KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 40.
Za którego pracownika przedsiębiorca jako płatnik składek ma obowiązek naliczyć za bieżący miesiąc i odprowadzić do ZUS składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składkę na FGŚP opłaca pracodawca za pracowników na umowie o pracę, chyba że zachodzi ustawowe wyłączenie.
Wyłączeni są m.in. kobiety po 55 r.ż., mężczyźni po 60 r.ż. oraz osoby wracające z urlopów macierzyńskiego/rodzicielskiego/wychowawczego (zwolnienie 36 miesięcy). 29-latek nie spełnia przesłanek zwolnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) jest finansowana przez pracodawcę i co do zasady jest naliczana za pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, za których występuje obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. W rozliczeniach kadrowo-płacowych oznacza to konieczność uwzględnienia jej w miesięcznym pakiecie składek przekazywanym do ZUS.

Kluczowe w tym zadaniu są wyłączenia (zwolnienia) z obowiązku opłacania składki. Wśród typowych wyłączeń, które mają znaczenie w przedstawionych opisach, znajdują się:

  • wyłączenie wiekowe: kobiety po ukończeniu 55 lat oraz mężczyźni po ukończeniu 60 lat,
  • zwolnienie po powrocie z urlopów związanych z rodzicielstwem (macierzyński, rodzicielski, wychowawczy): przez 36 miesięcy licząc od pierwszego miesiąca po powrocie do pracy.

Opis "Jacek Czajka, 29 lat, zatrudniony na podstawie umowy o pracę od 5 lat" nie wskazuje żadnej przesłanki zwolnienia: wiek jest znacznie poniżej progów wyłączenia, a brak informacji o powrocie z urlopu rodzicielskiego czy innych szczególnych statusach. Dlatego za tę osobę pracodawca ma obowiązek naliczyć i odprowadzić składkę FGŚP za bieżący miesiąc.

Pozostałe opisy zawierają cechy, które wprost pasują do zwolnień: "Aleksandra Sztuka, 56 lat" spełnia przesłankę wyłączenia wiekowego dla kobiet, "Adrian Lis, 62 lata" spełnia przesłankę wyłączenia wiekowego dla mężczyzn, a "Alicja Piękna… wróciła do pracy po urlopie macierzyńskim" podlega czasowemu zwolnieniu przez 36 miesięcy od pierwszego miesiąca po powrocie. Typowym błędem egzaminacyjnym jest mylenie tych progów wieku z wiekiem emerytalnym oraz nieprawidłowe liczenie okresu 36 miesięcy (ważne jest, że liczy się od pierwszego miesiąca po powrocie, a nie od rozpoczęcia urlopu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
FGŚP to państwowy fundusz celowy, z którego wypłaca się m.in. zaległe wynagrodzenia i inne świadczenia pracownicze, gdy pracodawca staje się niewypłacalny. W praktyce kadrowo-płacowej oznacza to obowiązek opłacania składki przez pracodawcę za określone grupy pracowników.
Składkę na FGŚP finansuje w całości pracodawca (płatnik składek). Nie potrąca się jej z wynagrodzenia pracownika. Dlatego przy naliczaniu płac w systemie kadrowo-płacowym trzeba ją ująć po stronie kosztów pracodawcy i rozliczyć w dokumentach składkowych.
Co do zasady, gdy zatrudnia pracownika na podstawie umowy o pracę i osoba ta jest objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Składkę nalicza się miesięcznie razem z innymi składkami do ZUS, uwzględniając ustawowe wyłączenia (zwolnienia), jeśli występują.
Jednym z ustawowych wyłączeń z obowiązku opłacania składki na FGŚP jest wiek: kobiety po ukończeniu 55 lat nie podlegają tej składce. Na egzaminie łatwo o pomyłkę, bo część osób myli ten próg z wiekiem emerytalnym lub zasadami innych ulg składkowych.
Analogicznie do wyłączenia dla kobiet 55+, przepisy przewidują wyłączenie wiekowe dla mężczyzn po ukończeniu 60 lat. W zadaniach egzaminacyjnych to typowy "punkt kontrolny": wystarczy zauważyć wiek i prawidłowo skojarzyć go z wyłączeniem FGŚP.
Pracownik (pracownica) wracający do pracy po urlopie macierzyńskim, rodzicielskim lub wychowawczym korzysta ze zwolnienia z opłacania składki na FGŚP przez 36 miesięcy. Ważne, by poprawnie ustalić początek: liczy się od pierwszego miesiąca po powrocie do pracy.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie progów 55/60 z wiekiem emerytalnym, błędne liczenie 36 miesięcy zwolnienia po urlopach rodzicielskich oraz nadmierne uogólnienie, że "każdy pracownik na etacie" zawsze generuje FGŚP. Skutkiem bywają korekty dokumentów ZUS.
Składkę na FGŚP rozlicza się miesięcznie razem z pozostałymi składkami przekazywanymi do ZUS, w ramach kompletnego rozliczenia płatnika (w tym deklaracji rozliczeniowej). W praktyce kadrowej kluczowe jest, aby system poprawnie naliczył składkę tylko dla osób bez zwolnień.
Sam staż pracy (np. 5 czy 10 lat) nie jest typowym kryterium zwolnienia z FGŚP. Znaczenie mają przede wszystkim przesłanki wskazane w przepisach, takie jak wiek (55/60) lub powrót z urlopów macierzyńskiego/rodzicielskiego/wychowawczego. Staż może pojawić się w opisie jako informacja poboczna.
Najlepiej stosować krótką checklistę: 1) forma zatrudnienia (etat), 2) wiek i płeć (progi 55/60), 3) powrót z urlopów rodzicielskich (36 miesięcy), 4) inne szczególne zwolnienia, jeśli są podane. To ogranicza ryzyko wyboru "intuicyjnej" odpowiedzi.
info

Statystycznie 30% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że składkę na FGŚP opłaca pracodawca za pracowników na umowie o pracę, chyba że zachodzi ustawowe wyłączenie.Wyłączeni są m.in. kobiety po 55 r.ż., mężczyźni po 60 r.ż.

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20061581121
  • Ustawa z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (tekst jednolity), Dz.U. 2023 poz. 1087.
  • ZUS – informacje o składkach na fundusze (w tym FGŚP) i zasadach opłacania, https://www.zus.pl/ (sekcje: Przedsiębiorcy / Składki) - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. 2023 poz. 1087) – lektura przepisów o składce i zwolnieniach
  • Materiały informacyjne ZUS dotyczące FGŚP i zasad opłacania składek
  • Podręczniki/kompendia do kwalifikacji kadrowo-płacowych (dział: fundusze pozaubezpieczeniowe, zwolnienia składkowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego