KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 44.
Przeciętny miesięczny przebieg jednego pojazdu w przedsiębiorstwie przewozowym wyniósł 10 000 km. Koszty stałe dotyczące tego samochodu kształtują się na poziomie 15 000 zł, a koszty zmienne - 1,50 zł/km. Przy planowanym zysku 20% stawka przewozowa wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalkulacja stawki: koszt stały na 1 km = 15 000 zł / 10 000 km = 1,50 zł/km. Koszt całkowity na 1 km = 1,50 + 1,50 = 3,00 zł/km. Planowany zysk 20% jako narzut od kosztu: 3,00 × 1,20 = 3,60 zł/km.

Pełne wyjaśnienie:

Stawka przewozowa za 1 km powinna pokryć koszty całkowite przypadające na 1 km oraz uwzględnić planowany zysk. W zadaniu podano dane miesięczne i jednostkowe, więc kluczowe jest sprowadzenie wszystkiego do wspólnej jednostki: zł/km.

1) Przeliczenie kosztów stałych na 1 km
Koszty stałe dotyczą pojazdu w skali miesiąca, a miesięczny przebieg wynosi 10 000 km. Zatem koszt stały na 1 km to:
15 000 zł ÷ 10 000 km = 1,50 zł/km.

2) Dodanie kosztu zmiennego
Koszt zmienny jest już podany jako 1,50 zł/km. Koszt całkowity jednostkowy (bez zysku) wynosi więc:
1,50 zł/km + 1,50 zł/km = 3,00 zł/km.

3) Doliczenie planowanego zysku 20%
Planowany zysk 20% jest standardowo rozumiany jako narzut na koszt, czyli zwiększenie kosztu jednostkowego o 20%. Obliczamy cenę (stawkę) jako:
3,00 × 1,20 = 3,60 zł/km.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "3,00 zł/km" pomija zysk (to jedynie koszt jednostkowy, czyli próg pokrycia kosztów bez zarobku).
  • "3,30 zł/km" odpowiadałoby doliczeniu 10% lub innemu błędnemu zaokrągleniu; nie wynika z danych zadania.
  • "1,50 zł/km" to tylko jeden składnik (koszt zmienny albo koszt stały po przeliczeniu), więc nie pokrywa całości kosztów.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze sprowadź koszty stałe do tej samej jednostki co koszty zmienne (tu: zł/km), dopiero potem licz narzut procentowy na koszt całkowity.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz koszty stałe z danego okresu przez przebieg w tym samym okresie. Jeśli koszty stałe to 15 000 zł/mies., a przebieg 10 000 km/mies., to koszt stały na 1 km wynosi 15 000 ÷ 10 000 = 1,50 zł/km.
To koszt, który rośnie proporcjonalnie do liczby przejechanych kilometrów (np. paliwo, eksploatacja zależna od przebiegu). W kalkulacji stawki dodaje się go do kosztu stałego przeliczonego na 1 km, aby uzyskać koszt całkowity na km.
Najpierw przelicz koszty stałe na zł/km (koszty stałe ÷ przebieg), a potem dodaj koszt zmienny w zł/km. Dopiero ta suma jest kosztem całkowitym jednostkowym, który powinien być podstawą do doliczenia zysku.
Bo zysk ma wynikać z całej usługi przewozu, a usługa generuje zarówno koszty zmienne, jak i stałe (np. leasing, ubezpieczenie, amortyzacja). Doliczanie zysku tylko do jednego składnika zaniża stawkę i może nie zapewnić planowanego wyniku.
Narzut zysku oznacza, że cena (stawka) jest wyższa od kosztu o zadany procent. Przykładowo narzut 20% liczy się jako koszt × 1,20. To inne podejście niż marża liczona od ceny, dlatego na egzaminie warto sprawdzić, jak sformułowano polecenie.
Najczęściej: (1) pomija się przeliczenie kosztów stałych na km, (2) myli się okres (miesiąc vs rok), (3) dolicza się zysk od złej podstawy, (4) gubi się jednostki. Pomaga zapisanie wszystkich wartości w jednej jednostce: zł/km.
Byłby poprawny, gdyby pytano o koszt jednostkowy bez zysku, czyli minimalną stawkę pokrywającą koszty (break-even) przy danym przebiegu. Jeśli jednak w treści jest "planowany zysk 20%", trzeba doliczyć narzut i stawka będzie wyższa.
Wykonaj szybki test: stawka bez zysku powinna wyjść jako suma kosztu stałego na km i kosztu zmiennego. Następnie stawka z zyskiem musi być większa o 20% od tej sumy. Jeśli wychodzi mniejsza lub równa, w obliczeniach jest błąd.
Najczęściej tak, ale nie zawsze. Czasem spotyka się marżę liczona od ceny (np. "marża 20% w cenie"). Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa: "zysk/narzut" sugeruje doliczenie do kosztu, a "marża" częściej odnosi się do udziału w cenie.
Ćwicz schemat: koszt stały na jednostkę + koszt zmienny = koszt całkowity, a potem narzut (np. 1,10; 1,20). Rozwiązuj zadania na zł/km, zł/tkm i zł/przesyłkę, zawsze pilnując jednostek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Kalkulacja stawki: koszt stały na 1 km = 15 000 zł / 10 000 km = 1,50 zł/km. Koszt całkowity na 1 km = 1,50 + 1,50 = 3,00 zł/km. Planowany zysk 20% jako narzut od kosztu: 3,00 × 1,20 = 3,60 zł/km."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów w logistyce (kalkulacja kosztu jednostkowego)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z kalkulacji kosztów i narzutów procentowych
  • Notatki: podział kosztów w przedsiębiorstwie transportowym (stałe vs zmienne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego