Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 11.
Producent popularnej marki jogurtów postanowił sprawdzić, dlaczego spadła sprzedaż jego produktów. Grupa osób sprawdzała i notowała, które jogurty wybierają kupujący i jak są one usytuowane na regale ekspozycyjnym. Ta metoda badań rynkowych nosi nazwę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badacze nie zadawali pytań ani nie prowadzili dyskusji – jedynie przyglądali się zachowaniom kupujących (które jogurty wybierają) oraz warunkom ekspozycji (ułożenie na regale) i wszystko zapisywali. Taka technika gromadzenia danych to obserwacja, a nie ankieta, eksperyment czy wywiad grupowy.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie sytuacji kluczowe jest to, co robi badacz: "sprawdzała i notowała, które jogurty wybierają kupujący i jak są one usytuowane na regale". Oznacza to rejestrowanie zachowań i warunków w naturalnym środowisku sprzedaży (sklep), bez zadawania pytań i bez ingerowania w przebieg zdarzeń. Taka metoda badań rynkowych to obserwacja (często w praktyce: obserwacja w punkcie sprzedaży).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "ankiety" – ankieta wymaga zadawania ustrukturyzowanych pytań respondentom (na papierze, telefonicznie, online lub w sklepie). W treści nie ma informacji o pytaniach ani o udzielanych odpowiedziach, jest tylko notowanie tego, co klienci wybierają.
  • "eksperymentu" – eksperyment polega na celowej zmianie warunku (np. przestawieniu produktów, zmianie ceny, etykiety, promocji) i sprawdzaniu wpływu tej zmiany na wynik. W opisie nie ma manipulacji warunkami, jest jedynie rejestracja tego, co zastano.
  • "wywiadu grupowego" – wywiad grupowy (fokus) to moderowana dyskusja w grupie osób, nastawiona na poznanie opinii, motywacji i skojarzeń. Tu nie ma rozmowy ani dyskusji, tylko obserwacja zachowań zakupowych.

W agrobiznesie i sprzedaży żywności obserwacja jest często używana do oceny skuteczności ekspozycji (merchandising), dostępności produktów i zachowań nabywców. Na egzaminie warto zwracać uwagę na słowa: "notowali", "sprawdzali", "przyglądali się" – zwykle wskazują na obserwację, a nie na badania deklaratywne (ankieta/wywiad).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest obserwacja jako metoda badań rynku?
Obserwacja to metoda badawcza polegająca na rejestrowaniu zachowań i faktów (np. wyborów klientów) bez zadawania pytań. W handlu często dotyczy tego, co kupujący robią przy półce, jak długo wybierają produkt oraz jak wygląda ekspozycja towaru.
Dlaczego notowanie wyborów klientów w sklepie to obserwacja, a nie ankieta?
Ankieta wymaga pytań i odpowiedzi respondentów, czyli danych deklaratywnych. W obserwacji badacz zapisuje to, co widzi (zachowania, kolejność wyboru, ekspozycję) bez proszenia klienta o opinię. W opisie zadania nie ma żadnych pytań.
Czym różni się obserwacja od eksperymentu w badaniach marketingowych?
W obserwacji nie zmieniasz warunków – tylko mierzysz to, co dzieje się naturalnie. W eksperymencie celowo modyfikujesz czynnik (np. ustawienie na półce, cenę, promocję) i sprawdzasz wpływ na sprzedaż lub wybory klientów. To różnica: brak vs obecność ingerencji.
Co to jest wywiad grupowy (fokus) i kiedy się go używa?
Wywiad grupowy to moderowana dyskusja kilku osób, aby poznać opinie, motywacje i skojarzenia dotyczące produktu. Stosuje się go np. przy testowaniu nowych smaków jogurtu lub opakowań. Nie służy do samego liczenia wyborów przy półce.
Jakie dane można zebrać obserwacją przy regale z jogurtami?
Można zebrać m.in. które warianty są najczęściej wybierane, jak klienci porównują opakowania, ile czasu spędzają przy półce, czy sięgają po produkty z górnych/dolnych półek oraz czy braki na półce ograniczają wybór. To dane o zachowaniu i ekspozycji.
Czy obserwacja w sklepie musi być jawna dla klientów?
W praktyce bywa jawna lub niejawna, ale zawsze powinna uwzględniać zasady etyczne i ochronę danych. Na egzaminie zwykle wystarczy rozpoznać metodę po tym, że badacz "patrzy i notuje", bez rozmowy z klientem i bez zmieniania warunków.
Jakie są typowe błędy uczniów przy rozpoznawaniu metod badań rynkowych?
Częsty błąd to wybór "ankiety", bo kojarzy się z badaniem rynku, mimo że w treści nie ma pytań. Inny błąd to "wywiad grupowy" przez sam fakt istnienia grupy badaczy. Najważniejsze jest, czy są pytania, dyskusja lub manipulacja warunkami.
Jak merchandising łączy się z obserwacją zachowań klientów?
Merchandising dotyczy sposobu prezentacji towaru (półka, kolejność, wysokość, facing). Obserwacja pozwala sprawdzić, jak klienci reagują na tę ekspozycję: co wybierają, czy zauważają produkt i czy układ półki ułatwia zakup. To podstawa do decyzji o zmianach.
Kiedy warto wybrać ankietę zamiast obserwacji w badaniach rynku żywności?
Ankieta jest lepsza, gdy chcesz poznać powody wyboru i opinie (np. smak, cena, skład, zaufanie do marki). Obserwacja pokaże, co klient zrobił, ale nie zawsze wyjaśni "dlaczego". W praktyce często łączy się obie metody.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych o badaniach rynku w agrobiznesie?
Ćwicz rozpoznawanie metod po opisach działań: pytania oznaczają ankietę/wywiad, dyskusja w grupie to fokus, zmiana warunków to eksperyment, a patrzenie i notowanie to obserwacja. Rób krótkie fiszki z definicjami.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Badacze nie zadawali pytań ani nie prowadzili dyskusji – jedynie przyglądali się zachowaniom kupujących (które jogurty wybierają) oraz warunkom ekspozycji (ułożenie na regale) i wszystko zapisywali."

Źródła:

  • OpenStax (Rice University), "Principles of Marketing" – rozdział o badaniach marketingowych (observation, survey, experiment), https://openstax.org/details/books/principles-marketing (dostęp: 2026-04-01)
  • Wikipedia (pl), "Badania marketingowe" – sekcja o metodach (obserwacja, ankieta, eksperyment), https://pl.wikipedia.org/wiki/Badania_marketingowe (dostęp: 2026-04-01)
  • Wikipedia (pl), "Obserwacja (badania społeczne)" – definicja obserwacji jako metody badawczej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obserwacja_(badania_spo%C5%82eczne) (dostęp: 2026-04-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw marketingu oraz badań marketingowych (rozdziały: metody badań, badania terenowe)
  • Materiały szkoleniowe z merchandisingu i ekspozycji towarów (POS, planogramy)
  • Artykuły dydaktyczne uczelni/portali edukacyjnych o metodach badań rynku (obserwacja, ankieta, eksperyment, fokus)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego