KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 17.
Podsystem monitoringu przyrody nie obejmuje monitoringu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podsystem monitoringu przyrody obejmuje m.in. monitoring ptaków, lasów oraz siedlisk przyrodniczych i gatunków. Jeziora są natomiast badane w ramach odrębnego podsystemu monitoringu jakości wód (ocena stanu ekologicznego i chemicznego). Dlatego monitoring jezior nie należy do monitoringu przyrody.

Pełne wyjaśnienie:

W Państwowym Monitoringu Środowiska (PMŚ) poszczególne elementy środowiska są przypisane do odrębnych podsystemów. To rozdzielenie jest celowe: inne są cele szczegółowe, metodyki pomiarowe, wskaźniki oraz sposób raportowania wyników dla przyrody, a inne dla wód.

Odpowiedź "jezior" jest poprawna, ponieważ monitoring jezior jest realizowany w ramach podsystemu monitoringu jakości wód. Jeziora traktuje się jako jednolite części wód powierzchniowych, a ocena obejmuje m.in. parametry stanu ekologicznego i chemicznego.

Natomiast podsystem monitoringu przyrody obejmuje zadania skoncentrowane na elementach biotycznych i siedliskowych, takich jak:

  • monitoring ptaków,
  • monitoring lasów,
  • monitoring siedlisk przyrodniczych i gatunków.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "lasów" – lasy są wskazywane jako jeden z obszarów monitoringu przyrody, więc należą do tego podsystemu.
  • "ptaków" – ptaki są monitorowane w ramach monitoringu przyrody; to typowy komponent przyrodniczy oceniany w PMŚ.
  • "siedlisk przyrodniczych i gatunków" – to centralna część monitoringu przyrody, powiązana z oceną stanu ochrony siedlisk i gatunków.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawiają się wody (jeziora, rzeki, wody podziemne), najpierw rozważ podsystem monitoringu wód; jeśli pojawiają się organizmy/siedliska (gatunki, ptaki, siedliska, lasy), częściej będzie to monitoring przyrody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podsystem monitoringu przyrody koncentruje się na elementach biotycznych i siedliskowych, np. na monitoringu ptaków, lasów oraz siedlisk i gatunków. Jego celem jest ocena stanu przyrody i zmian zachodzących w ekosystemach, a nie badanie parametrów jakości wód.
Jeziora są monitorowane jako część monitoringu wód, gdzie ocenia się m.in. stan ekologiczny i chemiczny. Monitoring przyrody dotyczy głównie organizmów i siedlisk (np. ptaków, lasów, siedlisk i gatunków), więc jeziora trafiają do innego, wyspecjalizowanego podsystemu.
Typowy błąd to zaliczenie jezior do monitoringu przyrody, bo "jezioro też jest przyrodą". W systemie PMŚ jeziora są przypisane do monitoringu jakości wód, a ptaki do monitoringu przyrody. Kluczem jest rozróżnienie komponentu: woda vs organizmy/siedliska.
Najprościej: monitoring wód dotyczy jakości i stanu wód (np. rzek, jezior, wód podziemnych) i opiera się na parametrach fizykochemicznych oraz biologicznych wskaźnikach wody. Monitoring przyrody dotyczy stanu gatunków, siedlisk i ekosystemów lądowych oraz wybranych grup organizmów.
Do monitoringu przyrody zalicza się m.in. monitoring ptaków, monitoring lasów oraz monitoring siedlisk przyrodniczych i gatunków. Są to obszary, w których obserwuje się zmiany populacji, zasięgi występowania, stan siedlisk oraz presje środowiskowe wpływające na bioróżnorodność.
Tak. Lasy są jednym z obszarów monitoringu przyrody. W praktyce oznacza to zbieranie danych o stanie ekosystemów leśnych, presjach i trendach zmian. To inne podejście niż w monitoringu wód, gdzie punktem wyjścia jest jednolita część wód i jej parametry jakościowe.
Monitoring jezior pojawia się wtedy, gdy pytanie dotyczy oceny stanu wód powierzchniowych, jakości wody, stanu ekologicznego lub chemicznego oraz klasyfikacji jednolitych części wód. W takich zadaniach kluczowe jest myślenie kategorią "wody", a nie "przyroda" w sensie siedlisk i gatunków.
Zwracaj uwagę na hasła: jeziora, rzeki, wody podziemne, stan chemiczny, stan ekologiczny, jakość wód, jednolite części wód. Takie sformułowania najczęściej kierują do podsystemu monitoringu wód. Dla monitoringu przyrody typowe są: gatunki, siedliska, ptaki, lasy.
Podział porządkuje metodyki i odpowiedzialności: inne są procedury poboru próbek wody i oceny jej stanu, a inne obserwacje terenowe gatunków czy ocena siedlisk. Dla technika ochrony środowiska oznacza to poprawne planowanie zadań, dobór wskaźników oraz właściwe raportowanie wyników.
Najpierw ustal, co jest obiektem: woda (jeziora/rzeki) czy przyroda (gatunki/siedliska/lasy/ptaki). Potem dopasuj podsystem. Unikaj intuicji "wszystko to przyroda" i opieraj się na przypisaniu komponentów do podsystemów, bo to najczęstsza pułapka testowa.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Podsystem monitoringu przyrody obejmuje m.in. monitoring ptaków, lasów oraz siedlisk przyrodniczych i gatunków."

Materiały:

  • Materiały informacyjne GIOŚ dotyczące Państwowego Monitoringu Środowiska i jego podsystemów
  • Podręczniki/kompendia z zakresu monitoringu środowiska (podział na komponenty: wody, powietrze, przyroda)
  • Notatki własne: tabela "komponent środowiska → właściwy podsystem monitoringu"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego