KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 7.
Pracownik obsługujący maszynę szwalniczą - stebnówkę jest narażony na wibrację miejscową. Jaka częstotliwość drgań jest szczególnie niebezpieczna dla jego rąk?
Ilustracja przedstawia tabelę z przykładowymi częstotliwościami rezonansowymi niektórych narządów i ciała człowieka.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wibracje miejscowe przenoszone na dłonie mogą być szczególnie szkodliwe przy określonych częstotliwościach, ponieważ wtedy organizm (układ ręka–ramię) silniej je odczuwa i gorzej toleruje długotrwałe oddziaływanie.
W tym pytaniu za szczególnie niebezpieczną częstotliwość wskazano 3 Hz.

Pełne wyjaśnienie:

Wibracja miejscowa (drgania przenoszone przez dłonie na układ ręka–ramię) jest czynnikiem szkodliwym/uciążliwym w środowisku pracy. W praktyce zagrożenie nie zależy wyłącznie od "tego, czy są drgania", ale także od częstotliwości, amplitudy/przyspieszenia drgań, czasu ekspozycji, sposobu trzymania elementu wibrującego oraz warunków pracy (np. temperatura, przerwy, stan techniczny maszyny).

Pytanie dotyczy wskazania częstotliwości drgań szczególnie niebezpiecznej dla rąk pracownika obsługującego stebnówkę. Spośród podanych wartości poprawna jest odpowiedź "3 Hz", ponieważ w tym ujęciu jest to częstotliwość uznawana za szczególnie niekorzystną dla kończyn górnych przy wibracji miejscowej.

Pozostałe odpowiedzi ("8 Hz", "12 Hz", "25 Hz") są wiarygodnymi dystraktorami, bo mieszczą się w zakresie spotykanym w technice i mogą kojarzyć się z innymi charakterystykami drgań lub z intuicją, że "im większa liczba Hz, tym gorzej". To typowy błąd: ryzyko nie rośnie wprost proporcjonalnie do częstotliwości; istotna jest zależność częstotliwościowa (w tym podatność organizmu na oddziaływanie drgań w pewnych zakresach) oraz łączny czas narażenia.

W kontekście BHP warto pamiętać o zasadach ograniczania narażenia na drgania miejscowe:

  • utrzymywanie maszyn w dobrym stanie technicznym (mniejsze drgania od zużytych elementów),
  • organizacja pracy: przerwy, rotacja, ograniczenie czasu ekspozycji,
  • ergonomia chwytu i stanowiska (siła nacisku, pozycja nadgarstka),
  • dobór środków ograniczających transmisję drgań, o ile są właściwe dla danego procesu.

Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy wibracji miejscowej (ręka–ramię), a nie drgań ogólnych całego ciała — to częste źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wibracja miejscowa to drgania mechaniczne przenoszone na organizm głównie przez dłonie i przedramiona (układ ręka–ramię), np. podczas obsługi narzędzi lub maszyn. Skutki zależą m.in. od częstotliwości, poziomu drgań i czasu narażenia.
Częstotliwość wpływa na to, jak drgania są odczuwane i jak oddziałują na tkanki. Dla pewnych zakresów organizm może reagować silniej (większy dyskomfort i ryzyko), a dla innych słabiej. Dlatego sama obecność drgań nie wystarcza do oceny zagrożenia.
Długotrwałe narażenie może sprzyjać dolegliwościom kończyn górnych, m.in. zaburzeniom czucia, drętwieniu, bólom, problemom naczyniowym oraz przeciążeniom stawów i ścięgien. Ryzyko zależy od parametrów drgań i organizacji pracy.
Tak, jeśli drgania maszyny przenoszą się na dłonie podczas prowadzenia materiału lub kontaktu z elementami roboczymi. Na poziom narażenia wpływa stan techniczny, wyważenie, mocowanie, sposób pracy oraz czas wykonywania czynności w zmianie.
Wibracja miejscowa dotyczy przenoszenia drgań przez dłonie i ręce (np. narzędzia ręczne, uchwyty, elementy robocze). Drgania ogólne dotyczą całego ciała, typowo przez siedzisko lub podłogę (np. pojazdy, wózki). Pytanie o "ręce" wskazuje na wibrację miejscową.
Najczęściej stosuje się działania organizacyjne i techniczne: serwis i konserwacja maszyn, wymiana zużytych części, stabilne mocowanie, ograniczenie czasu ekspozycji, przerwy i rotacja. Ważna jest też ergonomia chwytu i unikanie nadmiernej siły docisku.
Nie. W praktyce zagrożenie zależy od wielu czynników, a zależność od częstotliwości nie jest liniowa. Dwie sytuacje o różnych częstotliwościach mogą być różnie szkodliwe w zależności od poziomu drgań, czasu ekspozycji i tego, jak drgania przenoszą się na układ ręka–ramię.
Częste pomyłki to: mylenie drgań miejscowych z ogólnymi, wybieranie odpowiedzi "największa liczba" z intuicji, ignorowanie tego, że kluczowa jest częstotliwość i czas narażenia, oraz nieuwzględnianie, że w praktyce ocena bywa oparta o wskaźniki ważone.
Pomiary wykonuje się, gdy na stanowisku występują drgania mogące oddziaływać na pracownika (np. nowe maszyny, skargi pracowników, zmiana procesu, podejrzenie przekroczeń). Wyniki służą do oceny ryzyka i doboru działań ograniczających narażenie.
Ucz się definicji (wibracja miejscowa vs ogólna), typowych źródeł drgań, skutków zdrowotnych i zasad profilaktyki. Ćwicz rozpoznawanie, o jaką część ciała chodzi w treści pytania, oraz pamiętaj, że sama wartość Hz nie opisuje pełnego ryzyka.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (normy/opracowania dot. drgań ręka–ramię oraz metodyk oceny narażenia)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z higieny pracy dotyczące drgań mechanicznych (wibracji)
  • Podręczniki z ergonomii i oceny ryzyka zawodowego dla stanowisk pracy z maszynami
  • Opracowania CIOP/PIB dotyczące czynników fizycznych w środowisku pracy (drgania) – wymagają doboru konkretnej publikacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego