Pręt zerowy w kratownicy to taki element, w którym dla danego układu obciążeń siła osiowa wynosi 0. Nie oznacza to, że pręt jest "niepotrzebny" konstrukcyjnie: często pozostaje ze względu na sztywność geometryczną i może przenosić siły po zmianie obciążeń.
Identyfikację prętów zerowych opiera się na równowadze węzłów (metoda węzłów): dla każdego węzła musi być spełnione ΣFx = 0 i ΣFy = 0. Z tego wynikają dwie praktyczne reguły:
- Reguła 1: w nieobciążonym węźle, do którego dochodzą tylko dwa pręty i nie są one współliniowe, siły w obu prętach muszą być równe 0. Nie da się bowiem zrównoważyć dwóch składowych w dwóch kierunkach bez zewnętrznej siły.
- Reguła 2: w nieobciążonym węźle, do którego dochodzą trzy pręty, a dwa leżą na jednej prostej, to pręt trzeci (niewspółliniowy) ma siłę 0. Dwa współliniowe mogą się "zbilansować" wzdłuż jednej linii działania, a dla trzeciego nie ma pary do równowagi.
W rozpatrywanej kratownicy węzeł 1 jest nieobciążony i łączą się w nim dwa pręty: poziomy 2-1 oraz pionowy 1-A. Ponieważ nie leżą na jednej prostej, zgodnie z regułą 1 oba są prętami zerowymi. Węzeł 4 także jest nieobciążony, a dochodzą do niego trzy pręty: dwa pręty pasa dolnego (współliniowe) oraz pionowy pręt 2-4. Zgodnie z regułą 2 pręt 2-4 jest zerowy.
Pozostałe wskazywane w odpowiedziach pręty nie spełniają warunków reguł: pręty A-4 i B-4 należą do pasa dolnego i współpracują w przenoszeniu efektów obciążenia w układzie (nie można ich "uznać za zerowe" tylko dlatego, że są w pasie). Krzyżulce przy węźle 2 nie mogą być oceniane regułami dla węzłów nieobciążonych, ponieważ węzeł 2 jest obciążony siłą P.
