Wydajność pracy (produktywność pracy) jest wskaźnikiem pokazującym, ile efektu (np. sztuk, ton, wartości produkcji) przypada na jednostkę nakładu pracy. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej przyjmuje postać produkcja na 1 zatrudnionego, czyli iloraz: wielkość produkcji / zatrudnienie.
Aby ustalić, w którym kwartale nastąpił wzrost wydajności pracy, nie wystarczy spojrzeć tylko na to, czy produkcja rośnie albo czy zatrudnienie spada. Ponieważ jest to wskaźnik ilorazowy, zmienia się on w wyniku jednoczesnych zmian obu wielkości. Dlatego poprawna procedura jest zawsze taka sama:
- dla każdego kwartału odczytaj z tabeli produkcję oraz zatrudnienie,
- oblicz wydajność pracy jako produkcja/zatrudnienie,
- porównaj obliczone wskaźniki kwartalnie (np. II względem I, III względem II, IV względem III),
- wskaż ten kwartał, w którym obliczona wydajność jest wyższa niż w kwartale poprzednim (to oznacza wzrost).
Typowe pomyłki wynikają z błędnej interpretacji: jeżeli produkcja wzrosła, ale zatrudnienie wzrosło jeszcze bardziej, wydajność mogła spaść. Analogicznie, nawet przy spadku produkcji wydajność może wzrosnąć, jeśli zatrudnienie spadło proporcjonalnie mocniej. Dlatego kluczowe jest wykonanie obliczeń, a nie ocena "na oko".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi bywają wybierane błędnie? Najczęściej dlatego, że osoba rozwiązująca sugeruje się pojedynczą zmianą (np. samym wzrostem produkcji) albo myli porządek kwartałów i porównuje niewłaściwe okresy. Inną częstą przyczyną jest pomyłka w dzieleniu (odwrócenie ilorazu) lub użycie różnicy zamiast ilorazu. Poprawna odpowiedź wskazuje ten kwartał, w którym iloraz produkcja/zatrudnienie wzrósł względem poprzedniego kwartału.
