KWALIFIKACJA TWO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 30.
Przedstawiony na rysunku element wyposażenia kadłuba statku montowany jest
Ilustracja przedstawia element wyposażenia kadłuba statku, który jest montowany na pokładzie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "na pokładzie", ponieważ pokazany element ma cechy kluzy: masywny blok z gładkim, owalnym otworem prowadzącym linę. Kluza pracuje podczas cumowania/holowania, więc musi być dostępna na zewnętrznych pokładach roboczych, a nie w przestrzeniach wewnętrznych kadłuba.

Pełne wyjaśnienie:

Właściwe miejsce montażu wynika z funkcji elementu widocznego na rysunku. Bryła z dużym, owalnym otworem o wyoblonych krawędziach odpowiada kluzie (chock/fairlead), czyli elementowi prowadzącemu linę cumowniczą lub holowniczą. Wyoblenie i gładkość krawędzi nie są przypadkowe: ograniczają przecieranie i uszkodzenia liny przy dużych obciążeniach oraz przy zmianach kierunku prowadzenia.

Skoro kluza służy do pracy lin podczas operacji manewrowych, musi znajdować się w miejscu, gdzie liny są faktycznie prowadzone na zewnątrz statku: na pokładzie (np. w rejonie stanowisk cumowniczych na dziobie, rufie lub pokładzie głównym). Tylko tam zapewnia się dostęp do obsługi, kontrolę pracy liny i bezpieczne prowadzenie jej poza obrys kadłuba.

Odpowiedzi wskazujące lokalizacje wewnątrz statku są niepoprawne, bo nie odpowiadają praktyce eksploatacyjnej i sensowi działania kluzy:

  • "w ładowni masowca" – ładownia jest przestrzenią ładunkową; element prowadzenia lin cumowniczych nie spełnia tam swojej roli (brak pracy lin na zewnątrz, inny charakter obciążeń i dostęp).
  • "na dnie wewnętrznym" – dno wewnętrzne jest częścią konstrukcji wzdłużnej kadłuba; montuje się tam elementy konstrukcyjne i wyposażenie związane z konstrukcją/instalacjami, a nie osprzęt manewrowy wymagający kontaktu z liną wychodzącą na zewnątrz.
  • "w zbiorniku balastowym" – zbiorniki balastowe są przestrzeniami zamkniętymi okresowo wypełnianymi wodą; środowisko korozyjne i brak potrzeby prowadzenia lin wykluczają montaż typowego osprzętu cumowniczego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz element z owalnym, gładko wyprofilowanym otworem przeznaczonym dla liny, najpierw skojarz go z prowadzeniem/ochroną liny, a dopiero potem wybieraj lokalizację montażu – zwykle będzie to rejon zewnętrznego pokładu roboczego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kluza pokładowa to element wyposażenia cumowniczego z gładkim otworem (często owalnym), przez który prowadzi się linę cumowniczą lub holowniczą. Jej zadaniem jest kierowanie liny pod właściwym kątem i ograniczenie przecierania o krawędzie kadłuba.
Bo kluza pracuje z liną podczas manewrów na zewnątrz statku. Na pokładzie zapewnia się dostęp do obsługi, kontrolę ułożenia liny oraz bezpieczne wyprowadzenie jej poza obrys kadłuba. Wnętrze kadłuba (ładownia, zbiorniki) nie jest miejscem pracy lin cumowniczych.
Najczęściej widać masywną bryłę z dużym otworem przelotowym o mocno wyoblonych krawędziach. Otwór bywa owalny lub okrągły, a całość wygląda jak "prowadnica" dla liny. Brak elementów do nawijania liny odróżnia ją od polery.
Kluza służy do prowadzenia liny i ochrony jej przed przetarciem na krawędziach. Polera (słupek/urządzenie cumownicze) służy do mocowania i opasania liny. W praktyce często współpracują: lina przechodzi przez kluzę i jest mocowana na polerze.
Zwykle w rejonie dziobu i rufy, na pokładach roboczych, gdzie wykonuje się operacje cumowania. Mogą też występować na pokładzie głównym w miejscach przewidzianych do prowadzenia lin. Lokalizacja zawsze ma zapewnić właściwy przebieg liny do nabrzeża lub innej jednostki.
Nie jest to typowe ani uzasadnione funkcjonalnie. Ładownia służy do przewozu ładunku i nie jest miejscem prowadzenia lin cumowniczych na zewnątrz statku. Elementy cumownicze, takie jak kluzy, umieszcza się w strefie operacji manewrowych, czyli na pokładach zewnętrznych.
Nie. Zbiornik balastowy to zamknięta przestrzeń okresowo wypełniana wodą, o warunkach sprzyjających korozji i bez potrzeby prowadzenia lin na zewnątrz. Montaż osprzętu cumowniczego w takim miejscu nie spełnia celu eksploatacyjnego i utrudniałby kontrolę oraz serwis.
Przede wszystkim ogranicza przetarcia i uszkodzenia o ostre krawędzie. Dzięki wyoblonym powierzchniom lina ma większą powierzchnię styku i mniejsze miejscowe naciski, co zmniejsza ryzyko zmechacenia, przecięcia oplotu i osłabienia liny podczas pracy pod obciążeniem.
Najczęstsze są: mylenie kluzy z polerą (bo oba elementy występują przy cumowaniu), wskazywanie miejsc wewnątrz kadłuba zamiast pokładu oraz traktowanie kluzy jak elementu konstrukcyjnego bez związku z prowadzeniem liny. Pomaga analiza funkcji: prowadzi, nie wiąże.
Ćwicz rozpoznawanie elementów na zdjęciach i rysunkach: kluza, polera, bęben/wciągarka, kabestan. Ucz się po cechach funkcjonalnych (otwór prowadzący, słup do opasania, bęben do nawijania). Dobrą metodą jest opisywanie "co robi lina" w danym elemencie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź "na pokładzie", ponieważ pokazany element ma cechy kluzy: masywny blok z gładkim, owalnym otworem prowadzącym linę.

Źródła:

  • Informacja kontekstowa dostarczona w treści zadania (opis funkcji i miejsca montażu kluzy pokładowej) - źródło wewnętrzne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budowy okrętów: wyposażenie pokładowe i cumownicze
  • Instrukcje warsztatowe/spawalnicze dotyczące montażu osprzętu pokładowego
  • Słowniki/kompendia terminów morskich (pl-en): kluza/chock/fairlead, polera/bollard

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego