Posiadanie w prawie cywilnym oznacza faktyczne władztwo nad rzeczą. Kluczowe jest rozróżnienie, w jakim charakterze dana osoba włada rzeczą.
Posiadacz zależny to ktoś, kto włada rzeczą, ale nie "jak właściciel", tylko na podstawie określonego tytułu lub relacji, z której wynika uprawnienie do korzystania z rzeczy (albo obowiązek jej trzymania) dla innego podmiotu. Typowymi przykładami są: najem (najemca korzysta z lokalu, ale nie jest właścicielem), użytkowanie (użytkownik ma prawo używania i pobierania pożytków w granicach uprawnienia) oraz przechowanie (przechowawca włada rzeczą, bo ma ją przechować i zwrócić).
Odpowiedź "właściciel lokalu" jest poprawna, ponieważ właściciel włada rzeczą co do zasady jak właściciel, a więc jest posiadaczem samoistnym, nie zależnym. Sam fakt, że właściciel może oddać lokal komuś innemu (np. w najem), nie zmienia definicji: posiadaczem zależnym będzie wtedy najemca, a właściciel pozostaje właścicielem i nie staje się przez to posiadaczem zależnym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "najemca lokalu" – włada lokalem na podstawie umowy i korzysta z niego w ramach uprawnienia, ale nie jak właściciel; to typowy przykład posiadacza zależnego.
- "użytkownik rzeczy" – w znaczeniu instytucji prawa cywilnego użytkownik ma uprawnienie do korzystania z cudzej rzeczy; jego władanie ma charakter zależny.
- "przechowawca rzeczy" – trzyma cudzą rzecz w celu przechowania i zwrotu; także włada rzeczą w sposób zależny (dla innego podmiotu).
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się relacja typu najem, przechowanie, użytkowanie, najczęściej oznacza to posiadanie zależne. Gdy pojawia się właściciel, zwykle chodzi o posiadanie samoistne.
