KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 33.
Przedstawiony symbol graficzny jest oznaczeniem
Ilustracja przedstawia symbol graficzny fotodiody, który jest używany w kontekście technicznym, szczególnie w zawodzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Fotodioda ma symbol diody półprzewodnikowej uzupełniony o strzałki wskazujące padające światło (detekcja promieniowania). Fotorezystor ma symbol rezystora zależnego od oświetlenia, fototranzystor – symbol tranzystora z oznaczeniem światła, a fototyrystor – tyrystora z doprowadzeniem światła.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "fotodiody." jest właściwa, gdy na rysunku widać symbol diody (złącze p-n) z dodatkowymi strzałkami skierowanymi do elementu, które w schematach oznaczają działanie światła padającego na przyrząd. Fotodioda jest elementem półprzewodnikowym pracującym jako detektor promieniowania: pod wpływem oświetlenia zmienia się prąd przewodzenia/zaporowy (zależnie od trybu pracy), dlatego w symbolu akcentuje się dopływ światła.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego symbolu:

  • "fototyrystora." – tyrystor ma charakterystyczny symbol elementu czterowarstwowego z bramką sterującą; wersja "foto" również jest oznaczana jako tyrystor z dopływem światła, ale rdzeń symbolu nie jest diodą, tylko tyrystorem.
  • "fotorezystora." – fotorezystor (LDR) jest rezystorem, którego opór zależy od oświetlenia. Na schematach występuje jako rezystor (często w okręgu) z zaznaczonym padającym światłem; nie ma kształtu diody ani biegunowości typowej dla złącza p-n.
  • "fototranzystora." – fototranzystor ma symbol tranzystora (np. NPN/PNP) z doprowadzeniem światła; rozpoznaje się go po strukturze tranzystorowej (emiter, kolektor i zwykle brak klasycznej bramki jak w tyrystorze). Nie jest to symbol diody.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj "bazowy" element (dioda / rezystor / tranzystor / tyrystor), a dopiero potem sprawdź, czy są strzałki światła. Strzałki same w sobie mówią jedynie, że element jest światłoczuły – o nazwie decyduje główny kształt symbolu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fotodioda to półprzewodnikowy detektor światła. Zamienia energię promieniowania na sygnał elektryczny (zmianę prądu lub napięcia), dlatego stosuje się ją m.in. w czujnikach, odbiornikach podczerwieni, barierach optycznych i układach pomiarowych.
Najpierw szukasz symbolu diody (złącze p-n), a potem sprawdzasz, czy są narysowane strzałki światła skierowane do elementu. Te strzałki oznaczają, że element reaguje na oświetlenie. Połączenie "dioda + strzałki" wskazuje fotodiodę.
Strzałki na symbolu oznaczają docierające promieniowanie (światło). W schematach to uniwersalny sposób pokazania, że element jest światłoczuły. Kierunek strzałek "do środka" sugeruje odbiór światła, czyli pracę jako czujnik, a nie jako źródło.
Fotodioda wygląda jak dioda ze strzałkami skierowanymi do elementu (odbiór światła). Dioda LED ma strzałki skierowane na zewnątrz (emisja światła). To częsta pułapka na egzaminie: patrz na kierunek strzałek.
Fototranzystor ma "rdzeń" symbolu tranzystora (wyprowadzenia kolektor–emiter i kształt tranzystora), a dodatkowo strzałki światła. Fotodioda ma "rdzeń" diody. Strzałki mówią tylko, że element jest światłoczuły; o typie decyduje podstawowy symbol.
Fotorezystor (LDR) w typowych zastosowaniach nie ma biegunowości jak elementy złączowe. Na schemacie jest to rezystor zależny od światła (często w okręgu ze strzałkami). Fotodioda jest elementem złączowym, więc jej symbol i montaż uwzględniają polaryzację.
Fotodiodę wybiera się, gdy potrzebna jest szybka reakcja, lepsza liniowość i praca w układach pomiarowych lub cyfrowych. Fotorezystory są proste i tanie, ale zwykle wolniejsze i bardziej podatne na wpływ temperatury oraz rozrzuty parametrów.
Najczęściej myli się "strzałki światła" z biegunowością albo rozpoznaje element tylko po nazwie w głowie, nie po kształcie symbolu. Drugi błąd to mylenie fotodiody z LED: oba mają strzałki, ale kierunek jest przeciwny (odbiór vs emisja).
Może mieć strzałki światła, ale jego "podstawowy" kształt to tyrystor (element z bramką sterującą i charakterystyczną strukturą). Jeśli na rysunku widzisz kształt diody, to strzałki kierują do fotodiody; jeśli rdzeń jest tyrystorem, będzie to fototyrystor.
Najskuteczniej: 1) opanuj symbole bazowe (dioda, tranzystor, rezystor, tyrystor), 2) dodaj regułę strzałek (światło do środka = detektor), 3) rozwiązuj krótkie zestawy 10–20 symboli dziennie, aż rozpoznawanie stanie się automatyczne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Fotodioda ma symbol diody półprzewodnikowej uzupełniony o strzałki wskazujące padające światło (detekcja promieniowania)."

Źródła:

  • IEC 60617 (Electrotechnical symbols for diagrams) – hasło/symbole dla diody i fotodiody (baza symboli IEC 60617), https://webstore.iec.ch/publication/60617 (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): Photodiode – sekcja "Symbol", https://en.wikipedia.org/wiki/Photodiode (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits: Photodiode – opis i symbol, https://www.allaboutcircuits.com/textbook/semiconductors/chpt-5/photodiodes/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Katalog/kompendium symboli elementów elektronicznych stosowanych w schematach
  • Notatki/lekcje z podstaw półprzewodników i elementów optoelektronicznych
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie symboli na schematach (fotodioda, fototranzystor, fotorezystor, fototyrystor)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego