KWALIFIKACJA ELE10 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 18.
Porównaj poniższą tabelę prezentującą różne typy kolektorów słonecznych. Który typ kolektora jest najbardziej efektywny w pozyskiwaniu energii cieplnej?
Typ kolektora Temperatura pracy Skuteczność
Kolektor płaski Do 80°C 70-75%
Kolektor próżniowy Do 95°C 65-70%
Kolektor koncentrujący Powyżej 200°C 80-85%
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwyższą efektywność wskazuje kolumna "Skuteczność".
W tabeli największy zakres procentowy (80–85%) ma "Kolektor koncentrujący", więc to on jest najbardziej efektywny w pozyskiwaniu energii cieplnej według podanych danych. Pozostałe typy mają niższe wartości (70–75% oraz 65–70%).

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest poprawne odczytanie informacji z tabeli i porównanie skuteczności (podanej w procentach) dla trzech typów kolektorów. Pytanie dotyczy "najbardziej efektywnego" typu, więc wprost należy wybrać ten, który ma najwyższą wartość skuteczności w tabeli.

Wiersze pokazują, że:

  • "Kolektor płaski" ma skuteczność 70–75%.
  • "Kolektor próżniowy" ma skuteczność 65–70%.
  • "Kolektor koncentrujący" ma skuteczność 80–85%.

Najwyższy zakres (a więc najwyższa deklarowana skuteczność w zestawieniu) dotyczy "Kolektora koncentrującego", dlatego ta odpowiedź jest zgodna z danymi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź "Kolektor płaski" przegrywa porównanie liczbowe z 80–85%, bo ma niższy zakres procentowy.
  • Odpowiedź "Kolektor próżniowy" może kojarzyć się z dobrą izolacją i wyższą temperaturą pracy, ale w tej tabeli ma niższą skuteczność niż kolektor płaski i koncentrujący.
  • Odpowiedź "Wszystkie są równie efektywne" jest sprzeczna z tabelą, ponieważ wartości skuteczności wyraźnie się różnią.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy zadanie zawiera tabelę, najpierw ustal, która kolumna odpowiada na pytanie (tu: "Skuteczność"), a dopiero potem porównuj wartości. Nie zastępuj danych liczbowych intuicją o technologii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Skuteczność" (często rozumiana jako sprawność w danym ujęciu) to informacja, jaka część energii promieniowania słonecznego jest zamieniana na użyteczne ciepło. Im wyższy procent, tym większy uzysk cieplny przy tych samych warunkach odniesienia, które przyjęto w tabeli.
Najpierw znajdź kolumnę, która odpowiada na pytanie (tu: "Skuteczność"), a potem porównaj wartości liczbowe w wierszach. Wybierz wiersz z najwyższą wartością lub najwyższym zakresem procentowym. Nie kieruj się wyłącznie temperaturą pracy, jeśli pytanie dotyczy skuteczności.
Temperatura pracy mówi, do jakich temperatur kolektor może dostarczać ciepło, ale o skuteczności decydują też straty cieplne, izolacja, konstrukcja absorbera i warunki odniesienia. Dlatego w zestawieniach może wystąpić sytuacja, że urządzenie pracuje na wyższych temperaturach, a mimo to ma niższy procent "skuteczności".
Kolektor płaski jest często stosowany do podgrzewania ciepłej wody użytkowej oraz do wspomagania ogrzewania przy umiarkowanych temperaturach zasilania. W praktyce liczy się dobór powierzchni, orientacja i zasobnik, a nie tylko wartość procentowa z jednej tabeli.
Kolektory próżniowe dobiera się często wtedy, gdy zależy na ograniczeniu strat ciepła (np. chłodniejsze warunki, większe różnice temperatur) i stabilniejszej pracy sezonowej. Na egzaminie pamiętaj jednak, że w zadaniu tabelarycznym decydują podane liczby, a nie ogólne skojarzenia technologiczne.
Kolektor koncentrujący wykorzystuje elementy optyczne (np. zwierciadła lub soczewki), aby skupić promieniowanie na absorberze. Zwykle umożliwia uzyskanie wyższych temperatur czynnika, ale wymaga odpowiednich warunków pracy i często precyzyjnego ustawienia. W zadaniu wybór wynika z najwyższej skuteczności w tabeli.
Może być poprawna tylko wtedy, gdy wartości w tabeli są identyczne albo opis sugeruje brak różnic w danym kryterium. Jeżeli w kolumnie porównywanej (np. "Skuteczność") widzisz różne liczby, to odpowiedź o równej efektywności jest zwykle sprzeczna z danymi i stanowi typowy dystraktor.
Typowe błędy to porównywanie tylko dolnych wartości (np. 70% z 80%), ignorowanie górnych granic, mylenie kolejności wierszy oraz "przeskakiwanie" między kolumnami (temperatura zamiast skuteczności). Pomaga prosta procedura: wskaż właściwą kolumnę i porównuj spójnie cały zakres.
"Temperatura pracy" opisuje poziom temperatur, jakie kolektor może osiągać/dostarczać, natomiast "skuteczność" to miara procentowa, jak efektywnie zamienia energię promieniowania na ciepło użyteczne. W pytaniu o efektywność wybierasz najwyższy procent, a nie najwyższą temperaturę.
Ćwicz czytanie tabel i kart katalogowych: sprawność, zakres temperatur, warunki pracy, straty. Utrwal podstawowe rodzaje kolektorów i ich cechy, ale też trenuj strategię egzaminacyjną: zawsze wskazuj w danych, które kryterium jest pytane. To zmniejsza ryzyko intuicyjnych, błędnych wyborów.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pozostałe typy mają niższe wartości (70–75% oraz 65–70%)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z OZE (energia słoneczna, kolektory cieczowe i powietrzne) używane w kształceniu techników
  • Karty katalogowe producentów kolektorów oraz instrukcje montażu i eksploatacji (porównywanie parametrów)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące sprawności i strat ciepła w wymiennikach/absorberach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego