek daje to 2,5 km w rzeczywistości. Dzięki temu można szybko przeliczać odległości zmierzone linijką na mapie na kilometry.
Pomnóż długość z mapy (w cm) przez mianownik skali, aby dostać cm w terenie, a potem zamień na km. Dla 1:250 000: 1 cm = 250 000 cm = 2,5 km, więc wystarczy policzyć: liczba cm × 2,5 km.
Bo 1 km ma 100 000 cm. W skali 1:250 000 jeden centymetr na mapie odpowiada 250 000 cm w terenie. Dzieląc 250 000 przez 100 000 dostajesz 2,5, czyli 2,5 km.
Najczęściej myli się sens skali (odwraca proporcję), gubi się jedno "zero" w przeliczeniach albo zapomina, że odpowiedź 2,5 km dotyczy 1 cm, a nie np. 10 cm. Częsty jest też błąd w zamianie cm na km.
Nie musisz, ale to pomaga kontrolować wynik. Możesz liczyć prosto: 1 km = 100 000 cm, więc zamiana cm → km to dzielenie przez 100 000. Alternatywnie: cm → m (÷100), a potem m → km (÷1000).
Wyznacz "wartość 1 cm" i zapamiętaj ją dla danej skali. Dla 1:250 000 to 2,5 km. Potem tylko mnożysz: 10 cm ≈ 10 × 2,5 km = 25 km. Taka metoda jest szybka i ogranicza błędy z jednostkami.
Wykonaj kontrolę rzędu wielkości: skala 1:250 000 jest "duża" (mało szczegółów), więc 1 cm musi oznaczać kilka kilometrów, nie ułamki kilometra. Jeśli wychodzi np. 0,4 km dla 1 cm, to prawie na pewno błąd.
Najwygodniej trzymać się centymetrów i kilometrów, bo łatwo użyć faktu, że 1 km = 100 000 cm. Wtedy nie ma wielu kroków pośrednich. Klucz to pilnowanie zer i poprawne dzielenie przez 100 000.
Przy planowaniu transferów między terminalami i węzłami komunikacyjnymi, szacowaniu czasu dojazdu dla pasażera, doborze środka transportu oraz informowaniu o dystansie. Umiejętność szybkiego przeliczenia odległości wspiera obsługę podróżnych.
Ćwicz serię krótkich zadań: różne skale (np. 1:50 000, 1:200 000), różne długości na mapie i zamiany jednostek. Zapisuj każdy krok i rób kontrolę: czy 1 cm wychodzi sensownie (metry czy kilometry). To minimalizuje błędy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Jednostki długości" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostki_d%C5%82ugo%C5%9Bci (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy (PL): "Skala i skala mapy (proporcje)" – https://pl.khanacademy.org/math/ (dział: proporcje/skala; dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (proporcje i skala) dla szkoły ponadpodstawowej
  • Materiały dydaktyczne z geografii: skala mapy i pomiar odległości
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z obliczeń praktycznych (jednostki i skale)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego