KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 17.
Pojawienie się stanu wysokiego na wejściu I0.2 licznika, którego diagram czasowy przedstawia rysunek, spowoduje
Ilustracja przedstawia diagram czasowy, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla mechatroników, kwalifikacje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stan wysoki na wejściu przypisanym do funkcji resetu licznika powoduje wyzerowanie jego wartości (powrót do stanu początkowego, zwykle 0). Zmiana wartości o 1 dotyczy wejść zliczających, a zmiana kierunku – osobnego wejścia sterującego kierunkiem, co nie jest tu opisywane jako efekt I0.2.

Pełne wyjaśnienie:

W licznikach stosowanych w sterownikach PLC wejścia mają ściśle określone role: część z nich służy do zliczania impulsów (zwiększanie lub zmniejszanie wartości), a część do sterowania pracą licznika, np. jego zerowania.

Jeżeli wejście I0.2 (zgodnie z przedstawionym diagramem czasowym) odpowiada za funkcję zerowania, to pojawienie się na nim stanu wysokiego powoduje ustawienie stanu licznika na wartość początkową, najczęściej 0. Taki sygnał resetu jest typowy w automatyce: pozwala szybko skasować dotychczasowe zliczenia po spełnieniu warunku (np. koniec cyklu, skasowanie alarmu, rozpoczęcie nowej partii produkcyjnej).

Odpowiedź "pomniejszenie stanu licznika o 1" jest błędna, bo zmniejszanie o 1 wynika z działania wejścia zliczającego w dół (lub impulsu na wejściu odejmującym), a nie z typowego wejścia reset. Podobnie "powiększenie stanu licznika o 1" dotyczy wejścia zliczającego w górę (impulsów, często liczonych na zboczu narastającym), a nie sygnału kasowania.

Odpowiedź "zmianę kierunku zliczania" również nie pasuje do resetu: kierunek zliczania zwykle realizuje się osobnym wejściem lub parametrem (np. wybór trybu góra/dół albo sygnał DIR), a jego przełączenie nie jest tym samym co wyzerowanie aktualnej wartości.

Na egzaminie warto pamiętać rozróżnienie: wejścia zliczające zmieniają wartość o 1 (lub o określony krok), natomiast wejścia sterujące (reset/enable) zmieniają stan pracy licznika lub kasują wynik. Diagram czasowy pomaga rozpoznać, które zdarzenie powoduje skutek obserwowany na wyjściu/stanie licznika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Stan wysoki" oznacza logiczną jedynkę na wejściu (sygnał aktywny). W praktyce zależy od typu wejścia: może to być np. 24 V DC dla wejść cyfrowych. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest też, czy reakcja następuje od poziomu, czy od zbocza narastającego.
Wyzerowanie rozpoznasz po tym, że wartość stanu licznika spada do wartości początkowej (zwykle 0) w chwili aktywacji danego wejścia. Na wykresie widać wtedy "skok"/powrót do zera, który nie wynika z pojedynczego impulsu zliczającego, tylko z sygnału sterującego (reset).
Reset to operacja sterująca, która kasuje dotychczasowy wynik i ustawia wartość początkową. Zmniejszenie o 1 jest efektem pojedynczego zliczenia w dół (impulsu na wejściu odejmującym). To dwa różne mechanizmy: reset zmienia stan "globalnie", a zliczanie w dół zmienia wartość krokowo.
Najczęściej zwiększanie realizuje wejście zliczające w górę (count up), które reaguje na impulsy, zwykle na zbocze narastające. Każdy poprawny impuls powoduje przyrost o 1 (albo o zdefiniowany krok, zależnie od bloku). Wejście reset nie służy do przyrostu.
Zerowanie licznika stosuje się m.in. przy starcie nowego cyklu, po zakończeniu partii produkcyjnej, po wykonaniu czynności serwisowej (kasowanie licznika przeglądów) lub po skasowaniu błędu. Dzięki temu kolejne zliczania nie sumują się z poprzednimi i łatwiej kontrolować proces.
Nie zawsze. Zliczanie w dół oznacza, że licznik wykonuje operację odejmowania, ale "zmiana kierunku" może dotyczyć trybu pracy (góra/dół) sterowanego osobnym wejściem lub parametrem. W wielu rozwiązaniach kierunek tylko ustawia, czy kolejne impulsy będą dodawane czy odejmowane.
Najczęstsze błędy to: ignorowanie wykresu i zgadywanie na podstawie słowa "licznik", mylenie wejścia reset z wejściem zliczającym oraz nieodróżnianie reakcji na zbocze od reakcji na poziom. Pomaga sprawdzanie, co dzieje się z wartością w chwili aktywacji danego sygnału.
Wejście reset zwykle powoduje natychmiastowy powrót do wartości początkowej, niezależnie od dotychczasowego wyniku. Wejście zliczające powoduje zmianę o 1 na każdy impuls. Jeśli na diagramie po aktywacji sygnału wartość licznika "wraca do zera", to jest to typowe zachowanie resetu.
Często tak, bo diagram pokazuje zależność przyczynowo-skutkową: który sygnał został aktywowany i jaki był skutek w stanie licznika. Bez diagramu można znać ogólne zasady, ale nie da się pewnie ustalić, jaką funkcję w konkretnym układzie przypisano do wejścia (np. I0.2).
Najlepiej ćwiczyć na krótkich programach: osobno zliczanie w górę, w dół, reset i zmiana kierunku. Do tego analizuj diagramy czasowe i zapisuj, co dzieje się z wartością po każdym zdarzeniu. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie funkcji wejścia z obserwowaną reakcją licznika.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Stan wysoki na wejściu przypisanym do funkcji resetu licznika powoduje wyzerowanie jego wartości (powrót do stanu początkowego, zwykle 0)."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages
  • IEC 61131-2:2017, Programmable controllers — Part 2: Equipment requirements and tests

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o sterownikach PLC: liczniki, timery, wejścia/wyjścia
  • Ćwiczenia z interpretacji diagramów czasowych sygnałów binarnych
  • Dokumentacja środowiska PLC używanego na zajęciach (opis bloków licznikowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego