KWALIFIKACJA HAN2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 35.
Pracownik hurtowni otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w systemie czasowo-prowizyjnym w wysokości 4 000,00 zł brutto. Ile wynosi prowizja, jeżeli przy miesięcznej wartości sprzedaży wynoszącej 1 700 000,00 zł pracownik otrzymał wynagrodzenie brutto w wysokości 8 250,00 zł ?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prowizja kwotowa to różnica między wynagrodzeniem brutto a podstawą: 8 250,00 − 4 000,00 = 4 250,00 zł. Stawka prowizji = 4 250,00 / 1 700 000,00 = 0,0025, czyli 0,25%. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnej skali lub pomylenia procentu z ułamkiem.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo‑prowizyjnym pracownik otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze (stałe) oraz prowizję zależną od wyniku sprzedaży. Skoro podstawa wynosi 4 000,00 zł brutto, a łączne wynagrodzenie brutto w miesiącu to 8 250,00 zł, to najpierw wyznaczamy kwotę prowizji:

8 250,00 zł − 4 000,00 zł = 4 250,00 zł

Następnie obliczamy, jaki to procent od miesięcznej wartości sprzedaży 1 700 000,00 zł. Stawka prowizji to iloraz prowizji i sprzedaży:

4 250,00 / 1 700 000,00 = 0,0025

Otrzymana liczba 0,0025 jest ułamkiem. Aby zapisać ją w procentach, mnożymy przez 100:

0,0025 × 100% = 0,25%

Dlatego poprawna odpowiedź to 0,25%.

  • 0,20% jest błędne, bo nie odpowiada wyliczonej relacji 4 250 zł do 1 700 000 zł; to typowy błąd zaokrąglenia "na oko" lub pomylenia wyniku z inną podstawą.
  • 20,0% jest nierealistycznie wysokie przy tak dużej sprzedaży – zwykle wynika z pominięcia przecinka w ułamku (0,0025 mylone z 0,25) albo z nieprawidłowego przeliczenia na procent.
  • 25,0% to podobny błąd skali: w praktyce 25% od 1,7 mln zł dawałoby prowizję 425 000 zł, co nie pasuje do podanych kwot wynagrodzeń.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) wyodrębnij prowizję kwotową jako różnicę wynagrodzeń, (2) podziel przez sprzedaż i dopiero na końcu zamień na procenty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyznacz kwotę prowizji: wynagrodzenie całkowite − podstawa. Potem podziel tę prowizję przez wartość sprzedaży i wynik zamień na procent (×100%). To daje stawkę prowizyjną w %.
To system, w którym część pensji jest stała (czasowa, czyli wynagrodzenie zasadnicze), a część zmienna zależy od efektów pracy, np. wartości sprzedaży. Łącznie pracownik dostaje podstawę + prowizję obliczoną według ustalonej stawki.
Prowizja jest nagrodą za wynik handlowy, więc jej stawka odnosi się do podstawy prowizyjnej, czyli sprzedaży (obrotu). Pensja zasadnicza jest niezależna od obrotu, dlatego nie służy do wyznaczania procentu prowizji w takich zadaniach.
Zrób kontrolę skali: jeśli sprzedaż to miliony, a prowizja to kilka tysięcy, to procent musi być bardzo mały (ułamki procenta). Gdy wychodzi kilkanaście lub kilkadziesiąt procent, najczęściej wkradł się błąd z przecinkiem lub ze złą podstawą.
Oznacza, że za każde 1000 zł sprzedaży pracownik dostaje 2,50 zł prowizji (bo 0,25% z 1000 zł = 2,50 zł). Przy dużych obrotach nawet mała stawka procentowa może dać znaczącą kwotę prowizji w miesiącu.
Najczęstsze błędy to: liczenie procentu od złej podstawy (np. od pensji), pomijanie kroku wyodrębnienia prowizji kwotowej, oraz mylenie ułamka z procentem (np. 0,0025 zapisane jako 0,25 lub 25%). Pomaga zapis działań w dwóch krokach.
Aby zamienić ułamek na procent, mnożysz przez 100 i dopisujesz znak %. Przykład: 0,0025 × 100% = 0,25%. Odwrotnie, aby zamienić procent na ułamek, dzielisz przez 100 (0,25% = 0,0025).
Zależy od tego, jak określono podstawę prowizji w zadaniu lub w regulaminie firmy. Jeśli zadanie podaje tylko "wartość sprzedaży" bez doprecyzowania, w praktyce egzaminacyjnej przyjmuje się ją jako podaną podstawę do obliczeń. Na egzaminie trzymaj się danych w treści.
Pomnóż sprzedaż przez stawkę prowizji w zapisie ułamkowym. Np. 0,25% = 0,0025, więc prowizja = 1 700 000 × 0,0025 = 4 250 zł. To odwrotna operacja niż szukanie stawki procentowej z kwoty prowizji.
Ćwicz zadania na: rabaty, marżę i narzut, ceny po obniżce/podwyżce, podatek VAT w obliczeniach, oraz rozliczenia wynagrodzeń prowizyjnych (podstawa + prowizja, premie). Ważne są też szybkie kontrole sensowności wyniku.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Prowizja kwotowa to różnica między wynagrodzeniem brutto a podstawą: 8 250,00 − 4 000,00 = 4 250,00 zł. Stawka prowizji = 4 250,00 / 1 700 000,00 = 0,0025, czyli 0,25%."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: rachunek procentowy (procenty, promile, ułamki dziesiętne)
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z podstaw ekonomii i kadr/płac (podstawa, premia, prowizja)
  • Arkusze ćwiczeń z kalkulacji handlowych dla technika handlowca (zadania: marża, narzut, rabat, prowizja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego