KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 25.
Pomiar zadymienia spalin jest wykonywany w silnikach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar zadymienia (nieprzezroczystości) spalin dotyczy głównie emisji cząstek stałych (sadzy), charakterystycznej dla silników wysokoprężnych. Dlatego wykonuje się go w silnikach z zapłonem samoczynnym. W silnikach z zapłonem iskrowym (także zasilanych LPG/CNG) typowo ocenia się m.in. CO, HC i lambda.

Pełne wyjaśnienie:

"Zadymienie spalin" to w praktyce ocena ilości cząstek stałych (sadzy) w spalinach, najczęściej mierzona jako nieprzezroczystość (ang. opacity) za pomocą opacymetru. Taki pomiar jest szczególnie związany z silnikami o zapłonie samoczynnym, ponieważ w silnikach ZS, przy niepełnym wymieszaniu paliwa z powietrzem i lokalnych strefach niedoboru tlenu, łatwiej dochodzi do tworzenia sadzy.

Odpowiedź "z zapłonem samoczynnym" jest poprawna, bo to właśnie dla diesli zadymienie jest typowym parametrem diagnostycznym i kontrolnym: może rosnąć m.in. przy problemach z wtryskiem, niewłaściwym doładowaniu, zabrudzonym filtrze powietrza, niesprawnym EGR czy nieszczelnościach w dolocie.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "zasilanych paliwem LPG" – LPG jest paliwem, a nie rodzajem zapłonu. W zdecydowanej większości przypadków LPG zasila silniki o zapłonie iskrowym, dla których podstawowe badania emisji dotyczą składu spalin (np. CO/HC) oraz współczynnika nadmiaru powietrza, a nie zadymienia.
  • "zasilanych paliwem CNG" – analogicznie jak LPG: CNG zwykle stosuje się w silnikach ZI. Diagnostyka emisji skupia się na składnikach gazowych spalin, a nie na pomiarze nieprzezroczystości.
  • "z zapłonem iskrowym" – silniki ZI mogą emitować dym w pewnych usterkach (np. spalanie oleju), ale standardowy pomiar "zadymienia" jako parametru emisji cząstek jest typowy dla ZS. W ZI podstawą są pomiary gazowe i ocena pracy układu sterowania składem mieszanki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się słowa "zadymienie", "dymienie", "nieprzezroczystość" lub "opacymetr", najczęściej chodzi o silniki ZS (diesel). Gdy mowa o CO/HC/lambda – zwykle o silniki ZI (benzyna/LPG/CNG).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zadymienie spalin to widoczna (lub mierzona) obecność cząstek stałych, głównie sadzy, w spalinach. W praktyce warsztatowej ocenia się je najczęściej jako nieprzezroczystość spalin opacymetrem, co jest szczególnie przydatne przy diagnostyce silników ZS.
Do pomiaru zadymienia stosuje się opacymetr, który mierzy nieprzezroczystość (opacity) strugi spalin. Wynik pomaga ocenić emisję cząstek stałych oraz pośrednio stan układu wtryskowego, dolotowego i doładowania w silnikach ZS.
W silnikach ZS łatwiej powstaje sadza, bo spalanie zachodzi w warunkach lokalnie uboższych w tlen (gorsze wymieszanie paliwa z powietrzem). Dlatego zadymienie jest typowym parametrem emisji i diagnostyki diesla, a nie standardowym wskaźnikiem w ZI.
Zwykle nie jako podstawowy parametr badania emisji. W silnikach ZI standardowo mierzy się składniki gazowe (np. CO i HC) oraz parametry związane ze składem mieszanki. Dym w ZI może wystąpić przy usterkach (np. spalanie oleju), ale to inny problem diagnostyczny niż typowe "zadymienie" diesla.
Najczęściej są to: problem z wtryskiem (niewłaściwe rozpylanie/dawka), ograniczony dopływ powietrza (filtr, dolot), nieprawidłowe doładowanie, błędy EGR, nieszczelności w układzie dolotowym. W praktyce mechanik łączy wynik opacymetru z odczytem błędów i parametrami bieżącymi.
Dla silników ZI typowe są pomiary składników gazowych spalin, zwłaszcza CO i HC, oraz ocena poprawności regulacji składu mieszanki (często przez analizę lambda lub danych z diagnostyki pokładowej). To odróżnia ZI od ZS, gdzie kluczowe jest zadymienie/opacity.
Nie. LPG i CNG to rodzaje paliwa, a nie typ zapłonu. W pojazdach osobowych są one najczęściej stosowane w silnikach o zapłonie iskrowym. Dlatego same informacje "LPG" lub "CNG" nie wskazują na pomiar zadymienia, tylko raczej na typowe badania dla ZI.
Jeśli pojawiają się hasła: zadymienie, dymienie, nieprzezroczystość, opacymetr – zwykle chodzi o silnik ZS. Jeśli mowa o: CO, HC, lambda, analizator spalin – zwykle dotyczy to ZI (benzyna/LPG/CNG).
Wysokie zadymienie może wynikać także z ograniczonego dopływu powietrza (zabrudzony filtr, nieszczelności dolotu), problemów z turbosprężarką lub czujnikami sterującymi dawką/ciśnieniem doładowania. Dlatego diagnostyka powinna łączyć pomiar z kontrolą dolotu, ciśnień i odczytów z ECU.
Najczęściej: mylenie zadymienia z pomiarem CO/HC, uznawanie LPG/CNG za osobny typ zapłonu oraz wybór "zapłonu iskrowego", bo "też może dymić". Na egzaminie warto pamiętać, że zadymienie jako parametr pomiarowy jest klasycznie przypisane do silników ZS i opacymetru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Pomiar zadymienia (nieprzezroczystości) spalin dotyczy głównie emisji cząstek stałych (sadzy), charakterystycznej dla silników wysokoprężnych."

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", 10th Edition, rozdziały: Exhaust emissions / Diesel engine (opis cząstek stałych i dymienia)
  • John B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals", 2nd Edition, rozdziały dotyczące tworzenia sadzy i emisji w silnikach ZS
  • ISO 11614:1999, "Road vehicles — Measurement of the opacity of exhaust gas from compression-ignition (diesel) engines — Accelerating free acceleration method"

Materiały:

  • Podręcznik diagnostyki pojazdów (działy: emisja spalin, badania opacymetryczne)
  • Instrukcje obsługi opacymetrów i analizatorów spalin stosowanych w warsztatach
  • Materiały szkoleniowe producentów (np. systemy wtryskowe silników ZS i ZI)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego