Pirometr jest przyrządem do bezdotykowego pomiaru temperatury rozgrzanych obiektów, m.in. ciekłego metalu. W odlewnictwie odczyt temperatury tuż przed zalewaniem pozwala ocenić, czy metal ma właściwą płynność i czy parametry procesu są zgodne z technologią.
Odpowiedź "Żeliwa." jest poprawna, bo wskazanie temperatury na rysunku (na które powołuje się pytanie) odpowiada typowym warunkom zalewania żeliwa. Żeliwo wymaga temperatur wyraźnie wyższych niż stopy aluminium oraz wyższych niż większość brązów, ale zwykle niższych niż te, których oczekuje się przy zalewaniu staliwa.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego wskazania?
- "Aluminium." – stopy aluminium zalewa się w znacznie niższych temperaturach. Gdyby pirometr wskazywał zakres typowy dla aluminium, odczyt byłby wyraźnie niższy niż dla stopów żelaza.
- "Brązu." – brązy (stopy miedzi) mają temperatury zalewania wyższe niż aluminium, ale w typowych warunkach odlewania nadal niższe niż dla żeliwa i staliwa. Dlatego odczyt charakterystyczny dla stopów żelaza nie będzie zgodny z brązem.
- "Staliwa." – staliwo jest materiałem o najwyższych wymaganiach temperaturowych spośród podanych, dlatego przy odczycie odpowiadającym żeliwu wybór staliwa jest typowym błędem wynikającym z utożsamiania "wysokiej temperatury" wyłącznie ze stalą.
Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z pirometrem najpierw oceń rzęd wielkości temperatury i porównaj go z grupą materiałów (Al < Cu-stopy < stopy żelaza), a dopiero potem rozstrzygaj między żeliwem i staliwem.
