KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 7.
Położenie sytuacyjne charakterystycznych punktów terenu w niwelacji punktów rozproszonych określa się metodą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda biegunowa wyznacza położenie sytuacyjne punktu przez pomiar kąta poziomego i odległości od stanowiska o znanych współrzędnych. W niwelacji punktów rozproszonych wysokość mierzy się niwelatorem, a sytuację (X,Y) określa się osobno – najczęściej właśnie biegunowo. Pozostałe metody dotyczą innych sposobów domiarów lub pomiaru kompleksowego.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji punktów rozproszonych celem prac jest opisanie rzeźby terenu punktami o znanej wysokości H. Żeby jednak takie punkty dało się później wykorzystać na mapie lub w opracowaniu numerycznym, trzeba znać również ich położenie sytuacyjne, czyli współrzędne X,Y. Dlatego w tej procedurze rozdziela się zwykle:

  • pomiar wysokościowy (niwelator i odczyty na łatach),
  • pomiar sytuacyjny (wyznaczenie X,Y punktów).

Poprawna jest odpowiedź "biegunową", ponieważ metoda biegunowa polega na wyznaczeniu punktu na podstawie kąta poziomego i odległości zmierzonych od stanowiska instrumentu o znanych współrzędnych. Taki sposób jest typowy w terenie: z jednego stanowiska można sprawnie pomierzyć wiele punktów charakterystycznych, a następnie przypisać im X,Y.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do pytania:

  • "ortogonalną" – metoda ortogonalna opiera się na domiarach prostopadłych do linii bazowej; jest innym sposobem wyznaczania sytuacji, ale nie jest wskazywana jako standardowa dla opisywanego ujęcia i nie wynika bezpośrednio z idei stanowiska i promieni.
  • "przedłużeń" – metoda przedłużeń bywa stosowana pomocniczo, jednak nie jest typową, podstawową metodą wyznaczania sytuacji punktów rozproszonych.
  • "tachimetryczną" – metoda tachimetryczna jest kompleksowa (pozwala jednocześnie uzyskać sytuację i wysokość), więc w praktyce może zastępować klasyczne podejście. W pytaniu chodzi jednak o sposób określenia samego położenia sytuacyjnego w ramach niwelacji punktów rozproszonych, gdzie sytuację wyznacza się osobno, najczęściej biegunowo.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się rozróżnienie "sytuacja (X,Y) vs wysokość (H)", warto od razu skojarzyć, że kąt + odległość od stanowiska to typowy opis metody biegunowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób pomiaru, w którym wyznacza się wysokości punktów nieregularnie rozmieszczonych w terenie (np. na załamaniach rzeźby). Aby punkty dało się opracować na mapie, równolegle trzeba znać też ich położenie sytuacyjne X,Y.
Sama wysokość H nie wystarczy do opracowania wyników. Bez X,Y nie da się poprawnie umieścić punktu na mapie ani zbudować modelu terenu. Dlatego obok pomiaru wysokościowego wykonuje się pomiar sytuacyjny, który przypisuje punktom ich położenie w planie.
Metoda biegunowa polega na wyznaczeniu punktu przez pomiar kąta poziomego i odległości od stanowiska instrumentu o znanych współrzędnych. Z tych danych oblicza się położenie punktu w układzie współrzędnych i zapisuje jako X,Y.
Nie. Metoda tachimetryczna jest pomiarowo kompleksowa (może dać jednocześnie sytuację i wysokość), natomiast niwelacja punktów rozproszonych jest klasycznie kojarzona z pomiarem wysokości niwelatorem i osobnym ustaleniem sytuacji. W testach te pojęcia często są rozdzielane.
Najczęściej myli się: metodę wyznaczania wysokości z metodą wyznaczania sytuacji. Drugi typ błędu to wybór "tachimetrycznej", bo kojarzy się z nowoczesnym sprzętem, mimo że pytanie dotyczy tylko sposobu określenia położenia X,Y.
Stosuje się ją, gdy wygodnie jest oprzeć pomiar na linii bazowej i wykonywać domiary prostopadłe (rzuty prostopadłe) do tej linii. To inna technika wyznaczania położenia punktów niż biegunowa i bywa przydatna np. przy pomiarach wzdłuż obiektów liniowych.
To położenie punktu w płaszczyźnie, opisywane współrzędnymi X,Y (bez informacji o wysokości). Jest to inna cecha niż wysokość H, dlatego w wielu metodach terenowych sytuację i wysokość mierzy się lub opracowuje osobno.
Jeśli mowa o kątach poziomych, azymutach i odległościach, zwykle chodzi o sytuację (X,Y). Jeśli pojawiają się różnice wysokości, odczyty na łatach i niwelator, dotyczy to wysokości (H). W niwelacji punktów rozproszonych występują oba typy danych.
Nie zawsze, ale klasycznie do wyznaczenia położenia sytuacyjnego punktów wykorzystuje się instrument do pomiaru kątów i/lub odległości (np. teodolit lub tachimetr). Kluczowe jest, aby oprócz wysokości mieć wiarygodne X,Y punktów, niezależnie od użytego sprzętu.
Ucz się rozpoznawania metod po opisie obserwacji: biegunowa = kąt + odległość od stanowiska; ortogonalna = domiary prostopadłe; tachimetryczna = pomiar sytuacji i wysokości w jednym podejściu. Pomaga też przerobienie kilku zadań z identyfikacji metody po krótkim opisie pracy w terenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Metoda biegunowa wyznacza położenie sytuacyjne punktu przez pomiar kąta poziomego i odległości od stanowiska o znanych współrzędnych."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji: dział "pomiary sytuacyjne – metoda biegunowa"
  • Skrypty szkolne: "niwelacja punktów rozproszonych – przebieg prac terenowych i kameralnych"
  • Zadania treningowe: rozpoznawanie metod pomiaru po krótkim opisie (kąt+odległość / domiary prostopadłe / przedłużenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego