Kosztorys zamienny dotyczy sytuacji, gdy w trakcie prowadzenia robót budowlanych następuje zmiana zakresu robót w stosunku do pierwotnych ustaleń (np. wprowadzenie robót zamiennych lub rezygnacja z części robót). Aby taki kosztorys był prawidłowy, musi opierać się na wiarygodnych dokumentach, które potwierdzają zasadność zmiany oraz pozwalają ustalić ilości robót będące podstawą wyceny.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "protokół konieczności zmiany zakresu robót, książka obmiarów i dziennik budowy." Protokół konieczności (w praktyce: dokument uzasadniający i opisujący potrzebę zmiany) wskazuje, co i dlaczego ma zostać zmienione. Książka obmiarów służy do dokumentowania ilości robót (podstawa do rozliczeń ilościowych), a dziennik budowy potwierdza przebieg zdarzeń na budowie, ustalenia i istotne okoliczności realizacji.
Pozostałe odpowiedzi są niewystarczające lub odnoszą się do innych aspektów:
- "zestawienia porównujące ilości robót z dokumentacji projektowej i przedmiaru robót" – takie zestawienia mogą być pomocne analitycznie, ale nie zastępują formalnych dokumentów potwierdzających zmianę i nie stanowią typowego kompletnego "pakietu" podstaw do kosztorysu zamiennego.
- "aktualne zmiany cen czynników produkcji" – ceny i stawki wpływają na wycenę, ale nie dowodzą, że zakres robót uległ zmianie ani nie określają ilości robót do rozliczenia.
- "zmiana miejsca i terminu realizacji prac" – może wpływać na organizację i koszty pośrednie, lecz sama w sobie nie jest podstawą do sporządzenia kosztorysu zamiennego, jeśli nie wynika z tego udokumentowana zmiana zakresu robót i obmiar.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się kosztorys "zamienny", szukaj odpowiedzi łączącej potwierdzenie zmiany (protokół/uzgodnienie) oraz potwierdzenie ilości (obmiar) i potwierdzenie przebiegu (dokumenty budowy).
