KWALIFIKACJA AUD8 + AUD9 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
Przedstawiony fragment muzyczny należy zagrać
Ilustracja przedstawia fragment zapisu nutowego, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Łącząc dźwięki" opisuje artykulację legato: dźwięki mają przechodzić płynnie jeden w drugi, bez wyraźnych przerw. Odpowiedzi o zgłaśnianiu i ściszaniu dotyczą dynamiki (głośności), a "rozdzielając dźwięki" odpowiada staccato, czyli graniu krótko i z odstępami.

Pełne wyjaśnienie:

Polecenie dotyczy sposobu wykonania (artykulacji) zapisanego fragmentu. W praktyce muzycznej artykulacja mówi, jak łączyć kolejne dźwięki w czasie: czy mają być płynne, czy odrywane, czy z wyraźnym atakiem i pauzą między nimi.

Odpowiedź "łącząc dźwięki" odpowiada grze legato, czyli prowadzeniu dźwięków w sposób ciągły, z możliwie płynnym przejściem między kolejnymi wysokościami. W zapisie nutowym legato jest zwykle kojarzone z oznaczeniami sugerującymi łączenie, np. łukiem frazowym/ligaturą (w zależności od kontekstu wykonawczego).

Pozostałe propozycje wprowadzają typowe pomyłki:

  • "zgłaśniając" dotyczy dynamiki (zmiany głośności, np. crescendo), a nie artykulacji. Można grać legato zarówno cicho, jak i głośno.
  • "ściszając" również opisuje dynamikę (np. decrescendo/diminuendo). To inny parametr wykonawczy niż łączenie dźwięków.
  • "rozdzielając dźwięki" odpowiada grze odrywanej, najczęściej kojarzonej ze staccato: dźwięki są krótsze, a między nimi pojawia się przerwa lub wyraźne "odcięcie". To przeciwieństwo idei płynnego legato.

W kontekście pracy technika realizacji nagłośnień rozróżnienie artykulacji i dynamiki jest praktyczne: ustawienia bramek (gate), kompresji czy pogłosów wpływają na czytelność legato i staccato, ale nie są tym samym co polecenie wykonawcze dla muzyka. Na egzaminie warto pytać siebie: czy odpowiedź mówi o łączeniu czasu trwania dźwięków, czy o ich głośności?

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Legato to sposób artykulacji polegający na płynnym łączeniu kolejnych dźwięków, tak aby przechodziły jeden w drugi bez wyraźnych przerw. W praktyce oznacza to "granie ciągłe", a nie zmianę głośności. Często kojarzy się je z łukiem/ligaturą w nutach.
"Zgłaśniając" dotyczy dynamiki, czyli poziomu głośności (np. narastanie). "Łącząc dźwięki" dotyczy artykulacji, czyli sposobu łączenia czasu trwania kolejnych dźwięków (legato). To dwa różne parametry wykonawcze i nie należy ich ze sobą mieszać.
"Rozdzielając dźwięki" opisuje artykulację odrywaną, zwykle kojarzoną ze staccato: dźwięki są krótsze, z wyraźnym oddzieleniem między kolejnymi nutami. Jest to przeciwieństwo legato, gdzie dąży się do ciągłości i płynnego przejścia.
Artykulacja odpowiada na pytanie: czy dźwięki są łączone czy odrywane (legato/staccato). Dynamika odpowiada na pytanie: czy jest głośniej czy ciszej (crescendo/decrescendo). Jeśli odpowiedź mówi o głośności, to nie jest opis artykulacji.
Najczęściej legato sugerują oznaczenia wskazujące na łączenie frazy, np. łuk frazowy/ligatura (zależnie od instrumentu i kontekstu). Na egzaminie ważne jest, aby rozpoznać intencję zapisu: płynne przejścia i brak przerw między dźwiękami, a nie zmiany głośności.
Podczas prób i koncertów wpływa to na czytelność ataku i wybrzmiewania. Realizator może dobrać parametry bramki, kompresji czy pogłosu tak, by nie "ucinać" legato albo nie rozmywać staccato. Rozróżnienie pomaga też w komunikacji z muzykami i realizacji ridera.
Nie. Legato nie określa głośności, tylko sposób łączenia dźwięków w czasie. Można grać legato bardzo cicho albo bardzo głośno. Jeśli w nutach jest informacja o zmianie głośności, to będzie to oddzielne oznaczenie dynamiki (np. narastanie lub ściszanie).
Najczęściej mylą artykulację z dynamiką (głośniej/ciszej), albo wybierają odpowiedź kojarzącą się z nagłośnieniem zamiast z wykonaniem muzycznym. Częsty błąd to też traktowanie "rozdzielania dźwięków" jako neutralnego opisu, mimo że oznacza ono odrywanie (staccato).
Ćwicz na krótkich fragmentach nut: najpierw rozpoznaj, czy zapis sugeruje łączenie czy odrywanie, a dopiero potem patrz na dynamikę. Pomaga proste pytanie kontrolne: czy między dźwiękami ma być przerwa? Jeśli nie, najczęściej chodzi o legato.
Tak, pośrednio. Ustawienia bramek, kompresji, transientów i pogłosów mogą skracać lub wydłużać wybrzmiewanie oraz maskować atak. Dobre ustawienia pomagają zachować zamierzoną artykulację muzyków: legato ma brzmieć płynnie, a staccato wyraźnie i punktowo.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: ""Łącząc dźwięki" opisuje artykulację legato: dźwięki mają przechodzić płynnie jeden w drugi, bez wyraźnych przerw."

Źródła:

  • Wielka Encyklopedia PWN, hasło "legato" (definicja terminu) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/legato;3930735.html - dostęp 2026-03-02
  • Wielka Encyklopedia PWN, hasło "staccato" (definicja terminu) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/staccato;3981975.html - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (pl), "Legato" (opis pojęcia i zastosowania w zapisie/wykonawstwie) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Legato - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy teorii muzyki: notacja i znaki wykonawcze (rozdziały o artykulacji)
  • Ćwiczenia z czytania nut (krótkie fragmenty z oznaczeniami legato/staccato)
  • Słownik terminów muzycznych (hasła: legato, staccato, ligatura)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego