W opisanej sytuacji przedsiębiorstwo wytwarza dwa asortymenty (obuwie damskie i męskie), a koszty pośrednie są rozliczane na wyroby w stosunku do kosztów materiałów bezpośrednich. To oznacza zastosowanie klucza rozliczeniowego (bazy), od której nalicza się udział kosztów pośrednich.
Kalkulacja doliczeniowa (nazywana też kalkulacją narzutową) polega na tym, że:
- najpierw identyfikuje się koszty bezpośrednie przypisane do wyrobu (np. materiały bezpośrednie),
- następnie dolicza się do nich koszty pośrednie według ustalonego klucza (np. procentowo od materiałów bezpośrednich, robocizny bezpośredniej, godzin maszynowych).
Dlatego poprawną odpowiedzią jest: Doliczeniową.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Procesową wybiera się, gdy koszt jednostkowy ustala się w powiązaniu z przebiegiem procesu technologicznego i etapami produkcji (często w produkcji masowej, ciągłej), a nie przez narzut od wybranej bazy kosztów bezpośrednich.
- Podziałową prostą stosuje się typowo przy produkcji jednorodnej, gdy koszty całkowite dzieli się przez liczbę wytworzonych jednostek. W treści kluczowa jest informacja o rozliczaniu kosztów pośrednich narzutem od materiałów, co wskazuje na doliczanie, a nie proste dzielenie.
- Podziałową ze współczynnikami stosuje się przy wspólnej produkcji kilku wyrobów, gdy trzeba przeliczyć je na jednostkę umowną współczynnikami. W pytaniu nie ma mechanizmu przeliczania współczynnikami, tylko jest jednoznacznie podany klucz: koszty materiałów bezpośrednich.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja typu "koszty pośrednie rozliczane w stosunku do …" lub "narzut od …", najczęściej chodzi o kalkulację doliczeniową. Gdy natomiast jest "koszty całkowite / ilość produkcji", to częściej będzie kalkulacja podziałowa.
