KWALIFIKACJA TWO5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 33.
Do unieruchomienia łańcucha kotwicznego w trakcie postoju lub w czasie rejsu używa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stoper (stoper łańcucha) służy do mechanicznego unieruchomienia łańcucha kotwicznego, aby zabezpieczyć go w czasie postoju lub rejsu i nie obciążać samej windy kotwicznej. Szakla jest łącznikiem, kotwica to element roboczy, a poler służy do prowadzenia/knagowania lin, nie do blokady łańcucha.

Pełne wyjaśnienie:

W urządzeniu kotwicznym łańcuch kotwiczny musi być pewnie zabezpieczony, aby nie przemieszczał się samoczynnie pod wpływem drgań, uderzeń fali lub luzowania układu napędowego windy. Elementem przeznaczonym do takiego zabezpieczenia jest stoper (często nazywany też stoperem łańcucha). Jego zadaniem jest przejęcie obciążenia i zablokowanie łańcucha w określonym położeniu, niezależnie od pracy samej windy.

Odpowiedź "stopera" jest poprawna, ponieważ stoper jest właśnie urządzeniem blokującym/utrzymującym łańcuch kotwiczny w stanie unieruchomionym podczas postoju lub w czasie rejsu, gdy łańcuch powinien być zabezpieczony na pokładzie.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych funkcji osprzętu:

  • "szakli" nie wybiera się do unieruchamiania łańcucha jako takiego. Szakla to przede wszystkim element łączeniowy (spina ucha, ogniwa, osprzęt), więc może występować w układzie kotwicznym, ale nie pełni roli stopera.
  • "kotwicy" nie używa się do unieruchomienia łańcucha; kotwica jest elementem, który trzyma jednostkę na dnie. Pytanie dotyczy zabezpieczenia łańcucha na jednostce, a nie pracy kotwicy w gruncie.
  • "polera" służy do prowadzenia i pracy z linami (np. cumami), a nie do blokowania łańcucha kotwicznego. To typowy błąd skojarzeniowy: element pokładowy ≠ element urządzenia łańcuchowego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "unieruchomienie łańcucha", szukaj odpowiedzi odnoszącej się do blokady łańcucha, a nie do elementów łączeniowych (szakle) ani do osprzętu linowego (poler).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stoper łańcucha to element urządzenia kotwicznego, który mechanicznie blokuje łańcuch w zadanym położeniu. Dzięki temu łańcuch nie przesuwa się samoczynnie, a obciążenia nie muszą być przenoszone wyłącznie przez mechanizm windy kotwicznej.
Winda służy głównie do wybierania i wydawania łańcucha, a nie do długotrwałego "trzymania" obciążeń w postoju czy rejsie. Stoper przejmuje siły i zmniejsza ryzyko luzowania, zużycia mechanizmu oraz niekontrolowanego przesuwu łańcucha.
Szakla jest łącznikiem: spina dwa elementy osprzętu (np. ucha, ogniwa, zaczepy) i umożliwia rozłączne połączenie. Nie jest jednak urządzeniem blokującym bieg łańcucha, więc nie zastępuje stopera łańcuchowego w zabezpieczaniu kotwicy.
Nie w tym sensie, o który chodzi w pytaniu. Kotwica pracuje na dnie i utrzymuje jednostkę na postoju, ale nie jest elementem służącym do blokady łańcucha na pokładzie. Do zabezpieczenia łańcucha na jednostce używa się stopera.
Poler to element pokładowy używany przy pracy z linami, najczęściej cumowniczymi. Ułatwia prowadzenie, opasanie i utrzymanie liny pod obciążeniem. Nie jest przeznaczony do blokowania łańcucha kotwicznego, który ma inną geometrię i inne obciążenia.
Kluczowe są słowa "unieruchomienia łańcucha" oraz "w trakcie postoju lub w czasie rejsu". To wskazuje na czynność zabezpieczenia na jednostce. Gdyby chodziło o trzymanie jednostki na dnie, pytanie dotyczyłoby raczej pracy kotwicy i dna.
Najczęściej myli się elementy łączeniowe z elementami blokującymi (np. szakla vs stoper) oraz osprzęt linowy z łańcuchowym (poler vs stoper). Pomaga zapamiętać funkcję: stoper = blokada i przejęcie sił, nie łączenie ani prowadzenie.
Stoper stosuje się, gdy łańcuch ma być zabezpieczony: podczas postoju na kotwicy (aby odciążyć mechanizm windy) oraz w czasie rejsu, gdy kotwica jest podniesiona, a łańcuch wymaga pewnego unieruchomienia na pokładzie.
W typowym ujęciu urządzenie kotwiczne obejmuje m.in. kotwicę, łańcuch kotwiczny, urządzenie do wybierania (np. winda kotwiczna) oraz elementy zabezpieczające i prowadzące, takie jak stoper łańcucha. Szczegółowy skład zależy od typu jednostki.
Ucz się funkcjami, nie tylko nazwami: do czego służy dany element, jakie obciążenia przenosi i z jakim medium pracuje (łańcuch czy lina). Dobrą metodą jest robienie fiszek "nazwa → zastosowanie → typowe pomyłki", a potem testy mieszane.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Stoper (stoper łańcucha) służy do mechanicznego unieruchomienia łańcucha kotwicznego, aby zabezpieczyć go w czasie postoju lub rejsu i nie obciążać samej windy kotwicznej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kotwica" – opis i funkcja kotwicy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kotwica (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Szakla" – charakterystyka elementu łączeniowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Szakla (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN): "Chain stopper" – hasło opisujące urządzenie do zabezpieczania łańcucha, https://en.wikipedia.org/wiki/Chain_stopper (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i opracowania z zakresu budowy oraz wyposażenia pokładowego jednostek pływających (urządzenia kotwiczne)
  • Słowniki i leksykony terminologii morskiej (hasła: stoper, poler, szakla)
  • Instrukcje producentów urządzeń kotwicznych (windy, stopery łańcucha) – materiały szkoleniowe BHP i eksploatacyjne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego