W rozwoju niemowlęcia rozróżnia się uśmiech odruchowy (pojawiający się bardzo wcześnie, często w sytuacjach fizjologicznych, niekoniecznie związany z kontaktem społecznym) oraz uśmiech społeczny, który jest reakcją na obecność i bodźce społeczne, przede wszystkim twarz dorosłego i kontakt wzrokowy.
W pytaniu kluczowe jest sformułowanie: "uśmiechać się na widok osoby dorosłej". Taka reakcja jest zwykle wiązana z początkiem uśmiechu społecznego, który orientacyjnie pojawia się około 2. miesiąca życia. To etap, w którym dziecko coraz częściej podejmuje interakcję "twarz w twarz", dłużej utrzymuje uwagę na twarzy i zaczyna reagować na emocjonalny ton opiekuna.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- 1. miesiąc – w tym okresie częściej obserwuje się uśmiechy odruchowe. Mogą wyglądać "społecznie", ale zwykle nie są jeszcze konsekwentną reakcją na widok dorosłego.
- 4. miesiąc – to wiek, w którym uśmiech społeczny jest zazwyczaj dobrze ugruntowany i częsty; wskazanie 4. miesiąca przesuwa kamień milowy zbyt późno.
- 6. miesiąc – w tym czasie dziecko zwykle ma już bogatszy repertuar reakcji społecznych (np. śmiech, wokalizacje, wyraźniejsze okazywanie emocji). Uśmiech na widok osoby jest na ogół osiągany wcześniej.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na kryterium zachowania. Jeśli w treści jest "na widok osoby", chodzi o aspekt interakcji społecznej, a nie o odruch czy reakcję przypadkową. W praktyce rozwojowej wiele umiejętności ma pewne widełki czasowe, ale w testach często podaje się miesiąc najbardziej typowy.
