KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 5.
Przełożony, który wyznacza cele i kieruje aktywnością grupy, stosując głównie przymus oraz bezwzględny podział na kierujących i kierowanych, przejawia zachowania typowe dla kierownika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "autokraty." jest właściwa, ponieważ opis wskazuje na dominację przymusu, silną hierarchię oraz bezwzględny podział na rządzących i podporządkowanych. Styl autokratyczny opiera się na narzucaniu decyzji i ścisłej kontroli. Styl demokratyczny zakłada udział zespołu, a liberalny i bierny ograniczają kierowanie.

Pełne wyjaśnienie:

Opis zachowań przełożonego wskazuje na styl autokratyczny: przełożony sam wyznacza cele, podejmuje decyzje i kieruje aktywnością grupy głównie poprzez polecenia, presję oraz mechanizmy przymusu. Kluczowym sygnałem w treści jest także bezwzględny podział na kierujących i kierowanych, czyli mocno zaznaczona hierarchia i dystans władzy.

Dlaczego "autokraty." pasuje do opisu?

  • Przymus i narzucanie sposobu działania są typowe dla autokraty: to przełożony rozdziela zadania i oczekuje wykonania bez dyskusji.
  • Jednoosobowe wyznaczanie celów (bez konsultacji) jest częstą cechą autokratycznego kierowania.
  • Wyraźne rozgraniczenie ról (kierujący vs kierowani) wzmacnia formalną władzę i podporządkowanie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "demokraty." nie pasuje, bo styl demokratyczny zakłada udział pracowników w ustalaniu sposobów realizacji zadań, konsultacje oraz większą partnerskość. W opisie nie ma współdecydowania, jest natomiast przymus i sztywny podział.
  • "biernego." nie pasuje, ponieważ kierownik bierny (w sensie mało aktywny) ogranicza inicjatywę w kierowaniu, zwleka z decyzjami lub unika ingerencji. W opisie przeciwnie: przełożony aktywnie wyznacza cele i steruje grupą.
  • "liberała." (często rozumiane jako styl liberalny/laissez-faire) nie pasuje, bo styl liberalny polega na pozostawieniu dużej swobody pracownikom, małej kontroli i niewielkiej ingerencji w sposób wykonania pracy. W treści jest przymus i bezwzględna hierarchia, czyli cechy przeciwne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa i cechy takie jak "przymus", "narzucanie", "bezwzględny podział", "jednoosobowe decyzje" – zwykle prowadzi to do rozpoznania stylu autokratycznego. Gdy są "konsultacje", "współdecydowanie", "dyskusja" – częściej chodzi o styl demokratyczny. Gdy jest "pełna swoboda" i "mała kontrola" – to trop liberalny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Styl autokratyczny to sposób kierowania, w którym decyzje podejmuje głównie przełożony, a pracownicy mają ograniczony wpływ na cele i metody pracy. Typowe są polecenia, ścisła kontrola i nacisk na posłuszeństwo, czasem także stosowanie przymusu lub kar.
Szukaj sygnałów: "narzuca decyzje", "stosuje przymus", "nie konsultuje", "silna hierarchia", "bezwzględny podział ról", "kontrola wykonania". Im więcej takich elementów w opisie, tym bardziej pasuje styl autokratyczny.
Przymus i sztywna hierarchia oznaczają, że źródłem wpływu jest przede wszystkim formalna władza i podporządkowanie, a nie współpraca. To cecha stylu autokratycznego, w którym pracownicy wykonują polecenia, a kierownik rzadko dzieli się odpowiedzialnością za decyzje.
Autokratyczny: decyzje są głównie jednoosobowe, kontrola jest silna, a udział zespołu mały. Demokratyczny: przełożony częściej konsultuje, dopuszcza współdecydowanie i buduje zaangażowanie. Oba style mogą być skuteczne, ale w innych warunkach organizacyjnych.
Styl liberalny to podejście, w którym kierownik pozostawia pracownikom dużą swobodę w wyborze sposobu działania, a ingerencja i kontrola są ograniczone. Sprawdza się przy doświadczonych pracownikach, ale może obniżać koordynację pracy, jeśli zespół potrzebuje jasnych wytycznych.
Tak, czasem bywa użyteczny w sytuacjach presji czasu i ryzyka, np. przy nagłej awarii maszyny, konieczności szybkiego zabezpieczenia plonów lub organizacji pracy podczas intensywnych żniw. Trzeba jednak uważać, bo nadużywany obniża motywację i inicjatywę pracowników.
Styl demokratyczny jest często lepszy, gdy potrzebujesz pomysłów i zaangażowania zespołu, np. przy usprawnianiu organizacji pracy, planowaniu inwestycji, wdrażaniu nowych technologii czy poprawie jakości usług. Udział pracowników zwiększa akceptację decyzji i odpowiedzialność za wyniki.
Typowe błędy to wybór po pojedynczym słowie (np. "wyznacza cele") bez analizy reszty opisu, mylenie "liberalnego" z "demokratycznym", oraz traktowanie "biernego" jako synonimu "liberalnego". W testach kluczowe są cechy: kontrola, udział zespołu i sposób podejmowania decyzji.
To sformułowanie sugeruje dużą asymetrię władzy: jedna strona wydaje polecenia i decyduje, druga ma głównie wykonywać. W praktyce oznacza to niski poziom partnerstwa i konsultacji oraz silne podporządkowanie pracowników, co jest typowe dla stylu autokratycznego.
Ucz się poprzez porównania: dla każdego stylu wypisz 3–5 cech (decyzje, kontrola, udział zespołu, motywowanie). Następnie rozwiązuj krótkie scenki sytuacyjne i dopasowuj styl. To pomaga szybciej rozpoznawać słowa-klucze i unikać mylenia pojęć w stresie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "autokraty." jest właściwa, ponieważ opis wskazuje na dominację przymusu, silną hierarchię oraz bezwzględny podział na rządzących i podporządkowanych."

Źródła:

  • R.W. Griffin, "Podstawy zarządzania", rozdział: Przywództwo / style kierowania, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne (PWE)
  • A.K. Koźmiński, W. Piotrowski (red.), "Zarządzanie. Teoria i praktyka", część: Kierowanie ludźmi / style kierowania, Wydawnictwo Naukowe PWN
  • J.A.F. Stoner, R.E. Freeman, D.R. Gilbert, "Kierowanie", rozdział: Przywództwo i style kierowania, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne (PWE)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw zarządzania (style kierowania i przywództwo)
  • Notatki/schematy porównujące style: autokratyczny–demokratyczny–liberalny
  • Studia przypadków z zarządzania personelem w małych i średnich przedsiębiorstwach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego