KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 17.
Pomiar suwmiarką uniwersalną noniuszową nie daje możliwości uzyskania dokładności pomiaru do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suwmiarka uniwersalna noniuszowa ma ograniczoną rozdzielczość odczytu wynikającą z konstrukcji noniusza.
W praktyce typowe wartości to 0,02 mm, 0,05 mm lub 0,10 mm. Wartość 0,01 mm jest charakterystyczna raczej dla suwmiarki cyfrowej/czujnikowej lub innych dokładniejszych przyrządów.

Pełne wyjaśnienie:

Suwmiarka uniwersalna noniuszowa to przyrząd, w którym odczyt realizuje się przez porównanie podziałki głównej z podziałką noniusza. Z tego powodu najmniejsza możliwa działka (rozdzielczość odczytu) jest ograniczona konstrukcją noniusza, a w zastosowaniach warsztatowych spotyka się typowo wartości rzędu 0,02 mm, 0,05 mm albo 0,10 mm.

Odpowiedź "0,01 mm" wskazuje dokładność/rozdzielczość, której nie uzyska się suwmiarką noniuszową w typowej wersji warsztatowej. Taka wartość jest częściej kojarzona z suwmiarkami cyfrowymi (elektronicznymi) lub z innymi przyrządami o większej dokładności, gdzie odczyt nie zależy od klasycznego noniusza.

  • "0,02 mm" bywa spotykane jako działka odczytu w wielu suwmiarkach noniuszowych, więc jest realne do uzyskania dla tego typu narzędzia.
  • "0,05 mm" to również typowa wartość rozdzielczości w narzędziach warsztatowych; taka dokładność zwykle wystarcza do wielu kontroli wymiarów w pojeździe.
  • "0,10 mm" oznacza jeszcze mniejszą precyzję, ale nadal jest możliwa (i spotykana) dla prostszych lub zużytych/tańszych suwmiarkowych rozwiązań.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o dokładność zawsze rozróżniaj typ przyrządu. Jeśli pojawia się słowo "noniuszowa", nie przenoś automatycznie parametrów z narzędzi cyfrowych. W warsztacie, gdy wymagana jest kontrola w setnych milimetra, często stosuje się mikrometr lub czujniki zegarowe, a suwmiarka pełni rolę przyrządu do szybkich pomiarów o mniejszej dokładności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Noniusz to dodatkowa podziałka na suwaku suwmiarki, która pozwala odczytać część ułamkową milimetra poprzez zbieżność kresek noniusza z podziałką główną. Dzięki temu da się uzyskać dokładniejszy odczyt niż z samej podziałki milimetrowej.
Suwmiarka noniuszowa ma podziałkę główną i podziałkę noniusza (kreski) bez wyświetlacza. Suwmiarka cyfrowa ma ekran LCD i zwykle przyciski (np. zero, mm/cal). Typ odczytu wpływa na typową rozdzielczość pomiaru.
Ograniczeniem jest sposób odczytu oparty o zbieżność kresek noniusza z podziałką główną oraz błędy użytkowania (docisk, ustawienie, luz). W praktyce warsztatowej częściej spotyka się działki 0,02 mm, 0,05 mm lub 0,10 mm niż 0,01 mm.
W warsztacie często spotyka się suwmiarki o rozdzielczości odczytu rzędu 0,02 mm, 0,05 mm lub 0,10 mm (w zależności od konstrukcji i jakości). Do pomiarów wymagających większej dokładności zwykle dobiera się mikrometr lub czujnik.
Zależy od typu suwmiarki i warunków pomiaru. Nawet jeśli rozdzielczość odczytu jest mała, na wynik wpływają błędy użytkownika, docisku i ustawienia. Do pomiarów "w setkach" częściej wybiera się mikrometr, a suwmiarkę traktuje jako pomiar szybki i orientacyjny.
Najczęstsze to: zbyt duży docisk szczęk, przekoszenie narzędzia względem mierzonego elementu, zabrudzenia na szczękach lub detalu, brak sprawdzenia zera oraz zużycie prowadnic. Te czynniki mogą dać błąd większy niż sama działka noniusza.
Mikrometr warto wybrać, gdy wymagana jest większa dokładność i powtarzalność (np. kontrola średnic czopów, wałków, tulei) oraz gdy tolerancje są małe. Suwmiarka jest wygodna do szybkich pomiarów, ale zwykle mniej dokładna niż mikrometr.
Najpierw odczytaj pełne milimetry z podziałki głównej do kreski zera noniusza. Następnie znajdź kreskę noniusza, która idealnie pokrywa się z kreską podziałki głównej, i dodaj odpowiadającą jej wartość ułamkową. Wynik to suma obu odczytów.
Zamknij delikatnie szczęki pomiarowe (bez nadmiernego docisku) i sprawdź, czy zero noniusza pokrywa się z zerem podziałki głównej. Jeśli jest przesunięcie, suwmiarka ma błąd zera, który należy uwzględnić lub usunąć (np. w cyfrowej przez zerowanie).
Ćwicz rozpoznawanie przyrządów (suwmiarka noniuszowa, cyfrowa, mikrometr) i ich typowych możliwości. Rób krótkie serie zadań z odczytu podziałek oraz z doboru narzędzia do wymaganej tolerancji. Zwracaj uwagę na słowa kluczowe typu "noniuszowa".
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej dla kierunków mechanicznych/automotive
  • Instrukcje użytkowania suwmiarki (odczyt noniusza, zasady zerowania i docisku szczęk)
  • Zadania treningowe z odczytu noniusza i doboru przyrządów pomiarowych do tolerancji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego