KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 22.
Pomierzono 4 otwory drzwiowe o przewidzianych w dokumentacji wymiarach 90 x 200 cm. Na podstawie podanych w tabeli dopuszczalnych odchyleń wskaż wymiary otworu wykonanego nieprawidłowo.
Ilustracja przedstawia tabelę z dopuszczalnymi odchyleniami wymiarów otworów drzwiowych w świetle ościeży.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymiar projektowy to 90×200 cm, czyli 900×2000 mm.
Z tabeli: dla szerokości 900 mm (do 1000) tolerancja wynosi +6/-3, więc dopuszczalne 897–906 mm. Dla wysokości 2000 mm (powyżej 1000) tolerancja +15/-10, więc 1990–2015 mm. Otwór 896×2015 ma szerokość poniżej 897 mm, więc jest nieprawidłowy.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw zamień wymiary z dokumentacji na milimetry: 90×200 cm = 900×2000 mm. Następnie tolerancje dobiera się osobno dla szerokości i wysokości, zgodnie z progami w tabeli.

1) Szerokość (900 mm)
Wartość 900 mm należy do zakresu "do 1000", więc dopuszczalne odchylenie szerokości to +6/-3. Oznacza to:
minimum: 900 − 3 = 897 mm
maksimum: 900 + 6 = 906 mm
Dopuszczalny przedział szerokości: 897–906 mm.

2) Wysokość (2000 mm)
Wartość 2000 mm jest "powyżej 1000", a dla wysokości w tabeli podano odchylenie +15/-10. Zatem:
minimum: 2000 − 10 = 1990 mm
maksimum: 2000 + 15 = 2015 mm
Dopuszczalny przedział wysokości: 1990–2015 mm.

3) Sprawdzenie podanych otworów

  • 896×2015 mm: wysokość mieści się w przedziale, ale szerokość 896 mm jest mniejsza niż 897 mm, więc otwór jest wykonany nieprawidłowo.
  • 897×1991 mm: 897 jest równe minimum, 1991 jest ≥1990; oba wymiary są dopuszczalne.
  • 903×1990 mm: 903 mieści się w 897–906, a 1990 jest równe minimum; oba wymiary są dopuszczalne.
  • 905×2012 mm: oba wymiary mieszczą się w dopuszczalnych przedziałach.

Typowe pułapki na egzaminie: mylenie +6/-3 z tolerancją symetryczną (±6) oraz wybór jednego wiersza tabeli dla obu wymiarów bez sprawdzenia, czy dany wymiar jest "do 1000" czy "powyżej 1000".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przelicznik jest stały: 1 cm = 10 mm. Dlatego 90 cm = 900 mm, a 200 cm = 2000 mm. W zadaniach z tolerancjami najwygodniej od razu pracować w milimetrach, bo tolerancje w tabelach są zwykle podane właśnie w mm.
To tolerancja niesymetryczna. Otwór może być maksymalnie o 6 mm szerszy od projektu i maksymalnie o 3 mm węższy. Dla 900 mm daje to przedział: 897–906 mm. Nie wolno traktować tego zapisu jako ±6 mm.
W tabeli próg (np. 1000 mm) dotyczy konkretnego sprawdzanego wymiaru. Szerokość 900 mm jest "do 1000", ale wysokość 2000 mm jest "powyżej 1000". Jeśli użyjesz jednego wiersza dla obu, zrobisz błąd doboru tolerancji.
Zakres to wartości od minimum do maksimum. Minimum: 2000 − 10 = 1990 mm. Maksimum: 2000 + 15 = 2015 mm. Każdy pomiar wysokości w przedziale 1990–2015 mm jest dopuszczalny.
Tak. Jeśli tolerancja dopuszcza przedział 897–906 mm, to wartości 897 i 906 są nadal w granicach dopuszczalnych. Błędem jest uznawanie, że "musi być większe niż 897" albo "musi być mniejsze niż 906".
Najpierw policz dwa przedziały: osobno dla szerokości i wysokości. Potem sprawdzaj każdy pomiar w dwóch krokach: (1) czy szerokość mieści się w swoim przedziale, (2) czy wysokość mieści się w swoim przedziale. Wystarczy jedno przekroczenie, by uznać otwór za nieprawidłowy.
Najczęstsze pomyłki to: traktowanie +6/-3 jak ±6, dobieranie jednego wiersza tabeli dla obu wymiarów, przeliczanie cm na mm z błędem (np. 200 cm = 200 mm), oraz porównywanie tylko z wymiarem projektowym zamiast z przedziałem dopuszczalnym.
Bo nie liczy się sama różnica od 900 mm, tylko to, czy mieści się w dopuszczalnym zakresie z tabeli. Dla 900 mm i tolerancji -3 mm minimum wynosi 897 mm. Szerokość 896 mm jest poniżej minimum, więc przekracza tolerancję ujemną.
Najczęściej podczas odbioru robót (np. po wykonaniu ścian i ościeży) oraz przed montażem stolarki. Kontrola ogranicza ryzyko problemów z osadzeniem ościeżnicy i konieczności poprawek (podkuwanie, wyrównywanie, uzupełnienia zaprawą).
Tak. Tabele tolerancji często dzielą wymiary na zakresy (np. "do 1000" i "powyżej 1000"), bo dla większych elementów dopuszczalne odchylenia mogą być inne. Dlatego trzeba zawsze sprawdzić, do którego zakresu należy konkretny wymiar: szerokość i wysokość osobno.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z zakresu robót budowlanych: pomiary i odbiory
  • Instrukcje producentów stolarki dotyczące wymagań montażowych i luzów montażowych (jako kontekst praktyczny)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z tolerancji i odchyleń wymiarowych w budownictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego