KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Przedstawiony na rysunku wymiar z podanymi odchyłkami można zmierzyć
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny fragmentu elementu mechanicznego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Głębokościomierz mikrometryczny służy do dokładnego pomiaru głębokości i pozwala spełnić wymagania wynikające z małych odchyłek/tolerancji na rysunku. Wersje suwmiarkowe i suwmiarka uniwersalna zwykle mają mniejszą rozdzielczość oraz większą niepewność w takim zastosowaniu, a taśma miernicza nie nadaje się do precyzyjnej kontroli głębokości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe są dwa elementy: rodzaj mierzonego wymiaru (głębokość) oraz wymagana dokładność wynikająca z podanych odchyłek/tolerancji na rysunku. Jeżeli tolerancje są niewielkie, nie wystarczy przyrząd "którym da się coś zmierzyć" – trzeba dobrać taki, który zapewni odpowiednią rozdzielczość i powtarzalność pomiaru.

Odpowiedź "głębokościomierzem mikrometrycznym" jest właściwa, ponieważ ten przyrząd jest przeznaczony do precyzyjnego pomiaru głębokości (np. gniazd, rowków, podtoczeń) i konstrukcyjnie ułatwia stabilne bazowanie na powierzchni odniesienia. Dzięki temu łatwiej ograniczyć błąd wynikający z przechyłu, zmiennej siły docisku i niepewnego ustawienia.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w kontekście wymiaru z odchyłkami:

  • "głębokościomierzem suwmiarkowym" – może mierzyć głębokość, ale typowo ma mniejszą dokładność/rozdzielczość niż rozwiązanie mikrometryczne, a wynik jest bardziej wrażliwy na sposób przyłożenia i odczytu. Przy małych tolerancjach ryzyko przekroczenia dopuszczalnego błędu jest większe.
  • "suwmiarką uniwersalną" – ma funkcję pomiaru głębokości (pręt głębokości), jednak z reguły służy do pomiarów ogólnych. W pomiarach wymagających większej precyzji łatwo o błąd bazowania i odczytu, więc nie jest to pierwszy wybór do kontroli wymiarów o ciasnych tolerancjach.
  • "taśmą mierniczą" – jest przyrządem do pomiarów zgrubnych długości i nie nadaje się do precyzyjnego pomiaru głębokości ani do weryfikacji tolerancji z rysunku technicznego.

W praktyce warsztatowej warto zapamiętać zasadę: najpierw rozpoznaj, co mierzysz (np. głębokość), potem sprawdź, jak "ciasna" jest tolerancja, a dopiero na końcu wybierz przyrząd zapewniający wymaganą dokładność. To ogranicza błędy kontroli i poprawia jakość montażu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Głębokościomierz mikrometryczny to przyrząd do precyzyjnego pomiaru głębokości (np. gniazd, rowków, podtoczeń). Umożliwia stabilne bazowanie na powierzchni i dokładny odczyt, dlatego stosuje się go tam, gdzie tolerancje na rysunku są małe.
Wskazówką jest opis wymiaru oraz sposób jego odniesienia do powierzchni (np. wymiar "w dół" do dna gniazda). Często pomaga też geometria detalu na rysunku. Jeżeli wymiar dotyczy dna otworu/rowka, najczęściej jest to właśnie pomiar głębokości.
Im mniejsza tolerancja, tym mniejszy dopuszczalny błąd pomiaru. Przyrząd musi mieć odpowiednią rozdzielczość i powtarzalność oraz umożliwiać pewne bazowanie. Zbyt "zgrubny" przyrząd może dawać wyniki, które nie pozwalają wiarygodnie stwierdzić zgodności z rysunkiem.
Tak, suwmiarka uniwersalna zwykle ma pręt do pomiaru głębokości, więc pomiar jest możliwy. Problem pojawia się, gdy wymagania dokładności są wysokie: wtedy łatwiej o błąd ustawienia, odczytu i bazowania, więc lepszym wyborem bywa głębokościomierz mikrometryczny.
Wersja suwmiarkowa jest bardziej "uniwersalna" i wygodna do szybkich kontroli, ale typowo zapewnia mniejszą dokładność. Wersja mikrometryczna jest nastawiona na precyzję: dokładniejsze nastawy i odczyt oraz lepsza kontrola warunków pomiaru przy małych tolerancjach.
Taśma miernicza jest narzędziem do pomiarów zgrubnych. Trudno nią zapewnić stabilne bazowanie i dokładny odczyt małych różnic, a pomiar głębokości jest praktycznie niepewny. Przy tolerancjach z rysunku technicznego wyniki byłyby niewiarygodne.
Najczęstsze błędy to: przechylenie przyrządu względem powierzchni odniesienia, zbyt duża lub zmienna siła docisku, zabrudzenia na bazie lub dnie gniazda oraz odczyt pod kątem (paralaksa). Te czynniki szczególnie pogarszają pomiary przy ciasnych tolerancjach.
Najpierw ustal, jaki to wymiar (zewnętrzny, wewnętrzny, głębokość). Następnie porównaj tolerancję z możliwościami przyrządu (rozdzielczość, powtarzalność, łatwość bazowania). Do małych tolerancji wybieraj przyrządy precyzyjne, a nie "uniwersalne".
Gdy mierzysz typowo "trudną" głębokość (dno gniazda/rowka) i musisz pewnie dotrzymać tolerancji, lepiej sięgnąć po głębokościomierz. Ułatwia on stabilne oparcie o powierzchnię oraz kontrolę ustawienia, co zmniejsza ryzyko błędu pomiaru.
Ćwicz rozpoznawanie, co jest mierzone na rysunku (średnica, grubość, głębokość) oraz dobieranie narzędzia do tolerancji. Rób krótkie zestawienia: "jaki przyrząd do jakiego wymiaru" i rozwiązuj zadania z rysunkami. To buduje szybkie skojarzenia na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Głębokościomierz mikrometryczny służy do dokładnego pomiaru głębokości i pozwala spełnić wymagania wynikające z małych odchyłek/tolerancji na rysunku."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (rozdziały o mikrometrach i głębokościomierzach)
  • Zadania z rysunku technicznego maszynowego: tolerancje i odchyłki wymiarów
  • Instrukcje użytkowania i karty katalogowe przyrządów pomiarowych (głębokościomierze, suwmiarki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego