KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 3.
Przedstawiony znak umowny umieszczany na profilu geologicznym oznacza
Ilustracja przedstawia symbol umowny stosowany w geologii, który oznacza dolomit.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Znak umowny na profilu geologicznym służy do oznaczania rodzaju skały (litologii).
W tym zadaniu przedstawiony symbol odpowiada litologii "dolomit", czyli skale węglanowej. Pozostałe odpowiedzi (łupek, iłowiec, gips) odnoszą się do innych grup skał i mają inne konwencje oznaczeń.

Pełne wyjaśnienie:

Profile geologiczne przedstawiają następstwo warstw (litologię) w funkcji głębokości lub wysokości. Aby zapis był czytelny i jednoznaczny, stosuje się znaki umowne, czyli graficzne symbole przypisane do konkretnych typów skał. Z tego powodu poprawna identyfikacja symbolu jest praktyczną umiejętnością w górnictwie podziemnym: ułatwia ocenę warunków urabiania, przewidywanie zmian litologicznych oraz interpretację dokumentacji geologicznej.

Odpowiedź "dolomit" jest poprawna, ponieważ wskazany w zadaniu znak umowny odpowiada dolomitowi – skale węglanowej (związanej z minerałami węglanowymi). W praktyce dolomity mogą mieć inne własności mechaniczne i inne zachowanie w górotworze niż skały ilaste czy ewaporaty, dlatego rozróżnianie ich na profilach jest istotne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "łupek" – to ogólna nazwa skał o wyraźnej łupkowatości/uwarstwieniu (często metamorficznych lub ilastych). W legendach profili ma odrębne oznaczenia niż skały węglanowe.
  • "iłowiec" – skała osadowa drobnoziarnista z frakcji ilastej; na profilach zwykle rozpoznaje się ją inną fakturą/symboliką niż dolomity.
  • "gips" – ewaporat (skała chemiczna), którego konwencje znaków umownych różnią się od skał węglanowych; identyfikacja gipsu ma też inne znaczenie technologiczne (np. reakcje z wodą, własności).

Wskazówka egzaminacyjna: ucz się znaków umownych w zestawach (węglany, skały ilaste, piaskowce, ewaporaty) i porównuj je parami – to zmniejsza ryzyko "mieszania" symboli z różnych legend.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znak umowny to standardowy symbol graficzny używany na profilu/przekroju, który zastępuje opis słowny litologii. Dzięki temu szybko rozpoznasz rodzaj skały (np. węglanową, ilastą, ewaporat) i możesz porównać warstwy między otworami lub wyrobiskami.
Dolomit należy do skał węglanowych, a skały ilaste (np. iłowiec) tworzą osobną grupę litologiczną. Na profilach mają zwykle różne symbole/faktury. Najpewniejsza metoda to praca z legendą dołączoną do dokumentacji i ćwiczenie rozpoznawania całego znaku, nie pojedynczego elementu.
Bo w praktyce górnika i technika górniczego dokumentacja geologiczna jest podstawą planowania robót. Umiejętność odczytania profilu skraca czas interpretacji warunków górotworu, pozwala przewidywać zmianę litologii i ogranicza ryzyko błędów przy doborze technologii urabiania i obudowy.
Nie. "Iłowiec" to konkretna skała osadowa drobnoziarnista (frakcja ilasta). "Łupek" bywa nazwą szerszą i zależy od kontekstu (np. łupki ilaste, a czasem skały metamorficzne o łupkowatości). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest przypisanie właściwego znaku umownego do nazwy skały.
Gips (ewaporat) może wpływać na warunki hydrogeologiczne i zachowanie skał w kontakcie z wodą, a także na dobór technologii robót. Dlatego rozpoznanie warstw gipsowych w profilu jest ważne przy ocenie zagrożeń i planowaniu zabezpieczeń, nawet jeśli pytanie egzaminacyjne dotyczy tylko symbolu.
Najskuteczniej działa nauka "blokami": osobno węglany (np. dolomit), osobno skały ilaste (np. iłowiec), osobno ewaporaty (np. gips). Rób krótkie fiszki: po jednej stronie symbol, po drugiej nazwa. Ważne jest też ćwiczenie na realnych profilach z legendą.
Częsty błąd to zgadywanie na podstawie skojarzenia z nazwą regionu lub z innymi zadaniami, zamiast porównania z legendą. Drugi problem to "interferencja" pamięci: uczeń miesza znaki z różnych zestawów materiałów. Pomaga uczenie się zawsze z jedną, spójną legendą i powtarzanie podobnych par skał.
Profile geologiczne spotyka się m.in. w dokumentacji rozpoznania złoża, w opracowaniach geologiczno-górniczych, przy opisach otworów wiertniczych oraz w materiałach planistycznych dla robót udostępniających i eksploatacyjnych. Zwykle towarzyszy im legenda znaków umownych.
W części przypadków można rozpoznać symbol z doświadczenia, ale "pewne" odczytanie zapewnia dopiero legenda zastosowana w danym opracowaniu. W różnych materiałach edukacyjnych i firmowych mogą występować odmiany symboliki. Na egzaminie zakłada się zgodność symbolu z używaną konwencją w zadaniu.
Dolomit to skała węglanowa, często stosunkowo zwięzła, ale jej własności mogą się zmieniać wraz ze spękaniem i uławiceniem. W praktyce wpływa to na urabianie i zachowanie stropu/ociosów. Dlatego identyfikacja dolomitów w profilu pomaga przewidywać warunki prowadzenia wyrobisk.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Znak umowny na profilu geologicznym służy do oznaczania rodzaju skały (litologii).W tym zadaniu przedstawiony symbol odpowiada litologii "dolomit", czyli skale węglanowej."

Materiały:

  • Podręczniki z geologii ogólnej i litologii (skały osadowe, węglanowe, ewaporaty)
  • Materiały dydaktyczne z czytania profili i przekrojów geologicznych
  • Legendy i instrukcje do map/profili geologicznych używane w kształceniu górniczym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego