KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 15.
Przedstawione na rysunku narzędzie służy do
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane do zaciskania tulejek na przewodach elektrycznych, co jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie widoczne na rysunku to zaciskarka (krimper) używana do wykonywania trwałego połączenia mechaniczno-elektrycznego końcówki tulejkowej z żyłą przewodu.
Ściągacz izolacji ma inne szczęki i mechanizm, a narzędzia do elementów THT służą do formowania lub chwytania wyprowadzeń, nie do tulejek na przewodach.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "zaciskania tulejek na przewodach elektrycznych" pasuje do narzędzia typu zaciskarka (krimper), które służy do trwałego zaciśnięcia metalowej tulejki (końcówki kablowej) na przewodzie, najczęściej linkowym (wielodrutowym). Poprawnie wykonany zacisk zapewnia pewny styk, odporność na drgania oraz ogranicza rozwarstwianie żył podczas montażu w zaciskach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "usuwania izolacji z przewodów elektrycznych" dotyczy ściągacza izolacji lub szczypiec do zdejmowania izolacji. Takie narzędzia mają ostrza/gniazda dobrane do średnic izolacji i mechanizm "ściągania", a nie matryce do zgniatania tulejek.
  • "kształtowania wyprowadzeń elementów elektronicznych" odnosi się do przyrządów do formowania wyprowadzeń (np. elementów THT) pod raster otworów. Nie służą one do pracy na przewodach z tulejkami.
  • "przytrzymywania wlutowywanych elementów elektronicznych" pasuje raczej do pęsety lub uchwytu montażowego. Funkcją takich narzędzi jest chwytanie i pozycjonowanie elementu, a nie wykonywanie zacisku na końcówce przewodu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widać profilowane szczęki/matryce do zgniatania oraz mechanizm dźwigniowy typowy dla krimpowania, najczęściej chodzi o zaciskanie końcówek (tulejek, konektorów). Jeśli widać ostrza i regulację średnicy, częściej będzie to narzędzie do zdejmowania izolacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tulejka (końcówka tulejkowa) to metalowa końcówka zakładana na przewód linkowy, aby zebrać wszystkie druciki w jedną zwartą końcówkę. Ułatwia to montaż w zaciskach i zmniejsza ryzyko urwania pojedynczych żył oraz pogorszenia kontaktu elektrycznego.
Zaciskarka zgniata tulejkę w specjalnej matrycy, tworząc trwałe połączenie mechaniczne i dobry styk elektryczny. Właściwa matryca i dobór przekroju są kluczowe: zbyt słaby zacisk daje luźne połączenie, a zbyt mocny może uszkodzić żyły przewodu.
Kombinerki nie mają profilowanych matryc, więc zacisk jest przypadkowy i często nierównomierny. Może to prowadzić do luźnego połączenia, przegrzewania styku albo uszkodzenia przewodu. Zaciskarka zapewnia powtarzalny kształt i siłę zacisku dostosowaną do końcówki.
Typowe objawy to: możliwość wysunięcia przewodu z tulejki przy lekkim pociągnięciu, spłaszczony lub pęknięty kołnierz, zgniecione/ucięte żyły oraz niestabilny styk w zacisku. W praktyce może to powodować grzanie złącza i okresowe zaniki połączenia.
Zaciskarka ma zwykle matryce o określonych profilach (np. do zagniatania tulejek) i pracuje na końcówkach metalowych. Ściągacz izolacji ma ostrza i mechanizm zdejmowania izolacji z przewodu, często z regulacją długości lub średnicy, bez matryc do zgniatania tulejek.
Tulejki stosuje się szczególnie wtedy, gdy przewód linkowy ma być wprowadzony do zacisku śrubowego lub sprężynowego w urządzeniu, listwie zaciskowej czy rozdzielnicy. Poprawiają powtarzalność montażu i jakość połączenia, zwłaszcza przy serwisie i częstych przepięciach przewodów.
Tak, tulejkę dobiera się do przekroju żyły (oraz czasem do długości tulejki). Zbyt duża tulejka nie da się poprawnie zacisnąć, a zbyt mała nie obejmie wszystkich drucików lub uszkodzi przewód. Na egzaminie zwracaj uwagę na zgodność przekroju przewodu i końcówki.
Najczęstsze błędy to: użycie złej matrycy w zaciskarce, zły dobór przekroju tulejki, zbyt krótko lub zbyt długo ściągnięta izolacja oraz wsunięcie niepełnej liczby żył do tulejki. Błąd montażowy często wychodzi dopiero w zacisku jako luz lub grzanie.
Podstawą jest kontrola wizualna (kształt zacisku, brak pęknięć, brak wystających drucików) oraz prosta próba mechaniczna: przewód nie powinien dać się wysunąć z tulejki przy umiarkowanym pociągnięciu. W praktyce stosuje się też kontrolę powtarzalności narzędzia i matryc.
Formowanie wyprowadzeń dotyczy elementów przewlekanych (THT) i polega na zaginaniu nóżek pod odpowiedni rozstaw. Zaciskarka pracuje na przewodach i końcówkach metalowych, a jej zadaniem jest wykonanie połączenia przewód–końcówka. To dwa różne etapy i inna mechanika pracy.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje producentów końcówek tulejkowych i zaciskarek (dobór przekroju i matrycy)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni montażu urządzeń elektronicznych: przygotowanie przewodów i końcówek
  • Karty katalogowe tulejek oraz przewodów linkowych (przekrój, dobór końcówki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego