"Ziarnina reumatoidalna" (często opisywana także jako pannus) powstaje w przebiegu przewlekłego, autoimmunologicznego zapalenia stawu. W tym procesie dochodzi do rozrostu i silnego unaczynienia błony maziowej oraz nacieku komórkowego, a następnie do wrastania tej tkanki w chrząstkę stawową i kość. Skutkiem są nadżerki, ból, obrzęk, ograniczenie ruchu oraz postępujące deformacje.
Taki mechanizm jest klasycznie kojarzony z reumatoidalnym zapaleniem stawów, gdzie błona maziowa jest głównym "miejscem" toczącego się procesu zapalnego w stawie obwodowym. Dlatego odpowiedź "RZS" trafnie wskazuje jednostkę chorobową, dla której powstawanie ziarniny/pannusu w obrębie błony maziowej jest szczególnie charakterystyczne.
Pozostałe propozycje nie pasują do opisanego zjawiska:
- PHS (periarthritis humeroscapularis, zespół bolesnego barku) dotyczy głównie tkanek okołostawowych (ścięgien, kaletek, przyczepów), a nie typowego rozrostu błony maziowej z pannusem niszczącym chrząstkę.
- ZZSK (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa) wiąże się przede wszystkim z zapaleniem przyczepów (entezopatią) oraz zmianami osiowego układu ruchu; obraz "pannusu" w błonie maziowej stawów obwodowych nie jest tu cechą wiodącą.
- SM (stwardnienie rozsiane) jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego; nie jest to pierwotna choroba błony maziowej i nie tłumaczy powstawania ziarniny reumatoidalnej w stawach.
Wskazówka dla technika masażysty: rozumienie, że w RZS występuje aktywny stan zapalny stawu, pomaga bezpiecznie planować zabiegi. W okresie zaostrzenia typowe jest unikanie technik mogących nasilać ból i obrzęk, a w okresie remisji częściej pracuje się wspomagająco na tkankach okołostawowych (np. w celu zmniejszenia napięcia mięśniowego i poprawy komfortu ruchu).
