W pomiarach szczegółów sytuacyjnych metoda ortogonalna polega na wyznaczaniu położenia punktów szczegółów terenowych poprzez:
- odłożenie odcinka wzdłuż linii odniesienia (np. boku ciągu/pomiarowej linii bazowej),
- wykonanie domiaru prostopadłego (rzutu prostokątnego) od tej linii do mierzonego szczegółu.
Dlatego szkic polowy sporządzony dla tej metody zwykle zawiera jedną lub kilka linii bazowych oraz zaznaczone od nich domiary (z reguły prostopadłe) do punktów szczegółów. To odróżnia ją od innych sposobów zapisu.
Odpowiedź "ortogonalną" jest poprawna, gdy na szkicu widać właśnie taki schemat: linia odniesienia i domiary w kierunku prostopadłym, często opisane wartościami odciętej i domiaru.
Pozostałe propozycje są nieadekwatne do takiego szkicu:
- "biegunową" wybiera się wtedy, gdy punkty szczegółów są wyznaczane z jednego stanowiska przez pomiar kierunku (kąta) i odległości. Na szkicu dominują wtedy promienie wychodzące ze stanowiska, a nie domiary prostopadłe do linii bazowej.
- "wcięć liniowych" dotyczy sytuacji, gdy punkt wyznacza się z przecięcia odległości mierzonych od dwóch (lub więcej) punktów znanych. Charakterystyczne są dwa łuki/odległości do punktu, a nie układ odcięta + domiar prostopadły.
- "przedłużeń konturów" to sposób nawiązywania do istniejących elementów liniowych (krawędzie, ogrodzenia) przez ich przedłużanie i wyznaczanie przecięć; szkic ma wtedy charakter konturowy, a nie "ortogonalny" względem linii bazowej.
Wskazówka egzaminacyjna: patrząc na szkic, najpierw zidentyfikuj obiekt odniesienia (stanowisko, linia bazowa, dwa punkty znane). Dopiero potem dopasuj metodę: promienie ze stanowiska → biegunowa, dwie odległości → wcięcie liniowe, domiary prostopadłe od linii → ortogonalna.
