KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 30.
Przekładnię pasową z pasem zębatym przedstawiono na rysunku
Ilustracja przedstawia cztery schematyczne rysunki przekładni pasowej z pasem zębatym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia pasowa z pasem zębatym jest rozpoznawalna po wyraźnych zębach na wewnętrznej stronie pasa oraz po kołach pasowych z dopasowanym uzębieniem. Takie rozwiązanie zapewnia przeniesienie napędu bez poślizgu i utrzymanie stałego przełożenia, dlatego wskazany wariant odpowiada pasowi zębatemu.

Pełne wyjaśnienie:

Przekładnia pasowa z pasem zębatym (synchronicznym) ma cechę, która najłatwiej odróżnia ją od innych przekładni pasowych: uzębienie na pasie, które współpracuje z odpowiednio ukształtowanymi rowkami/zębami na kołach pasowych.

W praktyce oznacza to, że moment obrotowy jest przenoszony nie tylko dzięki tarciu (jak w pasach płaskich czy klinowych), ale przede wszystkim dzięki zazębieniu. Skutkiem jest ograniczenie lub eliminacja poślizgu oraz lepsza powtarzalność przełożenia, co bywa wymagane w mechanizmach, gdzie ważna jest synchronizacja ruchu.

Rozpoznając taki napęd na rysunku, warto zwrócić uwagę na:

  • czy pas ma regularne zęby na stronie współpracującej z kołem,
  • czy koła mają kształt pozwalający na wejście zębów pasa (profilowane uzębienie),
  • czy nie jest to jedynie żebrowanie/wielorowkowość (które może mylić się z uzębieniem, ale ma inny charakter).

Pozostałe warianty (inne rysunki) mogą przedstawiać przekładnie pasowe oparte na tarciu lub inne rozwiązania napędowe. Jeśli na ilustracji brakuje wyraźnych zębów pasa albo koła nie mają profilu pod zęby, nie jest to przekładnia z pasem zębatym.

Wskazany wariant odpowiada przekładni pasowej z pasem zębatym, ponieważ zawiera cechy typowe dla tego typu napędu: współpracę zębów pasa z kołem oraz charakterystyczny kształt elementów roboczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przekładnia, w której pas ma uzębienie współpracujące z kołami pasowymi o dopasowanym profilu. Dzięki zazębieniu napęd jest przenoszony z minimalnym poślizgiem, a przełożenie jest bardziej stałe niż w przekładniach opartych wyłącznie na tarciu.
Szukaj regularnych zębów na wewnętrznej stronie pasa oraz kół z rowkami/zębami dopasowanymi do profilu pasa. Jeśli widzisz gładki pas lub klinowy przekrój bez zębów, to nie jest pas zębaty.
Ponieważ przeniesienie momentu odbywa się przez mechaniczne zazębienie pasa z kołem, a nie tylko przez tarcie. Przy prawidłowym napięciu i dopasowanym profilu zębów ryzyko poślizgu jest znacznie mniejsze.
Pas klinowy przenosi napęd głównie przez tarcie i zaklinowanie w rowku koła, a pas zębaty przenosi napęd przez zazębienie. W efekcie pas zębaty lepiej utrzymuje stałe przełożenie, a klinowy bywa bardziej tolerancyjny na przeciążenia i prostszy w doborze.
Zwykle nie. Typowa przekładnia pasowa z pasem zębatym pracuje "na sucho", w przeciwieństwie do wielu przekładni zębatych w kąpieli olejowej. Kluczowe jest natomiast prawidłowe napięcie pasa, osiowość kół i czystość powierzchni roboczych.
Gdy potrzebujesz dokładnego przeniesienia ruchu i stałego przełożenia (np. synchronizacja), a poślizg jest niedopuszczalny. Pas płaski częściej wybiera się do prostszych napędów, gdzie dopuszcza się poślizg i liczy się cicha praca oraz prostota.
Najczęściej myli się uzębienie z żebrowaniem pasa wielorowkowego albo z kształtem pasa klinowego. Pomaga sprawdzenie dwóch rzeczy naraz: czy pas ma zęby oraz czy koło ma profil, w który te zęby rzeczywiście mogą się wpasować.
Typowe sygnały to hałas, nierówna praca napędu, wibracje oraz ryzyko "przeskakiwania" na zębach przy obciążeniu. Zbyt duże napięcie może przyspieszać zużycie łożysk i samego pasa, dlatego regulację wykonuje się zgodnie z dokumentacją producenta.
W napędach wymagających synchronizacji i powtarzalności, np. w automatyce, mechanizmach pozycjonowania, niektórych układach transportu i maszynach, gdzie ważna jest zgodność ruchu elementów. Dobór zależy od obciążenia i warunków pracy.
Ćwicz identyfikację cech na rysunkach: kształt pasa (gładki, klinowy, zębaty), profil koła oraz sposób współpracy elementów. Dobrą metodą jest porównywanie kilku typów przekładni obok siebie i wypisywanie 2–3 cech, które je jednoznacznie odróżniają.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Przekładnia pasowa z pasem zębatym jest rozpoznawalna po wyraźnych zębach na wewnętrznej stronie pasa oraz po kołach pasowych z dopasowanym uzębieniem."

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z podstaw konstrukcji maszyn: przekładnie pasowe i ich odmiany
  • Karty katalogowe producentów pasów (porównanie: pas zębaty, klinowy, płaski, wielorowkowy)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu montażu i obsługi napędów maszyn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego