Fenoloftaleina jest wskaźnikiem kwasowo-zasadowym, który w roztworach kwaśnych i obojętnych jest bezbarwny, a w środowisku zasadowym przyjmuje barwę różową. Podczas miareczkowania kwasu siarkowego(VI) roztworem wodorotlenku sodu obserwacja trwałego, bladego różowego zabarwienia oznacza, że pH roztworu stało się na tyle zasadowe, aby wskaźnik zmienił barwę.
To zjawisko interpretuje się jako punkt końcowy miareczkowania, czyli moment, w którym wskaźnik sygnalizuje zakończenie odmierzania titranta. W praktyce analitycznej punkt końcowy nie musi idealnie pokrywać się z punktem równoważnikowym (stechiometrycznym), ponieważ wskaźnik zmienia barwę w pewnym zakresie pH. Dlatego pojawienie się i utrzymanie różowego odcienia przy fenoloftaleinie zwykle oznacza niewielki nadmiar NaOH w kolbie.
Odpowiedź "Osiągnięto punkt końcowy miareczkowania i występuje niewielki nadmiar NaOH" jest poprawna, bo wyjaśnia zarówno obserwację (barwa wskaźnika), jak i jej przyczynę (pH po stronie zasadowej).
- Stwierdzenie, że "kwas nadal jest w nadmiarze" jest sprzeczne z barwą fenoloftaleiny: przy nadmiarze kwasu roztwór pozostaje bezbarwny.
- Teza, że "NaOH został całkowicie zneutralizowany" nie pasuje do sytuacji, w której wskaźnik wskazuje środowisko zasadowe; po neutralizacji zasada nie powinna dominować.
- Twierdzenie, że "zmiana barwy nie ma związku z pH" jest błędne, bo wskaźniki są dobierane właśnie po to, by sygnalizować zmianę pH i umożliwić wyznaczenie końca miareczkowania.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawia się konkretna barwa, zawsze połącz ją z użytym wskaźnikiem i zastanów się, czy barwa oznacza nadmiar kwasu czy nadmiar zasady.
