W metrologii i chemii analitycznej precyzja metody odnosi się do tego, jak bardzo wyniki powtarzają się przy wielokrotnym wykonaniu oznaczenia w tych samych (lub porównywalnych) warunkach. Innymi słowy, precyzja opisuje rozrzut serii wyników, a nie to, czy średnia wartość jest "blisko prawdy".
Dlatego naturalną liczbą, na podstawie której określa się precyzję, jest odchylenie standardowe. Odchylenie standardowe jest miarą zmienności wyników wokół średniej: im mniejsze odchylenie standardowe dla serii powtórzeń, tym bardziej "skupione" są wyniki i tym wyższa precyzja metody. W praktyce spotyka się także pochodne miary (np. względne miary rozrzutu), ale rdzeń pojęcia precyzji pozostaje związany z oceną zmienności, a nie z błędem względem wzorca.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do definicji precyzji?
- "Błąd bezwzględny" opisuje różnicę między wynikiem (lub średnią) a wartością odniesienia. To jest miara dokładności/trafności (bliskości do wartości prawdziwej), a nie rozrzutu w powtórzeniach.
- "Błąd względny" również odnosi wynik do wartości odniesienia (tyle że w ujęciu procentowym lub ilorazowym). Nadal ocenia głównie zgodność z odniesieniem, a nie zmienność serii wyników.
- "Granica oznaczalności" (często rozumiana jako LOQ) dotyczy tego, od jakiego poziomu stężenia/ilości analitu metoda pozwala na oznaczenie z akceptowalną jakością. To parametr czułości/zdolności oznaczania, a nie miara rozrzutu wyników przy powtórzeniach.
W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać prostą regułę: precyzja = rozrzut = odchylenie standardowe. Natomiast błąd zwykle łączy się z odniesieniem (wzorzec/wartość prawdziwa), a granice oznaczalności/wykrywalności z zakresem i czułością metody.
