KWALIFIKACJA MED11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Projektując ortezę AFO dla pacjenta, który podczas chodu nadmiernie prostuje staw kolanowy (przeprost w stawie), należy zastosować kąt stopowo-goleniowy wynoszący
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy przeproście kolana (genu recurvatum) w ortezie AFO stosuje się ustawienie w dorsyfleksji, czyli kąt stopowo-goleniowy mniejszy niż 90°. Taki kąt sprzyja wytworzeniu momentu zgięciowego w kolanie w podporze i ogranicza przeprost. Spośród podanych wartości warunek spełnia 85°.

Pełne wyjaśnienie:

Orteza AFO wpływa nie tylko na ustawienie stawu skokowego i stopy, ale pośrednio także na mechanikę stawu kolanowego w czasie chodu. W przypadku przeprostu kolana (genu recurvatum) problem pojawia się zwykle w fazie podporu, gdy kolano "ucieka" w nadmierny wyprost, co może zwiększać przeciążenia i obniżać stabilność.

Kluczowe jest rozumienie, czym jest kąt stopowo-goleniowy w płaszczyźnie strzałkowej:

  • 90° oznacza ustawienie neutralne (stopa zasadniczo prostopadła do goleni).
  • Kąt < 90° oznacza dorsyfleksję (zgięcie grzbietowe).
  • Kąt > 90° oznacza plantarfleksję (zgięcie podeszwowe).

W kontroli genu recurvatum stosuje się zasadę biomechaniczną: ustawienie AFO w dorsyfleksji pomaga przesunąć warunki obciążenia tak, aby w kolanie powstawał bardziej korzystny moment zgięciowy (przeciwdziałający "wpychaniu" kolana w przeprost). Z tego powodu w praktyce klinicznej dobiera się kąt mniejszy niż 90°.

Dlatego odpowiedź "85 stopni." jest właściwa: to ustawienie w dorsyfleksji (w przybliżeniu kilka stopni), typowe dla korekcji przeprostu.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "90 stopni." to ustawienie neutralne, które często nie daje wystarczającego efektu ograniczenia przeprostu.
  • "95 stopni." i "100 stopni." oznaczają plantarfleksję, która może sprzyjać ustawieniu prowadzącemu do utrwalania lub nawet nasilenia przeprostu kolana.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o AFO i przeprost kolana najpierw rozstrzygnij kierunek (dorsyfleksja vs plantarfleksja), a dopiero potem wybieraj wartość liczbową względem 90°.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
AFO (aparat stawu skokowego i stopy) to orteza stabilizująca stopę i staw skokowy, która pośrednio wpływa też na ustawienie kolana podczas chodu. Stosuje się ją m.in. do kontroli opadania stopy, ustawienia pięty oraz do korygowania nieprawidłowych momentów działających w kończynie dolnej.
Kąt stopowo-goleniowy 90° oznacza ustawienie neutralne: stopa jest w przybliżeniu prostopadła do goleni w płaszczyźnie strzałkowej. Taka pozycja bywa punktem wyjścia, ale przy niektórych zaburzeniach (np. przeproście kolana) może nie dawać efektu terapeutycznego.
Jeśli kąt stopowo-goleniowy jest mniejszy niż 90°, mówimy o dorsyfleksji (zgięciu grzbietowym). Jeśli jest większy niż 90°, to plantarfleksja (zgięcie podeszwowe). Na egzaminie zawsze porównuj wartość do 90°.
Dorsyfleksja w AFO może sprzyjać wytworzeniu korzystniejszego momentu w stawie kolanowym w fazie podporu, dzięki czemu kolano łatwiej utrzymuje lekkie zgięcie zamiast "uciekać" w nadmierny wyprost. To jedna z podstawowych zasad biomechanicznych wykorzystywanych przy doborze ustawienia AFO.
Ustawienie w plantarfleksji (kąt stopowo-goleniowy >90°) może sprzyjać mechanice prowadzącej do przeprostu kolana w podporze. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych przy genu recurvatum zwykle oczekuje się wyboru kąta mniejszego niż 90°, czyli dorsyfleksji.
Nie. 90° to ustawienie neutralne i w wielu sytuacjach może być właściwe (np. gdy celem jest głównie stabilizacja stawu skokowego bez potrzeby wpływu na kolano). W przypadku przeprostu kolana samo ustawienie neutralne często nie daje wystarczającej korekcji, dlatego preferuje się dorsyfleksję.
W praktyce klinicznej kąt w płaszczyźnie strzałkowej ocenia się m.in. goniometrem, a następnie odwzorowuje w ustawieniu ortezy (np. podczas wykonywania na odlewie). Ważne jest uwzględnienie zakresu ruchu pacjenta, siły mięśni i obserwacji chodu, bo ustawienie bywa indywidualnie modyfikowane.
Najczęstszy błąd to odwrócenie kierunku korekcji: wybór kąta >90° (plantarfleksja) "bo większy" zamiast kąta <90° (dorsyfleksja). Drugi typowy błąd to automatyczne wskazanie 90° jako odpowiedzi "neutralnej", bez powiązania ustawienia AFO z mechaniką kolana podczas chodu.
W praktyce często rozważa się niewielką dorsyfleksję, czyli kąt stopowo-goleniowy nieco mniejszy niż 90°. W zadaniach testowych zwykle chodzi o wybór wartości wskazującej na dorsyfleksję (np. 85° jako wyraźnie <90°). Dokładny dobór w realnej pracy zależy od oceny pacjenta i celu terapeutycznego.
Ucz się schematu: problem w kolaniejak AFO wpływa na linię obciążenia i momentyczy potrzebna dorsyfleksja (<90°) czy plantarfleksja (>90°). Pomaga też powtarzanie definicji kątowych oraz analiza krótkich przypadków klinicznych (opadanie stopy, koślawość, przeprost).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy przeproście kolana (genu recurvatum) w ortezie AFO stosuje się ustawienie w dorsyfleksji, czyli kąt stopowo-goleniowy mniejszy niż 90°."

Źródła:

  • Dane kontekstowe dostarczone w treści zadania (sekcje: "TŁO TEORETYCZNE", "SZCZEGÓŁY MERYTORYCZNE") – informacja o zależności: przeprost kolana → kąt stopowo-goleniowy < 90° oraz wskazanie 85–88° jako typowego zakresu.

Materiały:

  • Podręczniki z biomechaniki chodu (rozdziały o fazie podporu i momentach w kolanie)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu zaopatrzenia ortotycznego AFO (zasady ustawienia w dorsyfleksji/plantarfleksji)
  • Atlasy i skrypty z anatomii funkcjonalnej kończyny dolnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego