KWALIFIKACJA HAN2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 14.
Poniżej znajduje się tabela przedstawiająca sprzedaż produktu X w ciągu ostatnich 5 lat:
Rok Sprzedaż (szt.)
2016 1000
2017 1200
2018 1400
2019 1600
2020 1800
Na podstawie powyższych danych, jakie jest najbardziej prawdopodobne przewidywanie sprzedaży na rok 2021, jeżeli trend wzrostu się utrzyma?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprzedaż rośnie co roku o stałą wartość 200 szt.
Różnice między latami wynoszą: 1200−1000=200, 1400−1200=200, 1600−1400=200, 1800−1600=200. Jeśli trend się utrzyma, to w 2021 r. należy dodać 200 do 1800, czyli 2000 szt.

Pełne wyjaśnienie:

Z tabeli widać, że sprzedaż produktu X w kolejnych latach wynosi: 1000, 1200, 1400, 1600, 1800 szt. Aby przewidzieć wartość na rok 2021 "jeżeli trend wzrostu się utrzyma", trzeba sprawdzić, jaki jest charakter trendu w danych historycznych.

Najprostszy sposób to policzenie przyrostów rok do roku:

  • 2017–2016: 1200 − 1000 = 200
  • 2018–2017: 1400 − 1200 = 200
  • 2019–2018: 1600 − 1400 = 200
  • 2020–2019: 1800 − 1600 = 200

W każdym przypadku przyrost jest taki sam (200 szt.), czyli mamy stały wzrost liniowy w ujęciu bezwzględnym. Jeśli założenie zadania mówi, że trend ma się utrzymać, to prognoza na następny rok polega na dodaniu tego samego przyrostu do ostatniej znanej wartości:

Prognoza 2021 = 1800 + 200 = 2000 szt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 2200 szt. oznaczałoby przyrost o 400, a w danych nie ma takiego skoku.
  • 2400 szt. oznaczałoby przyrost o 600, co nie wynika z obserwowanego trendu.
  • 2600 szt. oznaczałoby przyrost o 800 i jest jeszcze bardziej oderwane od stałego przyrostu 200.

W praktyce handlowej takie proste prognozy są punktem wyjścia (np. do planu sprzedaży), ale często uzupełnia się je o sezonowość, działania konkurencji i zmiany cen. W tym zadaniu kluczowe jest jednak wyłącznie rozpoznanie stałego przyrostu i ekstrapolacja o jeden rok.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównaj wartości rok do roku i sprawdź, czy rosną. Następnie policz różnice między kolejnymi latami. Jeśli różnice są podobne lub stałe, masz trend wzrostowy. W tym zadaniu każdy kolejny rok ma sprzedaż większą o 200 szt.
Ekstrapolacja to przewidywanie przyszłej wartości na podstawie dotychczasowego wzorca zmian. Najczęściej polega na "przedłużeniu" trendu z danych historycznych. Przy stałym przyroście dodajesz ten sam przyrost do ostatniej obserwacji.
Bo dane pokazują stały przyrost liczbowy (co roku +200 szt.), a nie stały procent. Gdyby procent był stały, przyrosty liczbowo rosłyby z roku na rok. Tu przyrosty są identyczne, więc naturalna jest prognoza liniowa.
Najpierw oblicz przyrost: 1800−1600=200 (i potwierdź, że wcześniej też było +200). Potem dodaj go do ostatniego roku: 1800+200=2000. To prognoza na 2021 przy założeniu utrzymania trendu.
Typowe błędy to: pomylenie przyrostu (np. wzięcie 1800−1400 zamiast rok do roku), liczenie procentów bez podstaw, wybór "większej liczby na oko" oraz nieuwzględnienie, że trend jest stały i wynosi dokładnie 200 szt. rocznie.
Jako szybka, wstępna prognoza — tak. Pomaga w planie sprzedaży, zatowarowaniu i prostym budżecie. W praktyce warto ją uzupełnić o sezonowość, promocje, zmiany cen i działania konkurencji, bo same dane historyczne nie zawsze wystarczą.
Przydatne są: informacje o sezonowości (miesiące/kwartały), ceny i rabaty, budżet marketingowy, liczba klientów i transakcji, dostępność towaru, oraz zdarzenia jednorazowe (np. duży kontrakt). To pozwala wyjść poza prostą ekstrapolację.
Gdy rynek się nasyca, pojawia się silna konkurencja, zmienia się cena lub występują ograniczenia podaży. Wtedy sprzedaż nie rośnie stałym tempem. W zadaniach egzaminacyjnych sygnałem trendu liniowego są równe różnice między latami.
Odejmij kolejne wartości: rok(n) minus rok(n−1). Jeśli wyniki odejmowania są takie same (lub bardzo zbliżone), przyrost jest stały. W tabeli: 1200−1000, 1400−1200, 1600−1400 i 1800−1600 dają zawsze 200.
Nie wybieraj "na oko". Zrób szybkie obliczenie różnic rok do roku i zapisz przyrost. Potem dodaj go do ostatniej wartości. To zwykle zajmuje kilkanaście sekund, a chroni przed pułapką odpowiedzi większych, ale niezgodnych z trendem.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Sprzedaż rośnie co roku o stałą wartość 200 szt.Różnice między latami wynoszą: 1200−1000=200, 1400−1200=200, 1600−1400=200, 1800−1600=200."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Ekstrapolacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ekstrapolacja (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Szereg czasowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Szereg_czasowy (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Ciąg arytmetyczny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C4%85g_arytmetyczny (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały z podstaw statystyki opisowej (trend, różnice, średnie)
  • Ćwiczenia z prognozowania w arkuszu kalkulacyjnym (serie czasowe, wykres liniowy)
  • Podręcznik/notes do kwalifikacji HAN.2: planowanie sprzedaży i analiza wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego