KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 40.
Przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą, która jest dla niego jedynym tytułem do ubezpieczeń. Ustal kwotę składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy przedsiębiorcy za grudzień 2026 r., jeżeli przysługuje mu preferencyjna podstawa do ubezpieczeń społecznych w wymiarze 1.442,00 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy preferencyjnej podstawie wymiaru składek (30% minimalnego wynagrodzenia) i gdy działalność jest jedynym tytułem do ubezpieczeń, przedsiębiorca nie opłaca składek na Fundusz Pracy ani Fundusz Solidarnościowy.
Dlatego za grudzień 2026 r. należna kwota FP+FS wynosi 0,00 zł, mimo że istnieje standardowa stawka 2,45%.

Pełne wyjaśnienie:

Składki na Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS) są co do zasady finansowane przez płatnika i w typowej sytuacji liczy się je procentowo od podstawy, od której nalicza się składki emerytalne i rentowe. Łącznie jest to 2,45% (1,0% FP + 1,45% FS).

W tym zadaniu kluczowe nie jest jednak samo mnożenie podstawy przez 2,45%, lecz rozpoznanie zwolnienia. Jeżeli przedsiębiorca ma preferencyjną podstawę wymiaru składek (czyli 30% minimalnego wynagrodzenia) i prowadzenie działalności jest jego jedynym tytułem do ubezpieczeń, wówczas nie opłaca składek na FP i FS. Z tego powodu prawidłowy wynik to 0,00 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?

  • Wartość 20,58 zł odpowiada typowej pułapce: wyliczeniu 2,45% od podstawy 1.442,00 zł (1.442,00 × 0,0245). To rozumowanie pomija fakt zwolnienia przy preferencyjnej podstawie.
  • Wartości 8,40 zł i 12,18 zł wynikają z użycia niepełnej albo błędnej stawki (np. samego FP lub innego procentu) albo z nieprawidłowego przeliczenia. Nawet poprawne arytmetycznie wyliczenie byłoby tu nie na miejscu, bo w tej sytuacji składka FP i FS nie jest należna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o preferencyjnej podstawie (30% minimalnego wynagrodzenia), zawsze sprawdź, czy nie oznacza to zwolnienia z FP/FS. Dopiero gdy zwolnienia nie ma, przejdź do obliczeń procentowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Preferencyjna podstawa to obniżona podstawa do składek społecznych dla początkującego przedsiębiorcy, liczona jako 30% minimalnego wynagrodzenia. Stosuje się ją przez określony czas, aby zmniejszyć koszty startu działalności. Ma też wpływ na to, czy powstaje obowiązek opłacania składek na FP i FS.
W praktyce przepisy przewidują zwolnienie z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, gdy przedsiębiorca opłaca składki od preferencyjnej podstawy (30% minimalnego wynagrodzenia) i działalność jest jego jedynym tytułem do ubezpieczeń. Wtedy należność za FP+FS wynosi 0 zł.
W ujęciu szkoleniowym przyjmuje się, że FP to 1,0%, a FS to 1,45%, czyli razem 2,45% podstawy. To podejście ma sens tylko wtedy, gdy składki są w danej sytuacji należne. Gdy działa zwolnienie, nie wykonuje się mnożenia, bo wynik to 0 zł.
Jedyny tytuł oznacza, że osoba podlega ubezpieczeniom wyłącznie z działalności (np. nie ma równoległej umowy o pracę z obowiązkowymi składkami). W praktyce ustala się to na podstawie sytuacji zawodowej ubezpieczonego i zgłoszeń do ubezpieczeń. Od tego może zależeć obowiązek FP/FS.
Tak, to jeden z najczęstszych błędów na egzaminach: uczeń widzi podstawę i stawkę, więc automatycznie mnoży, otrzymując kwotę podobną do 20,58 zł. Problem polega na tym, że w przypadku preferencyjnej podstawy i spełnionych warunków zwolnienia składka FP i FS wynosi 0 zł.
Zwykle wtedy, gdy kończy się okres preferencyjnej podstawy i przedsiębiorca przechodzi na standardowe składki (np. od wyższej podstawy), a jednocześnie spełnione są warunki powodujące obowiązek FP/FS. Wtedy obliczenia procentowe od podstawy stają się właściwe.
Kluczowe są dwa elementy: informacja, że przedsiębiorca ma preferencyjną podstawę (30% minimalnego wynagrodzenia) oraz że działalność jest jedynym tytułem do ubezpieczeń. To razem prowadzi do wniosku o zwolnieniu z FP i FS, więc kwota do zapłaty wynosi 0,00 zł.
W praktyce mogą istnieć różne przesłanki zwolnień, a w materiałach egzaminacyjnych często podkreśla się, że nie należy mieszać zwolnień wynikających z preferencyjnej podstawy z innymi kryteriami (np. wiekowymi). W tym typie zadania najważniejsza jest preferencyjna podstawa i jedyny tytuł.
1) Sprawdź, czy jest mowa o preferencyjnej podstawie (30% minimalnego wynagrodzenia).
2) Sprawdź, czy działalność to jedyny tytuł do ubezpieczeń.
3) Jeśli warunki zwolnienia są spełnione, wybierz 0,00 zł.
4) Jeśli nie, dopiero wtedy licz procent od podstawy.
Składki emerytalna i rentowa są podstawowymi składkami społecznymi i zwykle są należne nawet przy ulgach (choć od niższej podstawy). FP i FS to odrębne fundusze, gdzie częściej występują zwolnienia w określonych sytuacjach. Dlatego w zadaniu trzeba najpierw ustalić obowiązek, a nie tylko stawkę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • ZUS – informacje o składkach na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy dla przedsiębiorców (wymagany jest konkretny adres URL; nie został podany w treści).
  • biznes.gov.pl – informacje o ulgach i składkach dla rozpoczynających działalność (wymagany jest konkretny adres URL; nie został podany w treści).

Materiały:

  • Materiały informacyjne ZUS dotyczące składek na FP i FS dla przedsiębiorców
  • Serwis informacyjny biznes.gov.pl o składkach i ulgach dla rozpoczynających działalność
  • Komentarze i opracowania do zagadnień ubezpieczeń społecznych (podstawy wymiaru, tytuły ubezpieczeń, fundusze)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego