Korelacja opisuje, jak zmieniają się razem dwie zmienne. Jeśli wraz ze wzrostem jednej zmiennej rośnie druga, mówimy o korelacji dodatniej. Jeśli jedna rośnie, a druga maleje – o korelacji ujemnej. Gdy nie widać żadnego stałego kierunku współzmienności, przyjmujemy brak korelacji (albo zależność bardzo słabą).
W podanej tabeli liczba godzin nauki przyjmuje wartości 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, a odpowiadająca im średnia ocena rośnie kolejno 2,0; 2,5; 3,0; 3,5; 4,0; 4,5; 5,0. Zatem im więcej godzin przeznaczanych na naukę, tym wyższa średnia ocena. To jest typowy przykład dodatniej korelacji – obie zmienne rosną w tym samym kierunku.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Korelacja jest ujemna." – ujemna korelacja wymagałaby sytuacji odwrotnej: więcej godzin nauki wiązałoby się ze spadkiem średniej oceny. W tabeli tego nie ma.
- "Nie ma korelacji." – brak korelacji oznaczałby, że oceny raz rosną, raz spadają bez wyraźnego trendu. Tu trend jest jednoznacznie rosnący w całym zakresie danych.
- "Dane są niewystarczające do ustalenia korelacji." – do określenia kierunku korelacji (dodatnia/ujemna) wystarcza obserwacja, czy wartości zmiennych rosną razem lub w przeciwnych kierunkach. Odrębną kwestią jest dokładne policzenie siły korelacji (np. współczynnika), ale pytanie tego nie wymaga.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy dane w tabeli układają się "w górę" razem, wybieraj "korelacja dodatnia"; gdy jedna rośnie, a druga spada – "ujemna". Pamiętaj też, że korelacja nie przesądza o przyczynowości.
