KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 40.
Przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą, która jest dla niego jedynym tytułem do ubezpieczeń. Ustal kwotę składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy przedsiębiorcy za grudzień 2025 r., jeżeli przysługuje mu preferencyjna podstawa do ubezpieczeń społecznych w wymiarze 1399,80 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy opłaca się tylko wtedy, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. Preferencyjna podstawa 1399,80 zł jest niższa niż minimalne wynagrodzenie, więc przedsiębiorca (jedyny tytuł) nie opłaca FP i FS: 0,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność jako jedyny tytuł do ubezpieczeń trzeba ustalić, czy w danym miesiącu powstaje obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Kluczowa zasada jest progowa: FP i FS nalicza się tylko wtedy, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. Jeżeli podstawa jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, to składka FP i FS wynosi 0,00 zł (nie nalicza się jej "proporcjonalnie").

W zadaniu podano preferencyjną podstawę: 1399,80 zł. Preferencyjna podstawa dla nowych przedsiębiorców stanowi 30% minimalnego wynagrodzenia, więc jest z założenia znacząco niższa niż płaca minimalna. Skoro 1399,80 zł nie osiąga progu minimalnego wynagrodzenia, przedsiębiorca jest zwolniony z FP i FS w tym miesiącu.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "0,00 zł".

Pozostałe propozycje wynikają z typowych pomyłek rachunkowych:

  • "34,29 zł" oraz "35,69 zł" sugerują naliczenie 2,45% od innej (wyższej) podstawy albo błędne przyjęcie, że składkę zawsze się liczy procentowo, niezależnie od progu.
  • "13,99 zł" to przykład liczenia od części podstawy lub użycia nieprawidłowej stawki; w praktyce takie wartości pojawiają się, gdy pomija się warunek minimalnego wynagrodzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze sprawdź warunek "co najmniej minimalne wynagrodzenie", a dopiero potem (jeśli warunek jest spełniony) wykonuj obliczenie procentowe dla FP i FS.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fundusz Pracy to składka opłacana m.in. przez przedsiębiorców, ale tylko przy spełnieniu warunku progu. W praktyce obowiązek pojawia się wtedy, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. Poniżej tego progu składka nie jest należna.
Fundusz Solidarnościowy jest naliczany łącznie z Funduszem Pracy według stawki łącznej 2,45% (1,0% FP + 1,45% FS), ale dopiero po spełnieniu warunku progowego. Jeśli podstawa składek społecznych jest niższa niż minimalne wynagrodzenie, to FS (tak jak FP) wynosi 0,00 zł.
Preferencyjna podstawa dla nowych przedsiębiorców jest powiązana z minimalnym wynagrodzeniem i wynosi jego 30%, więc zazwyczaj jest niższa od progu, od którego nalicza się FP i FS. Ponieważ przepisy działają progowo (a nie proporcjonalnie), poniżej minimalnego wynagrodzenia składki FP i FS nie powstają.
Postępuj w dwóch krokach: (1) porównaj podstawę wymiaru składek społecznych z minimalnym wynagrodzeniem; (2) jeśli podstawa jest co najmniej równa minimalnemu wynagrodzeniu, dopiero wtedy licz 2,45% podstawy. Jeśli jest niższa, wynik to 0,00 zł – bez wykonywania obliczeń procentowych.
Gdy podstawa spełnia warunek minimalnego wynagrodzenia, składkę liczysz jako 2,45% podstawy. Ta stawka wynika z sumy: 1,0% na Fundusz Pracy oraz 1,45% na Fundusz Solidarnościowy. Na egzaminie pamiętaj jednak, że samo liczenie ma sens dopiero po sprawdzeniu progu.
Tak, bo w zadaniach egzaminacyjnych informacja o jedynym tytule ma potwierdzić, że rozliczasz składki w standardowym trybie dla działalności. Gdy ktoś ma dodatkowy tytuł (np. umowę o pracę), sytuacja ubezpieczeniowa może się zmieniać. W tym pytaniu kluczowy pozostaje próg minimalnego wynagrodzenia.
Najczęstszy błąd to mechaniczne mnożenie podstawy przez 2,45% bez sprawdzenia, czy podstawa osiąga minimalne wynagrodzenie. Drugi błąd to traktowanie FP i FS jak składek społecznych, które zawsze się nalicza. W rzeczywistości FP i FS mają warunek progowy – poniżej progu wynik to 0,00 zł.
Tak, zasada progowa działa analogicznie: jeżeli w danym miesiącu podstawa składek społecznych jest niższa niż minimalne wynagrodzenie, FP i FS nie są należne. Na egzaminie skup się na sprawdzeniu progu i na tym, z jakiej podstawy w danym wariancie rozliczasz składki społeczne.
Zwykle po zakończeniu preferencyjnych zasad (albo przy przejściu na wyższą podstawę) podstawa składek społecznych może osiągnąć lub przekroczyć minimalne wynagrodzenie. Wtedy pojawia się obowiązek FP i FS i dopiero wówczas liczy się 2,45% podstawy. W pytaniach zawsze porównuj podstawę z płacą minimalną.
Ćwicz schemat: ustal podstawęporównaj z progiemzdecyduj, czy naliczać → ewentualnie policz procent. Rób też zadania z różnymi tytułami do ubezpieczeń i z różnymi podstawami (preferencyjna, standardowa). To ogranicza pomyłki wynikające z automatyzmu rachunkowego.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy opłaca się tylko wtedy, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe ZUS dotyczące składek na FP i FS (poradniki i komunikaty)
  • Instrukcje wypełniania dokumentów rozliczeniowych ZUS dla płatników składek
  • Podręczniki do kwalifikacji EKA.5 z działu ubezpieczeń społecznych i rozliczeń z ZUS

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego