W systemie czasowo-prowizyjnym wynagrodzenie brutto jest sumą płacy zasadniczej oraz prowizji. W zadaniu podano, że prowizja jest naliczana od utargu i następnie dzielona między pracowników proporcjonalnie do ich wynagrodzenia zasadniczego.
1) Obliczenie łącznej prowizji od utargu
Utarg hurtowni: 80 000,00 zł
Stawka prowizyjna: 1,5% = 0,015
Łączna prowizja: 80 000,00 × 0,015 = 1 200,00 zł
2) Ustalenie proporcji podziału prowizji
Płaca zasadnicza A: 3 000,00 zł
Płaca zasadnicza B: 2 000,00 zł
Stosunek płac: 3 000 : 2 000 = 3 : 2
Suma części proporcji: 3 + 2 = 5
3) Podział prowizji
Część A: (3/5) × 1 200,00 = 720,00 zł
Część B: (2/5) × 1 200,00 = 480,00 zł
4) Wynagrodzenie brutto każdego pracownika
Pracownik A: 3 000,00 + 720,00 = 3 720,00 zł
Pracownik B: 2 000,00 + 480,00 = 2 480,00 zł
Dlaczego pozostałe odpowiedzi bywają wybierane błędnie?
- Wartości, które sumują się do 1 200 zł, ale nie zostały dodane do płacy zasadniczej, wynikają z pomylenia prowizji z wynagrodzeniem brutto (brak kroku dodawania).
- Podział "po równo" (po 600 zł) wynika z nieuwzględnienia słowa proporcjonalnie i stosowania uproszczenia, że dwie osoby dzielą premię na pół.
- Kwoty o rząd wielkości za duże lub za małe są typowym skutkiem błędnej zamiany procentu na ułamek dziesiętny (1,5% mylone z 1,5 albo z 0,15).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz łączną prowizję od podstawy (tu: utarg), dopiero potem wykonaj podział według podanej reguły (tu: proporcja płac zasadniczych), a na końcu zsumuj składniki do brutto.
