KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 33.
Przedstawiony na rysunku zagłębnik stosuje się do pobierania próbek
Ilustracja przedstawia narzędzie zwane zagłębnikiem, które jest używane do pobierania próbek gleby.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagłębnik to próbnik przeznaczony do ośrodków stałych: wprowadza się go w podłoże i pobiera rdzeń lub wycinek materiału. Dlatego służy typowo do pobierania próbek gleby do badań składu, zanieczyszczeń czy wilgotności.
Do wody i ścieków stosuje się próbniki/czerpaki do cieczy, a do powietrza – układy aspiracyjne i filtry.

Pełne wyjaśnienie:

Zagłębnik jest narzędziem, którego zasada działania polega na zagłębianiu się w materiał i pobieraniu próbki z wnętrza ośrodka stałego (najczęściej w formie rdzenia lub fragmentu warstwy). Taka konstrukcja jest charakterystyczna dla pobierania próbek gleby, gdzie ważne bywa pobranie materiału z określonej głębokości i ograniczenie domieszki z warstw sąsiednich.

Odpowiedź "gleby." jest właściwa, ponieważ w praktyce analitycznej pobór gleb wykonuje się próbnikiem, który:

  • umożliwia pobranie materiału z zadanej głębokości,
  • minimalizuje rozsypywanie i stratę frakcji,
  • pozwala zachować wstępnie strukturę próbki (szczególnie przy poborze rdzeni).

Pozostałe propozycje są nieadekwatne do typowego zastosowania zagłębnika:

  • "wody." – próbki cieczy pobiera się zwykle naczyniem, czerpakiem, butelką z obciążnikiem lub próbnikiem do cieczy. W tych przypadkach kluczowe jest pobranie określonej objętości bez kontaktu z osadem i bez napowietrzania, a nie "wycinanie" rdzenia.
  • "ścieków." – podobnie jak woda, ścieki są matrycą ciekłą (często z zawiesiną). Stosuje się próbniki do cieczy, czasem pobór z różnych głębokości/strumieni, ale nadal w trybie pobierania objętości, nie przez zagłębianie w ośrodek stały.
  • "powietrza." – próbki powietrza pobiera się metodami objętościowymi: aspiratory, pompy, rurki sorpcyjne, filtry. Tu "zagłębnik" nie spełnia funkcji, bo nie ma stałego podłoża, w które można się wprowadzić.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli narzędzie wymaga wbicia/wkręcenia i wyjęcia materiału, najczęściej chodzi o matrycę stałą (gleba, osad, materiał sypki). Dla cieczy i gazów dominują próbniki pobierające objętość lub przepuszczające medium przez sorbent/filtr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zagłębnik to próbnik używany do pobierania materiału z ośrodków stałych przez jego zagłębienie w podłoże i wyjęcie fragmentu (często rdzenia). W analityce środowiskowej najczęściej kojarzy się z pobieraniem próbek gleby lub podobnych materiałów sypkich.
Woda jest cieczą, więc pobór wykonuje się przez nabranie określonej objętości (butelką, czerpakiem, próbnikiem do cieczy). Zagłębnik działa przez "wycinanie" materiału z ośrodka stałego, co nie pasuje do techniki pobierania próbek cieczy.
Dla powietrza stosuje się metody objętościowe: pompki/aspiratory, filtry do pyłów, rurki sorpcyjne na gazy i pary oraz odpowiednie przepływomierze. Kluczowe jest kontrolowanie przepływu i czasu poboru, a nie mechaniczne "zagłębianie" narzędzia.
Próbnik do gleby zwykle ma kształt umożliwiający wbicie/wkręcenie i wydobycie materiału (rdzeń, wycinek). Próbnik do cieczy jest pojemnikiem lub urządzeniem do nabierania objętości bez rozsypywania i często z możliwością poboru z konkretnej głębokości.
Reprezentatywność oznacza, że próbka odzwierciedla średni skład badanego obszaru/warstwy. W praktyce często pobiera się kilka próbek pierwotnych z różnych miejsc i łączy je w próbkę zbiorczą, dbając o czystość sprzętu i unikanie zanieczyszczeń.
Warstwowanie stosuje się, gdy wyniki mają dotyczyć konkretnych poziomów glebowych lub gdy zanieczyszczenie może zależeć od głębokości (np. przy ocenie skażeń). Wtedy ważne jest użycie próbnika pozwalającego kontrolować głębokość poboru i ograniczyć mieszanie warstw.
Częste błędy to: zbyt mała liczba punktów poboru, mieszanie warstw, brak oczyszczenia narzędzia między punktami, użycie nieodpowiednich pojemników oraz niewłaściwe oznakowanie prób. Skutkiem może być zafałszowanie wyników i brak porównywalności analiz.
Ogólna zasada poboru objętościowego jest podobna, ale ścieki często mają więcej zawiesin i zmienność w czasie. W praktyce większy nacisk kładzie się na homogenizację, dobór miejsca poboru i ewentualny pobór uśredniony w czasie, aby wynik był miarodajny.
Stosuje się czyste, szczelne pojemniki (np. słoje lub worki przeznaczone do próbek), dobrane do rodzaju oznaczeń. Ważne jest opisanie próbki, ograniczenie strat wilgoci (jeśli istotna) oraz ochrona przed zanieczyszczeniem krzyżowym w transporcie.
Pomaga nauka "funkcją" narzędzia: czy pobiera rdzeń ze stałego podłoża, czy nabiera objętość cieczy, czy zasysa powietrze przez filtr/sorbent. Warto ćwiczyć na zdjęciach: sonda glebowa, czerpak/butelka do wody, próbniki do ścieków oraz aspirator z filtrem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zagłębnik to próbnik przeznaczony do ośrodków stałych: wprowadza się go w podłoże i pobiera rdzeń lub wycinek materiału."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (np. instrukcji szkolnych, norm branżowych lub katalogów narzędzi) dopasowanych do konkretnego typu "zagłębnika" z ilustracji.

Materiały:

  • Instrukcje laboratoryjne szkoły/placówki dotyczące pobierania i przygotowania próbek (gleba, woda, ścieki, powietrze)
  • Podręczniki i skrypty z analizy instrumentalnej/analityki środowiskowej (rozdziały o pobieraniu próbek)
  • Karty katalogowe producentów próbników (sondy glebowe, próbniki do cieczy, aspiratory do powietrza)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego