KWALIFIKACJA TKO3 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 6.
Poniżej znajduje się tabela z właściwościami różnych kruszyw. Na podstawie tej tabeli, zdecyduj, które kruszywo byłoby najodpowiedniejsze do budowy podtorza kolejowego.
KruszywoWytrzymałość na ściskanieOdporność na ścieranie
ŻwirŚredniaWysoka
Tłuczeń granitowyWysokaWysoka
PiasekNiskaŚrednia
Grys bazaltowyWysokaŚrednia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najlepszy wybór wynika bezpośrednio z tabeli:
dla podtorza korzystne są wysoka wytrzymałość na ściskanie i wysoka odporność na ścieranie. Tłuczeń granitowy jako jedyny ma oba parametry ocenione jako wysokie, więc zapewnia największą trwałość w porównaniu z pozostałymi kruszywami.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy oprzeć się wyłącznie na danych z tabeli i wskazać kruszywo o najkorzystniejszych właściwościach dla budowy podtorza kolejowego. Dla warstw pracujących pod obciążeniami istotne są zwłaszcza:

  • wytrzymałość na ściskanie – odporność materiału na zgniatanie i degradację pod naciskiem,
  • odporność na ścieranie – zdolność do zachowania ziaren i kształtu mimo tarcia i przemieszczania w czasie eksploatacji.

Tłuczeń granitowy ma w tabeli zarówno wysoką wytrzymałość na ściskanie, jak i wysoką odporność na ścieranie. Jest więc najlepszą kombinacją parametrów spośród podanych opcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe według tabeli?

  • Żwir – mimo wysokiej odporności na ścieranie ma tylko średnią wytrzymałość na ściskanie, więc wypada gorzej od materiału o parametrach wysokich w obu kryteriach.
  • Piasek – ma niską wytrzymałość na ściskanie i tylko średnią odporność na ścieranie; wprost wynika z tabeli, że to najsłabsza opcja dla konstrukcji obciążonej.
  • Grys bazaltowy – ma wysoką wytrzymałość na ściskanie, ale jedynie średnią odporność na ścieranie; przegrywa z kruszywem, które ma wysokie oba parametry.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się materiały o częściowo podobnych cechach, porównuj wszystkie kryteria z polecenia. Jeśli pytanie nie zawiera dodatkowych warunków, wybiera się pozycję o najlepszej łącznej ocenie parametrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odporność kruszywa na zgniatanie i rozkruszanie pod obciążeniem. Im wyższa, tym mniejsze ryzyko degradacji ziaren i utraty nośności warstwy w czasie eksploatacji toru, zwłaszcza przy dużych naciskach osi.
Odporność na ścieranie opisuje, jak szybko ziarna ulegają starciu i rozdrobnieniu pod wpływem tarcia oraz przemieszczania. Wysoka odporność pomaga utrzymać stabilność i właściwe uziarnienie, co przekłada się na trwałość warstw konstrukcyjnych.
Sprawdź kryteria wskazane w poleceniu i wybierz kruszywo o najlepszej kombinacji tych cech. W tym typie zadania wygrywa materiał, który ma najwyższe oceny jednocześnie w obu kolumnach, a nie tylko w jednej.
W tabelach porównawczych tłuczeń granitowy bywa oceniany wysoko, bo łączy dużą wytrzymałość z dobrą odpornością na zużycie. Żwir może mieć dobrą ścieralność, ale jeśli ma niższą wytrzymałość na ściskanie, jest mniej korzystny przy większych obciążeniach.
W zadaniu z tabelą piasek wypada słabo, bo ma niską wytrzymałość i przeciętną odporność na ścieranie. W praktyce piasek może pełnić inne funkcje (np. w określonych warstwach i warunkach), ale wymaga spełnienia dodatkowych kryteriów i nie jest "domyślnie najlepszy".
Oprócz wytrzymałości i ścieralności często ocenia się m.in. uziarnienie, czystość (zawartość frakcji drobnych), mrozoodporność, nasiąkliwość oraz podatność na rozkruszanie. Na egzaminie czytaj jednak, które kryteria są podane w treści pytania.
Bo ma tylko średnią odporność na ścieranie. Jeśli w tabeli jest materiał, który ma wysokie oba parametry, to będzie lepszym wyborem przy porównaniu "najodpowiedniejsze" opartym na tych dwóch kryteriach.
Najczęściej: wybór na podstawie jednej kolumny, pomijanie słów "najodpowiedniejsze" (czyli porównanie łączne), oraz sugerowanie się nazwą materiału zamiast danymi. Dobra technika to szybkie zaznaczenie w tabeli, które wiersze mają najwyższe oceny w każdym kryterium.
Nie zawsze, bo czasem dochodzą ograniczenia (np. warunki wodne, mrozowe, koszt, dostępność) albo pytanie dotyczy konkretnej warstwy. Jeśli jednak podane są tylko dwa kryteria i nie ma innych warunków, zwykle wygrywa opcja najlepsza w obu parametrach.
Ćwicz czytanie tabel i kart materiałowych oraz kojarzenie cech z zastosowaniem (nośność, trwałość, odporność na zużycie). Powtarzaj typowe funkcje warstw toru i podtorza oraz typowe właściwości kruszyw. Na egzaminie zawsze porównuj dokładnie kryteria z polecenia.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Najlepszy wybór wynika bezpośrednio z tabeli:dla podtorza korzystne są wysoka wytrzymałość na ściskanie i wysoka odporność na ścieranie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy nawierzchni kolejowej i podtorza (materiały szkolne dla kierunków kolejowych)
  • Materiały dydaktyczne z geotechniki i technologii kruszyw (właściwości mechaniczne i odporność na zużycie)
  • Dokumentacje techniczne i wymagania materiałowe stosowane w praktyce robót kolejowych (specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego