KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 30.
Przeciwwskazaniem do samodzielnego wyjścia z oddziału do sklepu znajdującego się na terenie szpitala, pacjenta poruszającego się z wykorzystaniem chodzika, jest przede wszystkim występowanie u niego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaburzenia orientacji przestrzennej są kluczowym przeciwwskazaniem do samodzielnego wyjścia, ponieważ pacjent może się zgubić, nie wrócić na oddział lub wejść w miejsce niebezpieczne. Niedowład i zaburzenia czucia zwiększają ryzyko upadku, ale nie zawsze wykluczają wyjście przy odpowiedniej asekuracji. Afazja ruchowa dotyczy mowy, nie orientacji.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji pacjent porusza się przy pomocy chodzika, więc samo przemieszczanie się jest już obciążone większym ryzykiem. Jednak o tym, czy może samodzielnie wyjść z oddziału do sklepu, decyduje przede wszystkim możliwość bezpiecznego odnalezienia drogi, właściwej oceny otoczenia i powrotu. Dlatego odpowiedź "zaburzeń orientacji przestrzennej" jest właściwa: pacjent z dezorientacją może nie rozpoznać kierunku, pomylić miejsca, nie zrozumieć układu korytarzy, a także nie zareagować adekwatnie na polecenia personelu i oznaczenia.

Odpowiedź "niedowładu kończyny dolnej" może oznaczać osłabienie siły mięśniowej i gorszą stabilność. Taki stan często wymaga asekuracji, ale nie jest automatycznie "najważniejszym" przeciwwskazaniem do krótkiego wyjścia, jeśli pacjent jest zorientowany, współpracuje, potrafi prawidłowo używać chodzika i ma ocenione ryzyko upadku.

Odpowiedź "zaburzeń czucia" (np. upośledzenie czucia głębokiego w stopach) również zwiększa ryzyko potknięć i urazów, ale nadal dotyczy głównie kontroli ruchu i stabilności. Przy odpowiednim doborze obuwia, pomocy ortopedycznej i ocenie funkcjonalnej może nie wykluczać wyjścia w każdej sytuacji.

Odpowiedź "afazji ruchowej" odnosi się do trudności w ekspresji mowy. Może utrudniać komunikację (np. w sklepie lub w razie wypadku), ale sama w sobie nie przesądza o braku orientacji w przestrzeni ani o niemożności powrotu. Pacjent z afazją może być w pełni zorientowany i świadomy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "samodzielne wyjście" poza oddział, rozważ dwie grupy ryzyk: (1) poznawczo-orientacyjne (zagubienie, błędna ocena sytuacji) oraz (2) ruchowe (upadek). W tym zadaniu dominujące i najbardziej "dyskwalifikujące" jest ryzyko wynikające z dezorientacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To trudność w rozpoznawaniu miejsca, kierunku i położenia w otoczeniu (np. korytarze, windy, numery sal). Pacjent może nie wiedzieć, gdzie jest i jak wrócić, przez co rośnie ryzyko zagubienia, wejścia w strefę niebezpieczną lub niezgłoszenia się na czas na oddział.
Bo pacjent może nie planować bezpiecznie trasy, nie rozpoznać punktów orientacyjnych i nie wrócić na oddział. Nawet jeśli chodzi z chodzikiem poprawnie, brak orientacji zwiększa ryzyko sytuacji nagłych bez możliwości szybkiej pomocy (np. upadek w odległym miejscu).
Trzeba ocenić: orientację (gdzie jest i dokąd idzie), współpracę, zdolność proszenia o pomoc, stabilność chodu, ryzyko upadku, zmęczenie oraz to, czy rozumie zalecenia. W praktyce decyzja jest zespołowa i często wymaga zgody personelu oddziału.
Nie zawsze. Niedowład zwiększa ryzyko upadku, ale przy dobrej kompensacji (chodzik, tempo chodu, przerwy, brak pośpiechu) pacjent może być częściowo samodzielny. Kluczowe jest, czy potrafi bezpiecznie się poruszać i czy jego stan jest stabilny w danym dniu.
Tak, bo mogą pogarszać czucie podłoża i kontrolę ustawienia stopy, co sprzyja potknięciom. Jednak same zaburzenia czucia nie zawsze są "najważniejszym" przeciwwskazaniem do wyjścia poza oddział. O bezpieczeństwie często decyduje łącznie stabilność, czujność i orientacja.
Afazja ruchowa to trudność w mówieniu (tworzeniu wypowiedzi), przy zachowanym lub częściowo zachowanym rozumieniu. Może utrudnić zgłaszanie potrzeb, ale nie musi oznaczać dezorientacji. Pacjent z afazją może być zorientowany i bezpiecznie się poruszać, jeśli inne funkcje są zachowane.
Często wybiera się objaw "bardziej widoczny" (np. niedowład), pomijając czynnik krytyczny dla sytuacji (np. orientację). Inny błąd to utożsamianie zaburzeń mowy z brakiem kontaktu lub mylenie zaburzeń czucia z zaburzeniami świadomości. Warto analizować mechanizm zagrożenia.
Gdy ma ryzyko zagubienia (dezorientacja), istotne ryzyko upadku, znaczne osłabienie, zawroty głowy, niestabilny chód lub wahania stanu ogólnego. Asysta jest też potrzebna, gdy pacjent nie potrafi wezwać pomocy albo nie rozumie zaleceń dotyczących bezpiecznego poruszania się.
Można krótko sprawdzić: gdzie teraz jest (oddział), dokąd chce iść (sklep), jak wróci (trasa/punkty orientacyjne) oraz co zrobi, gdy się zmęczy lub źle poczuje. Odpowiedzi niespójne, zmienne lub nieadekwatne sugerują problem z orientacją i potrzebę nadzoru.
Ucz się przez scenariusze: co jest największym zagrożeniem w danej sytuacji (zagubienie, upadek, brak współpracy). Powtarzaj różnice między zaburzeniami mowy, czucia, siły mięśniowej i orientacji. Na praktykach obserwuj, jak personel ocenia samodzielność i kiedy zaleca asekurację.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Zaburzenia orientacji przestrzennej są kluczowym przeciwwskazaniem do samodzielnego wyjścia, ponieważ pacjent może się zgubić, nie wrócić na oddział lub wejść w miejsce niebezpieczne."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu bezpieczeństwa pacjenta i oceny samodzielności
  • Podręczniki i skrypty z opieki nad pacjentem niesamodzielnym (rozdziały: bezpieczeństwo, ryzyko upadków, zaburzenia poznawcze)
  • Wewnętrzne procedury szpitalne/oddziałowe dotyczące opuszczania oddziału i nadzoru nad pacjentem (jeśli dostępne na zajęciach praktycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego