KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 28.
Przedstawiony na rysunku element wyposażenia pokładowego i przeładunkowego, to
Ilustracja przedstawia metalową szeklę, która jest elementem wyposażenia pokładowego i przeładunkowego, używanym w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szakla to metalowy łącznik (najczęściej w kształcie litery U lub O) z trzpieniem/śrubą, używany do łączenia elementów olinowania i zawiesi w pracach pokładowych oraz przeładunkowych. Krętlik służy do zapobiegania skręcaniu, zblocze to układ z krążkiem, a zawiesie jest cięgnem do podwieszania ładunku.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznawany element to szakla, czyli typowy łącznik osprzętu dźwignicowego i pokładowego. Jej charakterystyczną cechą jest korpus w kształcie litery U (lub zamkniętego łuku) oraz trzpień (sworzeń/śruba) zamykający "widełki". Szakle stosuje się do łączenia lin, łańcuchów i zawiesi z punktami mocowania, uchem ładunku albo innym osprzętem. W praktyce na statku poprawne nazwanie elementu ma znaczenie dla bezpieczeństwa i komunikacji podczas pracy.

Odpowiedź "krętlik" jest nieprawidłowa, ponieważ krętlik jest elementem obrotowym: jego zadaniem jest umożliwienie swobodnego obrotu i ograniczenie skręcania zawiesia lub liny podczas podnoszenia. Konstrukcyjnie ma część przegubowo-obrotową, a nie prosty korpus "U" z trzpieniem typowy dla szakli.

Odpowiedź "zblocze" jest nieprawidłowa, bo zblocze to element z krążkiem/krążkami (bloczek) i obudową, przez które prowadzi się linę w celu zmiany kierunku siły lub uzyskania przełożenia. Zblocze ma wyraźny krążek, którego nie posiada zwykła szakla.

Odpowiedź "zawiesie" także nie pasuje: zawiesie jest cięgnem (np. linowym, łańcuchowym, pasowym) służącym do podwieszania ładunku. Może zawierać osprzęt końcowy (haki, ogniwa, czasem szakle), ale samo w sobie nie jest pojedynczym łącznikiem w postaci korpusu z trzpieniem.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw określ funkcję i budowę elementu. Jeśli widzisz prosty łącznik z trzpieniem zamykającym, w pierwszej kolejności rozważ "szaklę". Jeśli widzisz część obrotową – "krętlik", a jeśli krążek do prowadzenia liny – "zblocze".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szakla to metalowy łącznik (zwykle w kształcie litery U lub O) zamykany trzpieniem. Na statku służy do łączenia elementów olinowania, łańcuchów i zawiesi z punktami mocowania oraz osprzętem dźwignicowym. Umożliwia szybki i pewny montaż połączeń w pracach pokładowych.
Szakla ma prostą budowę: korpus (łuk/widełki) i trzpień zamykający. Krętlik ma element obrotowy (zwykle dwa ucha połączone częścią, która może się obracać), aby ograniczać skręcanie zawiesia. Jeśli widzisz "oś obrotu" lub przegub, to częściej krętlik niż szakla.
Zblocze (bloczek) jest przeznaczone do prowadzenia liny przez krążek i zmiany kierunku siły albo uzyskania przełożenia. Szakla nie ma krążka i nie prowadzi liny, tylko łączy dwa elementy osprzętu. Na egzaminie szukaj krążka/rolki – to najprostszy znak rozpoznawczy zblocza.
Zawiesie to cięgno do podwieszania ładunku (np. łańcuchowe, linowe lub pasowe), często zakończone hakami lub innym osprzętem. Zawiesie może współpracować z szaklą, ale nie jest pojedynczym łącznikiem z trzpieniem. W pytaniach obrazkowych zawiesie zwykle wygląda jak odcinek liny/łańcucha/pasa.
Szakle stosuje się m.in. do łączenia zawiesi z uchem ładunku, łączenia łańcuchów z punktami mocowania, montażu osprzętu przy pracach dźwignicowych oraz w takielunku. Dzięki trzpieniowi można je szybko rozłączyć podczas zmiany konfiguracji podwieszenia lub zabezpieczenia ładunku.
Krętlik stosuje się wtedy, gdy podczas podnoszenia lub holowania może dochodzić do skręcania liny albo zawiesia (np. przy ładunku, który ma tendencję do obracania się). Krętlik zmniejsza przenoszenie momentu skręcającego. Szakla nie eliminuje skręcania – pełni głównie rolę łącznika.
Najczęstszy błąd to utożsamianie każdego elementu "od dźwigu" ze zbloczem lub każdego elementu "do podwieszania" z zawiesiem. Drugi błąd to pomijanie detali konstrukcyjnych: trzpienia, krążka lub części obrotowej. Warto porównywać: łącznik (szakla), obrót (krętlik), krążek (zblocze).
Tak, w praktyce szakla bywa używana jako element łączący w zestawie zawiesiowym, np. do spięcia cięgna z uchem ładunku lub innym osprzętem. Nie oznacza to jednak, że sama szakla jest "zawiesiem". Na egzaminie rozróżnia się: zawiesie jako cięgno i szakla jako łącznik.
Skuteczne jest uczenie się "po obrazach": zrób zestaw najczęstszych elementów (szakla, krętlik, zblocze, hak, kausza) i ćwicz rozpoznawanie bez podpisów. Pomaga też łączenie nazwy z funkcją: łącznik–szakla, obrót–krętlik, krążek–zblocze, cięgno–zawiesie.
Najbardziej charakterystyczny jest trzpień zamykający (sworzeń/śruba) oraz korpus w kształcie łuku, który po zamknięciu tworzy pewne połączenie. Szakla nie ma krążka ani mechanizmu obrotowego. Jeśli element wygląda jak "U" z pinem, to w pierwszej kolejności rozważ, że to właśnie szakla.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Szakla to metalowy łącznik (najczęściej w kształcie litery U lub O) z trzpieniem/śrubą, używany do łączenia elementów olinowania i zawiesi w pracach pokładowych oraz przeładunkowych."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Szakla" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Szakla (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Krętlik" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C4%99tlik (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Zblocze" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zblocze (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z takielunku/olinowania (dział: osprzęt łączeniowy i zawiesiowy)
  • Instrukcje producentów osprzętu dźwignicowego (karty katalogowe: shakle, swivels, blocks)
  • Materiały szkoleniowe STCW/CSR dotyczące prac pokładowych i przeładunkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego