KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2008

W pytaniu wskazano wartości: prawdomówność, sprawiedliwość, wierność, męstwo. Są to cechy i postawy, które służą ocenie moralnej człowieka i jego czynów, czyli odpowiadają na pytanie, co jest dobre, a co złe oraz jaka postawa jest godna naśladowania.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "moralnych": normy moralne (etyczne) odwołują się do systemu wartości i sumienia, a ich przestrzeganie wiąże się głównie z wewnętrznym poczuciem powinności i społeczną oceną (np. uznaniem lub potępieniem).

Pozostałe propozycje są mniej trafne:

• "prawnych" – normy prawne są zapisane w aktach prawa i są egzekwowane przez państwo (sankcje administracyjne/karne/cywilne). "Sprawiedliwość" może być celem prawa, ale same wartości wymienione w pytaniu nie stanowią typowego wyróżnika norm prawnych jako takich.
• "obyczajowych" – normy obyczajowe wynikają ze zwyczaju i dotyczą m.in. form grzeczności, zachowań przyjętych w danej społeczności. Mogą być powiązane z moralnością, ale prawdomówność czy męstwo nie są zwykle klasyfikowane jako element etykiety lub obyczaju.
• "religijnych" – normy religijne odnoszą się do zasad wiary i praktyk religijnych. Mogą zawierać elementy moralne, jednak nie każda postawa moralna jest religijna; wierność czy prawdomówność rozumiane jako cnoty etyczne funkcjonują także poza systemem religijnym.

W kontekście pracy w administracji (obsługa klienta) rozróżnienie jest praktyczne: urzędnik realizuje prawo, ale równocześnie powinien kierować się etyką (uczciwość, bezstronność, rzetelność). Na egzaminie warto pamiętać: jeśli w przykładach dominują cnoty i wartości osobiste, zwykle chodzi o normy moralne.